Kunnen ze nog wel door één deur?

Sinds de Israëlische inval in Gaza neemt het aantal antisemitische incidenten in Europa toe. Toch is er hier en daar een dialoog. Israël heeft een bestandsvoorstel verworpen, maar in het leger ontstaat er onrust, omdat reservisten dienst weigeren.

AMSTERDAM - Rond kwart voor tien woensdagavond staan Nederlandse moslims en joden schouder aan schouder op het strand Blijburg in Amsterdam. Gezamenlijk kijken ze naar de zon die ondergaat. Dat is het signaal voor moslims tijdens de ramadan dat ze hun vasten kunnen verbreken.


Binnen in de strandkapel worden dadels uitgedeeld. Daarna vallen de gasten van de islamitisch-joodse vriendschapskring Salaam-Shalom, druk pratend en lachend, de schotels aan met gerechten die kosjer of halal zijn (voldoen aan de joodse en islamitische voorschriften).


Terwijl de spanningen door de Gaza-oorlog tussen de respectieve achterbannen steeds verder oplopen, vormt Blijburg aan Zee die avond een mini-oase van kameraadschap. 'Het Midden-Oosten explodeert, strijd in Syrië, Irak, Gaza. Dit is de lakmoesproef voor onze vriendschapskring. Gaan we het redden?', vraagt rabbijn Lody van de Kamp. 'We moeten het redden', is het collectieve antwoord.


Een hele opgave, want de sociale media staan bol van wederzijdse haat. Radicale moslimjongeren in Amsterdam-Oost riepen op twitter op die avond te gaan rellen op het Blijburgstrand. Ze zijn niet komen opdagen, maar verspreiden intussen wel foto's van hun 'held' Adolf Hitler.

Haat-symbolen

In Nederland is de digitale vlam in de pan geslagen na de anti-Israël-demonstratie in Den Haag op 12 juli, waar hakenkruisen en jihadvlaggen werden getoond. Voormalig stadsdeelvoorzitter van Amsterdam-Oost, Fatima Elatik, die bij de betoging aanwezig was, werd geassocieerd met die 'haat-symbolen', waarna een stevige twitter-ruzie uitbrak tussen haar en directeur Esther Voet van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI).


Aanleiding was een foto op Facebook van Elatik, die de arm over de schouder legt van een vrouw met de tekst 'stop de genocide' op haar T-shirt. Voet reageerde daar furieus op. 'Zo creëer je een sfeer van haat', zegt ze.


De twee vrouwen, die elkaar niet persoonlijk kennen, hebben hun ruzie nog niet bijgelegd. Volgens Elatik heeft ze direct afstand genomen van die haatsymbolen. Voet blijft haar daar desondanks mee in verband brengen. Elatik: 'Wat heeft dit alles te maken met nazisme en ISIS-vlaggen Fatima? Your true colors..., twitterde Voet. Toen werd ik boos en twitterde terug: krijg de tyfus. 'Ze kijkt om zich heen: 'Gelukkig heb ik veel Joodse vrienden, die mij steunen.'


'Die twitter-ruzie is uit de bocht gevlogen', zegt Voet. 'Ik weet dat Elatik zich al jaren inspant voor de dialoog. We moeten maar een kop koffie drinken als deze Gaza-crisis voorbij is. De emoties lopen nu te hoog op. '

Wall of Shame

Sinds die ruzie zijn enkele joodse sympathisanten van Salaam-Shalom afgehaakt. Die willen voorlopig niet samen optrekken met figuren uit de moslimgemeenschap die Gaza een tweede holocaust noemen.


Boze moslims hebben op Facebook (Dutch Turks ) een 'wall of shame' aangeplakt met de namen van 'prominente allochtonen' (vooral politici), die zwijgen over het leed van de Palestijnen en Israël weigeren te veroordelen. Veel Kamerleden hangen aan die schandpaal, zoals Ahmed Marcouch, Keklik Yücel, Kadija Arib, Sadet Karabulut, Wassila Hachchi. Verder ook de Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb en voormalig Forum-directeur Sadik Harchaoui. Ze houden hun lippen op elkaar, meent Dutch Turks, 'omdat ze bang zijn voor hun politieke bazen en hun carrière'.


Foto's en filmpjes van dode Palestijnse kinderen worden gepost en doorgestuurd. De boodschap van filmmaker Abdelkarim El-Fassi: 'Sinds 2000 staan we toe dat Israël elke drie dagen een Palestijns kind doodt.' Hij lanceerde zijn video We are no longer here, do you care? op de dag van de nationale herdenking.


'Die vier dode Palestijnse kinderen op het strand gaan mij ook door merg en been', reageert Voet. 'Ik heb daar mijn diepe excuses en rouw voor aangeboden. Maar alles wordt aangegrepen om Israël te vergelijken met ISIS of nazi-Duitsland. Er worden ook foto's verspreid van dode zogenaamd Palestijnse kinderen uit Syrië en Irak.'


Om tegenwicht te bieden aan 'dergelijke bagger op internet', heeft CIDI-jongeren afgelopen dinsdag de twitteraccount Holland 4 Israël geopend. Voet: 'Kwantitatief leggen we het af. Er zijn 30 duizend joden in Nederland, tegenover bijna een miljoen moslims. Tel daar bij op de autochtonen die Israël haten.'


Die ene pro-Israël-demonstratie die CIDI organiseerde op de avond van de vliegramp steekt bleek af bij de reeks solidariteitsbetuigingen aan de Palestijnen. Toch gaat CIDI voorlopig niet weer de straat op. Voet is blij met 'het psychologisch effect'. 'Gelukkig kan betogen voor de nuance nog in Nederland. In Frankrijk en België al niet meer.'


Intussen wordt in Nederland de ene na de andere Gaza-actie georganiseerd. Door gematigde moslims en seculieren, die soms de grootste moeite hebben haatsymbolen te weren. En door extremisten, zoals donderdagavond in de Schilderswijk. Die mondde uit in een anti-joods protest.


Vrijdagmiddag was er weer een betoging in Den Haag, georganiseerd door een Turkse moskee. Morgen is er een interreligieuze bijeenkomst op de Erasmusbrug in Rotterdam, waar een imam, dominee en rabbijn zullen stilstaan bij het onrecht en bloedvergieten. Samen demonstreren doen de vrienden van Salaam-Shalom meestal niet.


Soms staan ze lijnrecht tegenover elkaar in hun visie op het Palestijns-Israëlisch conflict. 'Wij zijn nog steeds in staat tot intermenselijk contact op microniveau. Kunnen met elkaar praten over problemen die groter zijn dan die wij hier kunnen oplossen', zegt de joodse Dinah de Riquet-Bons.


Zij liep mee met de CIDI-demonstratie. 'Ik stond daar met dezelfde intentie als de meeste pro-Palestijnse betogers bij die van hen. In Israël wonen mensen van wie ik houd.'


Frankrijk


Frankrijk worstelt: moeten anti-Israëlische demonstraties worden verboden? Afgelopen weekend liepen demonstraties uit op rellen. In Parijs werden twee synagogen belegerd. In de Parijse voorstad Sarcelles gingen auto's in brand, winkels werden geplunderd. In andere steden zoals Lyon, Marseille en Straatsburg verliepen protesten rustiger. Het zijn vooral islamitische jongeren uit de banlieues die antisemitische leuzen roepen. President Hollande heeft leiders van de joodse en de islamitische gemeenschap voorgehouden dat bestrijding van antisemitisme een 'nationale zaak' is.


België


Geen Arabische slogans roepen en geen vlaggen in brand steken: met die verboden proberen de stadsbesturen de betogingen tegen het Israëlische offensief in Gaza in de hand te houden. Dat lukt niet altijd. In Brussel, waar afgelopen zaterdag 5.000 betogers optrokken, staken jonge relschoppers Israëlische en Amerikaanse vlaggen in brand. Een week eerder klonken in Antwerpen antisemitische slogans. 'Enkele weken nadat er in het Joods Museum van Brussel vier mensen zijn vermoord, is dit meer dan zorgwekkend', zei de voorzitter van de Belgische Liga tegen Antisemitisme.


Duitsland


Autoriteiten en media in Duitsland hebben geschokt gereageerd op het antisemitische karakter van leuzen die werden geroepen tijdens protesten tegen de Israëlische aanvallen op Gaza. 'Hamas, Hamas, joden aan het gas' werd gescandeerd in Frankfurt en Dortmund. Ook in Berlijn, Mainz en Düsseldorf klonken antisemitische leuzen bij demonstraties. Eerder deze week hield de oproerpolitie demonstranten weg bij het Holocaustmonument in Berlijn. Bij een pro-Palestijnse betoging voor de Israëlische ambassade in Berlijn werden 13 demonstranten gearresteerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden