Kunstachtergrond geen meerwaarde

AMSTERDAM - Steeds meer toezichthouders van grote kunstmusea zijn afkomstig uit het bedrijfsleven blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. In een aantal raden zit zelfs niet één vertegenwoordiger uit de cultuursector meer, zoals bij het Gemeentemuseum Den Haag en het Van Gogh Museum. Tweede Kamerlid Jasper van Dijk (SP) diende maandag een motie in om verplicht te stellen dat minimaal één persoon uit de kunstwereld zitting neemt in de raad van toezicht van musea. Wat vindt de museumwereld hier van?


Benno Tempel, directeur van het Gemeentemuseum Den Haag

'Ik ben tegen de motie, want mensen uit de kunstwereld hebben vaak geen meerwaarde in raden van toezicht. De raden hebben een controlerende functie, waarbij vooral bedrijfstechnische zaken een rol spelen. Vanuit internationale musea hoor ik dat mensen uit de kunstwereld juist verstorend kunnen werken in een raad. Ze kunnen eigengereid zijn en hebben vaak geen idee hoe je een groot instituut runt. Voor mensen uit het bedrijfsleven zijn museale jaarrekeningen vergeleken met die van multinationals juist niet ingewikkeld.


'In de Verenigde Staten wordt door toezichthouders veel geld meegebracht naar een museum en daarmee invloed gekocht. In Nederland is daar geen sprake van. Ik heb bij het Gemeentemuseum één keer meegemaakt dat iemand uit de raad een schenking aan het museum deed. Dat ging echter om enkele duizenden euro's en daar doe je als museum geen tegenprestatie voor.


'Dat musea dreigen te worden gedomineerd door privé- in plaats van publieke belangen vind ik een broodjeaapverhaal. Er wordt een horrorscenario geschetst dat niet klopt met de realiteit.'


Marjan Scharloo, directeur van het Teylers Museum in Haarlem

'Het verplicht stellen dat iemand uit de cultuursector moet komen heeft niet zoveel zin, denk ik. En anders zou 'cultuur' beter vervangen kunnen worden door 'inhoudelijk'. Je hebt wel iemand nodig die iets over de inhoud van het museum kan zeggen. Daarom hebben wij natuurkundige Wim van Saarloos in onze raad zitten. Wij zijn namelijk niet alleen een kunstmuseum, maar ook een natuurwetenschappelijk museum.'


Trude Maas-de Brouwer, voorzitter raad van toezicht Van Gogh Museum

'Ik vind niet dat het vanuit de regering verplicht gesteld moet worden. In de statuten van het Van Gogh Museum staat dat er één plek in de raad van toezicht is voor een internationaal, inhoudelijk persoon. Tot voor kort was zwaargewicht James Cuno, directeur van de J. Paul Getty Trust in de Verenigde Staten, onze man uit de cultuursector. Het heeft zeker onze voorkeur deze positie opnieuw in te vullen met een vertegenwoordiger uit de internationale museale wereld.'


Toine Berbers, directeur van de Vereniging van Rijksmusea

'Raden van toezicht zijn capabel genoeg om goede mensen aan te stellen. Om dat te gaan reguleren gaat ons wat te ver. Twee jaar geleden moest de minister de benoemingen van leden in raden van toezicht van Rijksmusea nog goedkeuren. Dat hoeft wat ons betreft niet teruggedraaid te worden.'


Directeur MusCom vertrekt

Amsterdam


Het Museum voor Communicatie is zijn directeur kwijt. Arnoud van Aalst stapt op na een conflict met de raad van toezicht over de koers van het museum.


Directeur Arnoud van Aalst van het Museum voor Communicatie in Den Haag heeft zijn functie na ruim een jaar neergelegd. Volgens Mark de Jong, voorzitter van de raad van toezicht van het museum, hadden de raad en de directeur een verschil van inzicht over het te voeren beleid. 'Dat betrof vooral het toekomstperspectief van de organisatie, zoals mogelijke doelgroepen en inhoudelijke thema's.'


Financiële redenen spelen geen rol volgens De Jong: 'Het museum is goed in staat zichzelf te bedruipen. '


Het museum gaat op zoek naar een nieuwe directeur. Tot die is gevonden neemt Heleen Buijs de honneurs waar als bestuurder. Zij zal daarvoor haar lidmaatschap van de raad van toezicht van het museum opgeven.


Als enige van de vierkoppige raad van toezicht heeft ze museale ervaring. Tot voor kort was Buijs directeur van het Geldmuseum in Utrecht. Dat museum werd opgeheven na een subsidiestop. Zij was eerder directeur van het Nationaal Gevangenismuseum in Veenhuizen.


Het Museum voor Communicatie heette tot 1998 PTT Museum en richtte zich vooral op de postale geschiedenis. Sinds 1998 wordt in het museum onder meer het verschil in communicatie tussen vroeger en nu getoond. Ook is er aandacht voor nieuwe communicatievormen. Binnenkort opent een expositie over postzegels die zijn ontworpen door Nederlandse kunstenaars zoals Irma Boom en Joost Swarte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden