'Kunnen we straks nog wel naar de Matthäus-Passion?'

Renée Braams maakt zich zorgen of we binnenkort nog wel naar een Matthäus-Passion kunnen. Deze oer-Hollandse traditie dreigt te verdwijnen, omdat subsidies wegvallen.

© Foto Dirk de Bode. Concert pauluskoor op 26 november 2010 in de Augustinuskerk.

Nu, eind januari, maak ik me ineens zorgen of we straks over twee maanden nog wel naar een Matthäus-Passion kunnen. Nederland is uniek in zijn Matthäus-gekte: elke lijdenstijd worden er wel honderd Matthäusen uitgevoerd, in kerken en kerkjes van Naarden tot Nieuweschans.

Dat is nergens ter wereld zo, ook niet in Duitsland, waar het evangelische geloof de mensen meer van de opgewekte Johannes-Passion doet houden. Een Matthäus-Passion op de planken brengen kost een koor zo'n 25.000 euro extra: je hebt een 'dubbele' orkestbezetting nodig, en flink wat professionele solisten, en een jongenskoor. De kaartverkoop kan, ook bij een volle kerk, maar een klein deel van de kosten dekken. Nu subsidies wegvallen, zit een jaarlijkse of tweejaarlijkse Matthäus er voor de meeste koren niet meer in. Eeuwig zonde!

Het koor waarin ik zelf zing, het Amstelveense Pauluskoor, heeft pas weer een Matthäus op de agenda durven zetten voor 2014, en dan alleen als er gulle fondsen zijn gevonden. En op die private subsidiegevers is een gezamenlijke jacht vanuit de hele kunstwereld ontstaan, die de kans op succes gering maakt. Vorige week zaterdag zongen we met het Pauluskoor het Te Deum van Karl Jenkins, en de Mis in D van Dvorak, voor een uitverkochte Paaskerk.

De muziek van Jenkins is op het moment een favoriet van amateurkoren over de hele wereld. Jenkins is een Engelse, klassiek geschoolde componist, die missen componeert, en een prachtig Requiem, een Stabat Mater, een Gloria. Die geliefde christelijke teksten verweeft hij met Japanse haiku's, zoeloeteksten en hindoe-verwijzingen.

Onze dirigent Marcel Joosen is er gek op omdat de 'klassieke' kunst-muziek van Jenkins het publiek van vandaag direct aanspreekt en raakt. Heel handig van Jenkins is dat hij de partijen voor solisten en instrumentalisten beperkt houdt, zodat koren over de hele wereld hebben ontdekt dat een werk van Jenkins uitvoeren best te betalen is. Vaak heb je alleen wat trompetten nodig en wat geinig slagwerk, zoals een celesta, arresleebellen en wat triangels.

Mager
Maar mijn Pauluskoor heeft Jenkins nu nóg goedkoper uitgevoerd, uit angst dat de subsidie van de gemeente Amstelveen, na de provinciale subsidie, ook zou worden afgeschaft (wat niet gebeurt, Amstelveen is een geweldige gemeente!). Uit angst voor rode cijfers, hebben we vorige week het Te Deum van Jenkins gezongen met alleen piano-begeleiding. Dat mag niet van Jenkins, in de partituur staat dat de pianobegeleiding for rehearsel only is. Jenkins heeft gelijk, want een concert van een Jenkins-stuk zonder trompetjes, dat vind ik zelf ook wel wat mager.

Het bestuur van het Pauluskoor zoekt nu welgemoed, en zonder te mopperen over 'culturele kaalslag', naar subsidiegevers en fondsen in de private sector, om volgende keer weer groter uit te kunnen pakken.

Op 20 december 2012 brengt het Pauluskoor de Nederlandse première van het kerstwerk Stella Natalis van Karl Jenkins, mét een trompet, pauken, strijkers, een professionele sopraan en het top-vrouwenkoor Sorores Meae. Daarbij zingen we twee melancholieke stukken van Ariel Ramirez, de Misa Criolla en Navidad Nuestra, begeleid door een klein Zuid-Amerikaans combo, dat betaalbaarder is dan een groot orkest. Zo komt een actief amateurkoor de winter door.

Van mij mag de contributie ook best wat omhoog, 210 euro per jaar is die nu, zeker als ik bedenk dat we in 2014 de Matthäus-Passion gaan uitvoeren met een eigen kinderkoor, waarin mijn dan 12-jarige dochter een onvergetelijke ervaring kan opdoen. Daar mag je van de zangers best iets meer contributie voor vragen, vind ik.

Meezingen
Lezer, in Amstelveen kunt u in 2014 weer een Matthäus-Passion komen beluisteren, en sterker nog, u kunt ook meezingen. Bent u tenor of bas, dan wordt u met open armen ontvangen. Lezeres, als u sopraan bent, bent u ook zeer welkom, en voor alten maken we ook een plaatsje vrij.

Ik hoop natuurlijk van harte dat u in uw woonplaats ook een Matthäus kunt zingen met het oratoriumkoor. Onze Matthäus-liefde laten we ons niet zomaar afpakken!

Renée Braams
is Neerlandica, muziekdocent en columniste voor vk.nl.

© Foto Dirk de Bode. Concert pauluskoor op 26 november 2010 in de Augustinuskerk.
© Foto Dirk de Bode. Concert pauluskoor op 26 november 2010 in de Augustinuskerk.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden