Kunming koestert zijn monumenten

Het nieuwe gemeentehuis van Kunming, hoofdstad van de provincie Yunnan ziet er veelbelovend uit. De wolkenkrabber is de potsierlijke marmeroverdaad van veel Chinese nieuwbouw bespaard gebleven....

Het lijkt de ideale ambiance voor een gesprek over stadsvernieuwing, een teer onderwerp in deze gemeente die afgelopen jaren in voortvarend tempo de veelgeprezen binnenstad met de grond gelijk heeft gemaakt. Kunming is niet alleen beroemd om zijn eeuwige lente, oude chroniqueurs bezongen het als de architectonische parel van Azië.

Maar op de een of andere manier is dit niet goed doorgedrongen tot de huidige bestuurders, die elegante boulevards met statige villa's zonder blikken of blozen slopen. Zij zijn slechts geïnteresseerd in spiegelende winkelcomplexen met Japanse warenhuizen en meten vooruitgang af aan de hoeveelheden karakterloze glaspaleizen.

Overal in China verdwijnen oude binnensteden als sneeuw voor de zon. Maar nergens is zo veel, zo snel verloren gegaan als in Kunming. Beroemde, schilderachtige volksbuurten zijn ten prooi gevallen aan het kapitalisme.

De ontvangsthal in het stadskantoor doet meteen het ergste vrezen. De kale betonnen vloeren zijn bedekt met dezelfde laag grijs stof die overal in China onvermijdelijk lijkt. De urinewalm - ook een oude bekende - geeft min of meer de plaats van de wc's aan.

Van de indrukwekkende batterij liften blijken de meeste buiten gebruik. In de vergaderkamer op de veertiende is de onderste helft van de ramen om onduidelijke redenen met triplex afgedekt. Het interieur van het nieuwe stadskantoor is na een jaar al afgetakeld.

Twee heren van stadsvernieuwing steken overhaast van wal en het anders zo belangrijke ceremonieel van de visitekaartjes wordt afgeraffeld. Zonder een vraag af te wachten, begint de oudste uit te leggen dat Kunming in Yunnan ligt en Yunnan in Zuidwest-China. Hoeveel wijken, inwoners, vierkante meters de stad telt. Voor onderbreking mogelijk is, passeren de hoogte (1891 meter), de gemiddelde jaartemperatuur (15,1 graden Celsius) en regenval (1012 mm).

Deze man is het prototype van de ambtenaar die, om lastige vragen te vermijden, litanieën cijfers en vijfjarenplannen oplepelt. Hij moet van repliek krijgen.

Kritische vragen brengen hem echter niet van de wijs. Onverstoorbaar volgen vloeroppervlak aan woonruimte, telefoons, waterleiding, riolering. De enige onderbreking komt in de vorm van een derde gemeentelijke afgezant. Hij schuift aan en begint net als zijn zwijgende collega vol overgave het houten tafelblad te bestuderen.

De opmerking dat het machtig interessant is hoeveel stadsbussen er in Kunming rijden (zesduizend), maar dat de lezer in het verre Nederland niet staat te popelen om deze informatie, maakt drie zenuwachtige lachjes los.

Direct antwoord blijft uit. De statistiek-verslaafde besluit dat de gast de beker moet leegdrinken. Welke straten worden opgeknapt. Waar bruggen zullen verrijzen. . .

De absurde vertoning kan alleen met rigoureus ingrijpen worden beëindigd: 'Waarom zijn alle oude monumenten platgegooid? Waarom zijn China's steden architectonisch zo inwisselbaar?'

Het antwoord is verbluffend: 'Ons culturele erfgoed moet bewaard blijven en er worden passende maatregelen genomen.' De ambtenaar werpt zich zonder een spier te vertrekken op als kruisridder voor de oude stad. Hij citeert blijkbaar de nieuwste oekaze van het stadsbestuur en bluft: 'Gaat u zelf maar kijken in de Jinbi- en Wuchen-straat.'

Even later kruipt de taxi door het opgegeven gebied. Het lijkt getroffen door een atoombom. Achter schots-en-scheve schuttingen ligt honderden meters geel puin. Een troosteloze ravage, opgestapeld in hopen en klaar voor transport. Aan het eind van de Jinbi-straat staat nog anderhalf oud gebouw overeind, net op tijd gered door de nieuwe richtlijn. De ambtenaar kan tevreden zijn: Kunming koestert monumenten en vervult zijn plicht.

Toine Berbers

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden