Kunstacademies halen uit naar beleidsplan Nuis

Staatssecretaris Nuis van Cultuur heeft zich te veel laten leiden door de vox populi die meent dat het op de kunstacademies alleen maar seks, drugs en rock 'n' roll is....

Van onze verslaggever

Bob Witman

ROTTERDAM

Dat vinden de directies van de kunstacademies, die woensdag gezamenlijk het rapport Passpoort OBK (onderwijsaanbod beeldende kunst en vormgeving) zullen aanbieden aan de HBO-raad. De directies hanteren cijfers en feiten in dit rapport als munitie tegen het plan van Nuis om 25 miljoen op het budget van de academies te korten. De staatssecretaris schrijft in zijn maandag gepubliceerde beleidsplan dat kunstonderwijs moet worden geherstructureerd, omdat de academies onvoldoende aansluiting hebben met de beroepspraktijk en omdat er te veel kunstenaars op de arbeidsmarkt komen waar geen werk voor ze is.

'Terwijl juist het aantal studenten dat op de kunstacademies wordt toegelaten de afgelopen zes jaar met 30 procent is gedaald', zegt Jeroen Chabot, adjunct-directeur van de Rotterdamse kunstacademie verontwaardigd. In 1991 waren er nog 13.272 studenten; dit lopende cursusjaar 9494. 'En het beeld dat er bij ons alleen maar vrije kunstenaars worden opgeleid die later toch hun eigen geld niet kunnen verdienen, is ook onjuist. Nog maar 20 procent volgt de autonome studierichting. Acht van de tien studenten kiezen nu voor toegepaste kunst: grafische vormgeving en mode bijvoorbeeld. Het bedrijfsleven zit om die mensen te springen.'

Ongewenste versnippering in het kunstonderwijs wordt volgens Chabot vooral veroorzaakt door zogeheten pseudo-kunstopleidingen, een visie die door Nuis wordt gedeeld. Nu komen ook van lerarenopleidingen handvaardigheid studenten af die kunstenaar willen worden. Bovendien bieden veel hogescholen opleidingen tot vormgever of art-director aan, die dubbelen met het pakket van de kunstacademie. De academies rekenen in Passpoort OBK voor dat er op deze manier drieduizend kunststudenten, een kwart van het totale aantal afgestudeerden, extra op de arbeidsmarkt komen.

Deze pseudo-opleidingen hanteren, in tegenstelling tot de academies, geen toelatingseisen, terwijl Nuis juist vindt dat de academies niet streng genoeg selecteren. 'Een op de vier wordt bij ons maar toegelaten', zegt Chabot. 'Die drie anderen kunnen zo bij een pseudo-opleiding terecht.'

De directies hebben de handen ineengeslagen na het rapport van de visitatiecommissie in 1996. Daarin werd gepleit voor betere profilering en taakverdeling tussen de academies. De directies zijn het eens met staatssecretaris Nuis dat meer samenwerking en afstemming van het onderwijsaanbod nuttig is. Al spreken de academies van een 'lichte sectorregie' waar Nuis het woord 'procesmanagement' gebruikt.

Nuis schrijft tevens in zijn beleidsplan dat zijn aanpak beoogt de onderwijskwaliteit te verhogen, iets wat Chabot niet kan rijmen met de voorgestelde bezuiniging van 25 miljoen gulden (10 procent van het totale kunstacademiebudget). 'Internationaal gezien is de Nederlandse student juist goed opgeleid, zeker als het gaat om de conceptuele aanpak. In Engeland en Amerika zijn ze jaloers op ons', zegt Chabot.

Eerdere onderzoek van Nuis wees uit dat afgestudeerden aan kunstacademies vaker een beroep op een uitkering doen dan hun collega-hbo'ers. Maar dat wordt tegengesproken door een recent onderzoek van de HBO-raad. Daaruit blijkt dat de werkloosheid onder beeldend kunstenaars in 1991 28 procent bedroeg en in 1995 nog maar 12 procent. Dat is maar weinig hoger dan het werkloosheidspercentage van hbo'ers.

Chabot ergert zich eraan dat zowel door politici als in de media wat gemakzuchtig wordt geconludeerd dat er 'te veel kunstenaars zijn'. 'Als in het buitenland Rob Scholte of Joep van Lieshout wordt geprezen, zijn we reuzetrots. Dutch Design geniet internationaal veel aanzien, maar geld voor een opleiding zou er niet zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden