KUNSTAGENDA BUITENLAND

Berlijn-Moskou is het thema van de Berliner Festwochen. Tot de attracties horen Edo de Waart en zijn Sydney Symphony Orchestra, die op 11 september optreden met de violist Vadim Repin....

DUITSLAND

In de Hamburgse kunsthal van 25 augustus tot en met 22 oktober een retrospectief van tekeningen uit de periode 1954-1994 van David Hockney.

Ein deutscher Sammler, ein deutsches Auto toont kunst die geïnspireerd is door Duitsland's bekendste auto, de Kever, waaronder werken uit de verzameling Peter Ludwig. Tot en met 3 september in Ludwig Forum, Jülicher Strasse 97, Aken.

In het Haus der Kunst, Prinzregentenstrasse 1 in München, drieduizend schilderijen van onder anderen Rafael, Titiaan, El Greco en Parmigiano uit de verzameling van de invloedrijke Italiaanse familie Farnese. Tot en met 27 augustus.

Klangskulpturen - Augenmusik in het Ludwig Museum in Koblenz, is een tentoonstelling over het grensgebied tussen muziek en beeldende kunst. Met werk van Acconci, Beuys, Filliou, Hill, Horn, Oppenheim, Tinguely, Zorio en vele anderen. Tot en met 24 september.

Das alte China, Menschen und Götter im Reich der Mitte is een tentoonstelling in Villa Hügel in Essen met kunst en gebruiksvoorwerpen uit het Oude China. Tot en met 5 november.

In het museum voor Moderne Kunst in Frankfurt Change of Scene VIII, de achtste in een serie tentoonstellingen met dit keer werk van Beat Streuli, Ilya Kabakov, Thomas Ruff en Gerhard Richter. Tot en met 14 januari.

OOSTENRIJK

Bruckner (Zevende), Bruckner (Zesde en Eerste), Bruckner (Vijfde), Bruckner (Derde), Bruckner (Vierde) en Bruckner (Te Deum) - daar gaat het om van 10 september tot 1 oktober in het Oostenrijkse Linz. Dirigenten zijn Lorin Maazel, Ingo Metzmacher, Horst Stein, Roger Norrington (met zijn Classical Players: nr 3), Georges Prêtre en Franz Welser-Möst. Tel. 00 (43) 7327612; fax 783745.

ZWITSERLAND

In het culturele centrum Stichting Pierre Gianadda in het Zwitserse Martigny, dat op de overblijfselen is gebouwd van een Gallo-romaanse tempel, tot en met 5 november een retrospectief van de schilder Nicolas de Staël (1914).

Het Museum für Gegenwartskunst in Basel Ein meer von Stimmen, oud en nieuw werk van Kabakov (1933) onder meer afkomstig uit Zwitserse privé-verzamelingen. Kabakov maakt 'totale installaties' waarin je als argeloze toeschouwer wordt ondergedompeld. Tot en met 12 november.

Twee tekeningen-tentoonstellingen in Basel: zu Ende gezeichnet met een historisch overzicht van Dürer tot nu in Kunstmuseum Basel (tot en met 28 augustus) en in Museum für Gegenwartskunst Zeichnungen van Roni Horn, eveneens tot en met 28 augustus.

In Kunsthaus Zürich tot en met 8 oktober sculpturen en video-installaties van Bruce Nauman.

In de Hallen für Neue Kunst in Schaffhausen een tentoonstelling van Bruce Nauman (tot en met 31 oktober). Tot die tijd is ook het internationale overzicht Minimal Art? te zien.

LUXEMBURG

Het hele hertogdom is 'Culturele Hoofdstad van Europa'. In het kader daarvan begint zaterdag in het Casino Luxembourg een grote tentoonstelling van Edward Steichen, omdat de belangrijke Amerikaanse fotograaf werd geboren in Luxemburg. Naast werk van Steichen ook een indruk van zijn werk als tentoonstellingsmaker - Steichen was van 1949 tot 1962 directeur van de afdeling fotografie van het MoMa in New York. Tot en met 28 augustus.

ITALIE

Andy Warhol en Italië, tot en met 8 oktober in Castello Monumentale, Lerici.

Ontmoetingen 1953-1972: portretfoto's van grote kunstenaars gemaakt door Ugo Mulas (overleden in 1972), tot en met 10 september in de galerie van zijn vriendin Franca Mancini in Pesaro.

Werk van George Grosz, tot en met 3 september in Chiostro di Voltorre, Gavirate (bij Varese ten noorden van Milaan).

Schilderijen en sculpturen van de Oostenrijker Karl Wilhelm Diefenbach (1815-1913), vagebond, theosoof en principieel nudist, die in Capri rust vond. Tot eind september in het veertiende eeuwse klooster-fort Certosa di Capri.

De geleidelijke metamorfose van Capri - van idyllisch rustoord tot toeristische mythe - gedocumenteerd in het werk van de grootste Napolitaanse kunstenaars van de 19de eeuw. Tot en met 24 september in Villa Pignatelli, Napels.

Eerste expositie in Italië van de Berlijnse schilder Karl Horst Hödicke, tot en met 10 september in Galleria comunale d'arte, Cesena.

Ruim zeshonderd werken uit de kostbare schilderijen- en tekeningencollectie van de publieke omroep RAI, tot en met 1 oktober in Massa.

Aflopende tentoonstellingen: Van de Arte Povera tot het post-modernisme, de Italiaanse schilderkunst van 1967 tot nu (tot eind augustus in Palazzo Comunale, Vasto); Lijnen van de schilder Piero Manzoni (1934-1963) (tot en met 4 september in Palazzo delle Esposizioni, Rome); fameuze filmkostuums van de Oscarwinnares Gabriella Pescucci (tot en met 1 september in Castello Pasquini in Pescucci's geboorteplaats Castiglioncello).

Het eerste nummer is uit van het maandblad Roma Sacra, geheel gewijd aan de kerken van Rome en hun kunstschatten. Verkrijgbaar in de Romeinse kiosken.

BELGIE

Vanaf zondag tot en met 27 augustus in Antwerpen Laus Polyphoniae 2, onderdeel van het Festival van Vlaanderen. Laus Polyphoniae 2 staat dit jaar in het teken van 'De Antwerpse muziekdruk in de 16e eeuw' naar aanleiding van de in 1595 overleden componist en uitgever Hubert Waelrant. Concerten in de Sint Augustinuskerk ('s avonds) van onder anderen The Antwerp Connection, Pomerium, het Huelgas Ensemble. Doulce Mémoire verzorgt het slotconcert in de Bourlaschouwburg met een geënsceneerde madrigaalcomedie van Adriano Banchieri. In de kapel van het Centrum Elzenveld zijn 's middags concerten van onder anderen La Caccia, het Amsterdam Loeki Stardust Quartet, La Capella Flamenca.

Ook in het kader van het festival van Vlaanderen in Antwerpen onder anderen de volgende concerten: op 8 september Jos van Immerseel en het Anima Eterna met Beethovens Pianoconcerto nr 1 in C, Mozarts Symfonie nr 41, en Haydns Symfonie nr 96. Op 9 september Orkest en Koor van de Vlaamse Opera en Cappella Svetoslav Obretenov olv Stefan Soltesz met Beethovens Missa solemnis in D. Informatie: tel. 00 (32) 3 2483800.

In Mechelen in het kader van het Festival van Vlaanderen van 25, 26 en 27 augustus het Internationaal Blokfluitfestival met onder anderen Les Enemis Confus. Informatie: 00 (32) 15 297823.

Tussen Deinze en Gent voert een route langs de rivier De Leie langs zes verschillende musea die per boot of fiets te bereiken zijn. Met werk van onder anderen Hubert Malfait, Constant Permeke, Gust de Smet, Henri Vandermoere. Dialoog aan de Leie, tot en met 10 september. Informatie: tel. 00 (32) 9 3862323.

In het Museum voor Schone Kunsten in Gent een groot overzicht van Hongaarse schilderkunst uit de tweede helft van de 19de eeuw. Tot en met 15 oktober.

Poëziezomer is een jaarlijkse manifestatie die poëzie en beeldende kunst met elkaar verbindt in het dorpje Watou (nabij Poperinge). Dit keer ingevuld door beeldend kunstenaar en theatermaker Jan Fabre: 3x7 kamers, 3x7 gedichten. Verlengd tot en met 10 september.

In De Warande in Turnhout de tentoonstelling Opwinding van Marc De Roover, die deels is afgestemd op de 'architecturale eigenheid' van het gebouw. Tot en met 20 augustus.

In het Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen tot en met 20 augustus tekeningen, grafiek, schilderijen en sculpturen van de Duitse kunstenaar Felix Droese en van Paul Casaer.

Het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren toont zijn schatten: honderden kunsthistorische voorwerpen uit Midden-Afrika. Verborgen schatten tot en met 25 november.

GROOT-BRITTANNIE

In Edinburgh is het afgelopen weekeinde het grootse internationale Edinburgh Festival begonnen. Een all-round festival, met tweehonderd opera-, dans-, toneel- en muziekevenementen in het hoofdprogramma, met een boekenfeest en met fringe in tientallen zaaltjes en in de straten op en rond de indrukwekkende citadel. Tot en met 2 september, met de Kirov Opera, de Scottish Opera, de dansgroepen van Mark Morris, Martha Graham en Pina Bausch, het Miami City Ballet en de Bill T. Jones/Arnie Zane Dance Company. Dirigenten onder anderen Abbado, Gardiner, Gielen, Jansons en Temirkanov; toneel- en operawerk van regisseurs als Chéreau, Zadek en Sellars. Tel. 00 (44) 2255756; fax 2267669.

In de Tate Gallery in Londen Rites of Passages, een tentoonstelling waarbij kunstenaars hun visie op de dood geven. Foto's van John Copelan, een videoinstallatie van Bill Viola, en Mona Hatoum onderzocht met een miniatuurcamera haar ingewanden. Tot en met 3 september.

De Tate Gallery in Londen besteedt tot en met 15 oktober aandacht aan het werk van William Blake (1757-1827) en de invloed die zijn patronaten op hem hebben gehad.

In het Gielgud Theatre in Londen Communicating doors, het 46ste stuk van Ayckbourn. Met Julia McKenzie en Adie Allen. Informatie: tel. 00 (44) 1714945065.

Op 24 juli 1970 voerde John Baldessari het Cremation Project uit: hij verbrandde al zijn werk uit de periode 1953-1966. Hij vestigde hiermee voorgoed zijn naam en beïnvloedde er veel conceptuele kunstenaars mee. De Serpentine galerie, Kensington Gardens, Londen tot en met 28 augustus een groot overzicht van Baldessari.

In de Scottisch National Gallery of Modern Art in Edinburgh From London: Bacon, Freud, Kossoff, Andrews, Auerbach, Kitaj, de zes schilders die behoren tot de 'School of London. Tot en met 5 september.

In het Designmuseum in Londen Frank Lloyd Wright in Chicago, over de vroege jaren van deze grote Amerikaanse architect. Tot en met 3 september.

FRANKRIJK

Montmartre in Parijs was tussen 1880 en 1900 hèt centrum voor kunstenaars als Picasso, Renoir, Satie, Modigliani, Utrillo. Montmartre en liesse, 1880-1900 in Musée Carnavalet geeft een beeld van die roerige wereld van kunstenaars, pooiers en kruimeldieven. Tot en met 3 september.

In het Centre Georges Pompidou in Parijs een retrospectief van Robert Morris. Tot en met 23 oktober.

In Fondation Cartier pour l'art contemporain, boulevard Raspail in Parijs een installatie van Tinguely, een overzicht van pop-art kunstenaar Tom Wesselman en een tentoonstelling van de Zaïrese kunstenaar Bodys Isek Kingelez. Tot en met 10 september.

Na een grondige restauratie heeft het Musée des Beaux-Arts van Blois haar deuren weer geopend. Het kasteel dat een rijke, nationale geschiedenis kent, beschikt over een aardige collectie schilderijen en beeldhouwkunst. Geopend van 9 tot 20 uur.

In het Musée d'Unterlinden in Colmar een overzicht van Jean Hélion (1904-1987), maker van het befaamde Figure tombée uit 1939 dat geldt als een schoolvoorbeeld van abstracte

schilderkunst. Tot en met 3 september.

In de Chapelle de l'Oratoire in Beaune een tentoonstelling over het werk van Marey, die in 1882 een fotografisch apparaat ontwikkelde waarmee hij beweging kon vastleggen. Deze chronofotografier vormde in zekere zin de basis voor de cinematografie, die dit jaar zijn honderdjarig bestaan viert. Tot en met 10 september.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.