Kunst op RAI moet vooral verkoopbaar zijn

Waarom worden er kunstbeurzen georganiseerd? Omdat galeriehouders en kunsthandelaren hun koopwaar aan een breed publiek willen tonen en verkopen. De formule is eigenlijk heel eenvoudig....

Rutger Pontzen

En toch is het bij de KunstRAI altijd hommeles geweest. Ook dit jaar weer, bij de twintigste editie, die gisteren werd geopend. Want weer moest alles anders. Vorig jaar ging het roer al om, toen voormalig galeriehouderster Anneke Oele de organisatie overnam van Erik Hermida. De KunstRAI was volgens velen te groot en commercieel geworden. Belangrijke galeries hadden het sowieso al jarenlang laten afweten, zoals Fons Welters, Paul Andriesse en Lumen Travo. Daarbij was er concurentie uit Rotterdam, met zijn kleinere en eigentijdsere beurs.

Nu luidde het motto: compacter, kwalitatiever en met meer hedendaagse kunst. Vandaar dat er nu geen 'winkeltjes' meer werden toegelaten. Galeries kregen korting als ze solopresentaties verzorgden. En Oele had zelf maanden onderhandeld om Welters, Andriesse en Lumen Travo weer terug te krijgen. Met succes. Ze werden als verloren zonen aangekondigd en binnengehaald.

De organisatie wil per se een doorsnede geven van wat er in de Nederlandse kunstwereld speelt. Ook als die niet om geld draait. Bureau Amsterdam kreeg daarom, en om zijn tienjarig bestaan, de grootste ruimte waarin prachtig werk wordt getoond, vooral van Gertjan Kocken en Melvin Moti (en niet de geasfalteerde vloer van Lara Almarcegui, die met zoveel bombarie was aangekondigd). Fotomuseum Den Haag kon zijn stand inrichten met middelmatige, conservatieve portretten van acteurs en gezelschapleiders (met uitzondering van Gijs Scholten van Aschat in zijn onderbroek op een keukenkruk), vanwege het tweehonderdjarig jubileumvan Schouwburg. de Koninklijke Onverkoopbare presentaties die de commercie moeten compenseren.

Want de KunstRAI wil meer dan een beurs zijn. Kwaliteit moet benadrukt worden, maar niet zonder de handel af te stoten. En andersom. Kooplustige bezoekers moeten naar binnen worden geloodst, maar wel, zoals Oele zei, van enig intellectueel niveau.

Eigenlijk is er geen peil op te trekken, omdat er uiteindelijk voor het compromis tussen idealisme en pragmatisme is gekozen: dit is het beste wat Nederland op het gebied van de kunst te bieden heeft. Kunst die modern, eigentijds verkoopbaar is.

Die richtingsloosheid blijkt ook uit het geoseerde werk zelf. De figuratieve schilderkunst zou weer 'in' zijn. Wat klopt, maar de abstracte schilderkunst ook. En de fotografie. En de beeldhouwkunst, waarvan je altijd weer meer exemplaren ziet dan je verwacht.

Wat betekent dat er hoofdzakelijk conventionele technieken te zien zijn, en geen ruimtevullende installaties, video's of muurschilderingen, werk dat niet onder de arm kan worden meegenomen.

Soms pakt dat gelukkig uit, zoals bij de genomineerde kunstenaars voor KDR KunstRAI Prijs. Met een video van Katrin Korfmann die dunne en dikke bezoekers registreerde, kijkend naar De Nachtwacht. Een lichtblauwe piepschuimman op radiator van de terechte winnaar Folkert de Jong (die overigens nog beter werk had bij Upstream Gallery: lichtblauwe piepschuimhond voor muurtje). En de foto van Marnix Goossens die zonder scrupules een inkijkje geeft in de vlezige 'poes' van een vrouw (met symbolische kat aan haar voeten).

Maar als de KunstRAI hedendaags en kunstig wil zijn, wat doen die vazen bij Galerie Carla Koch? Of de verschillende stands met primitieve Afrikaanse artifacten? En het overtollige aanbod van Armando's, Karel Appels en Constants? Voor een beurs die 'jong talent wil scouten als bij Ajax', zoals Fred Wagemans van de selectiecommissie vertelde: volgend jaar eenderde eruit en meer buitenlandse galeries erin.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden