Column

Kunnen barbaren worden gestopt?

De kwestie

Op 15 mei 2002 rinkelden in de kantoren van de barbaren in Londen en New York de telefoons. Bestuursvoorzitter Ed Hamming van Vendex KBB had die dag op de aandeelhoudersvergadering verteld dat de beurswaarde van het zo moeizaam opererende winkelconcern al een paar keer lager was geweest dan de waarde van het onroerend goed.

De bedrijvenopkopers (eufemistisch durfkapitalisten en dysfemistisch roofridders geheten ) stonden meteen op de stoep. Als de intrinsieke waarde van een bedrijf hoger is dan de marktwaarde storten ze zich daar op als hongerige wolven op een gewond edelhert. Met geleend geld wordt het bedrijf opgekocht, gesaneerd en als geheel of in deeltjes verkocht. Binnen drie tot vijf jaar resteert een aanzienlijke winst.

Nadat verschillende Amerikaanse opkoopfondsen kleine belangen hadden genomen in Vendex KBB was het uiteindelijk het beruchte Kohlberg Kravis Roberts (KKR) dat met twee private equity-partners, waaronder Alpinvest, voor 1,4 miljard euro heel Vendex KBB in handen kreeg. 'Barbaren aan de poort', klonk het meteen al, want KKR was al berucht geworden door het Hollywood-kassucces Barbarians at the Gate over het opkopen en strippen van de Amerikaanse gigant RJR Nabisco. 'In retail draait het om emotie. Is het slim om een bedrijf op het dieptepunt van zijn bestaan te verkopen?', zei een droeve Jaap Blokker van de gelijknamige keten die zelf aandelen had in Vendex KBB.

Al snel gebeurde waar iedereen bang voor was. Binnen een jaar waren 72 panden voor 1,4 miljard verkocht, waarmee KKR meteen al quitte speelde. Daarna gingen de formules een voor een de deur uit: eerst de HEMA, toen Claudia Sträter en vervolgens De Bijenkorf, M&S, Dixons, Schaap & Citroen, Praxis en uiteindelijk ook V&D. In totaal zou de opbrengst voor KKR c.s. ergens tussen de 5 en 7,5 miljard euro hebben bedragen, na schuldaflossing een winst van 100 tot 200 procent op de investering.

Nederland werd het nieuwe jachtgebied. KKR kocht ook SBS Broadcasting, afvalbedrijf AVR en VNU op. De Britse opkoper Apax kocht uitgeverij PCM (de Volkskrant, NRC, Trouw en AD, Thieme, Meulenhoff). Wegener, Stork, de kabelnetwerken Essent en Casema en de halfgeleidersdivisie van Philips kwamen allemaal in handen van barbaren. Ook zij werden financieel uitgekleed. Niemand deed iets. In Den Haag uitte alleen Boris Dittrich van D66 zijn zorgen.

V&D verloor vorig boekjaar 42 miljoen euro op een omzet van 619 miljoen euro. Van die omzet ging bijna 62 miljoen naar de huurbazen. Als V&D alle panden nog in eigendom had gehad was er ook na afschrijvingen en onderhoud nog een winstje geboekt, ondanks het feit dat het warenhuisbedrijf op dit moment in het hoek zit waar de klappen vallen.

Nu verheft Henk Nijboer van de PvdA zijn stem tegen private equity. Hopelijk wordt naar hem wel geluisterd voordat de teleffoons weer overal rinkelen.

Reageren: p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.