analyse Rif

Kunnen Rif-sympathisanten veilig op vakantie naar Marokko?

‘Nederlands-Marokkaanse jongeren zijn zo Nederlands, dat ze zich niet kunnen voorstellen dat ze in Marokko kunnen worden opgepakt vanwege hun mening.’ Tijdens de presentatie vrijdagavond in het Rotterdamse Theater Zuidplein van het boek Opstand in de Rif pleit Bouchra Attouti hartstochtelijk voor een scherper reisadvies van de Nederlandse overheid. ‘Bewustwording is hard nodig, want anders kunnen die jongeren in problemen komen.’

Een anti-regeringprotest in Imouzren. Foto Fadel Senna/AFP/Getty Images

De officiële boodschap is dat Marokkaanse Nederlanders deze zomer ‘met een gerust hart’ met vakantie kunnen gaan naar de Rif. Désirée Bonis, de Nederlandse ambassadeur in Rabat, heeft dat begin juni in De Balie verkondigd. Nederlandse Marokkanen zijn ‘absoluut veilig’, zei ze, ‘als ze zich normaal gedragen’.

Haar uitspraken zijn ‘volledig in lijn’ met het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken, bevestigt een woordvoerder. ‘Elk land, ook Marokko, heeft eigen wetten, regels en gebruiken. Reizigers kunnen in de problemen komen als ze zich hier niet aan houden.’

De woede over die ‘wegkijkende’ Nederlandse overheid komt in Theater Zuidplein snel boven. Nederland bagatelliseert de onderdrukking van Riffijnen, de ambassadeur spreekt als een ‘gezant van Rabat’, klinkt het. En wat is normaal gedragen? Is het normaal dat je ook in Nederland geen gebruikmaakt van je vrijheid van meningsuiting en demonstratierecht, omdat je anders het risico loopt in de Rif te worden aangehouden?

Attouti is woordvoerder van het Comité Mohsin Fikri Nederland, vernoemd naar de visboer die in oktober 2016 in een vuilniswagen werd vermorzeld. Fikri werd het symbool van de strijd om een rechtvaardiger bestaan, beter onderwijs en sociale rechten in het Rifgebied. Zijn dood luidde het begin in van maandenlange demonstraties van de Hirak-protestbeweging, die veel steun krijgt in de Marokkaanse diaspora. Volgens verschillende onderzoeken heeft 80 tot 90 procent van de Marokkaanse Nederlanders wortels in de Rif. Traditiegetrouw gaan die zomers massaal op vakantie naar die regio. Donderdag debatteert de Tweede Kamer over Hirak en de Rif.

Volgens Attouti zijn vorige zomer ook al Nederlandse jongeren, gezinnen en activisten ‘aangehouden, ondervraagd en geïntimideerd’. Tijdens de processen zijn door het Marokkaanse Openbaar Ministerie de namen van Nederlandse activisten genoemd. Attouti ziet dat als bewijs dat de Marokkaanse overheid de activiteiten in Nederland nauwgezet volgt en registreert. Signalen van ‘een actieve Marokkaanse lange arm’ komen ook binnen bij het actiecomité Rif Alert.

Beide comités wijzen op de arrestatie van de Belgisch Marokkaanse activist Wafi Kajoua, die half juni in Marokko werd gearresteerd vanwege zijn ‘Facebook-activisme’. Kajoua wordt beschuldigd van steun aan het ‘separatisme’ en ‘het ondermijnen van de interne veiligheid van Marokko’. Nederlandse Hirak-activisten zitten ‘nog’ niet vast, maar de comités zijn ervan overtuigd dat Kajoua niet de enige Europeaanse Marokkaan is die op een zwarte lijst staat.

Farida Houdou weet zeker dat ook zij staat geregistreerd als ‘staatsondermijnend’. Haar 28-jarige broer zit sinds een jaar gevangen. Zij wilde hem in april bezoeken. Haar broer, die niet de Nederlandse nationaliteit heeft, smeekte haar weg te blijven. Houdou had in het Europees Parlement gesproken over het Hirak-activisme. ‘Daarna is mijn broer in elkaar geslagen. Via hem word ik bedreigd. Ze kunnen je overal oppakken als je naar Marokko gaat. Bij de douane kunnen ze drugs in je bagage stoppen en dan kan Nederland niets voor je doen.’

Houdou’s broer is dinsdag veroordeeld tot vijf jaar cel. Ze gaat donderdag demonstreren op het Plein, in de wetenschap dat ze zal worden gefotografeerd door ‘pionnen van de Marokkaanse lange arm’. Door het lot van haar broer is ze van ‘hardwerkende moeder’ in de rol van activist gerold. Houdou: ‘Zolang ik kan ademen, geef ik niet op. Ik laat de Riffijnen nooit in de steek.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.