Opinie

'Kun je, als rechter in de zaak tegen Robert M., eigenlijk níet vooringenomen zijn?'

We hebben de rechtspraak in het leven geroepen om de samenleving te verlossen van het recht in eigen hand. Dat is vooruitgang. 'Maar soms kolken er uit je reptielenbrein heel andere en een stuk minder elegante oplossingen omhoog', schrijft Bert Wagendorp.

Mr. E. van Kregten (adv Richard van O.), Mr. M.J. Diemer, Richard van O., voorzitter mr. F.G. Bauduin, Robert M., Mr. G. M. Boekhoudt, Mr. W. Anker, Mr. T. van der Goot (advocaten Robert M.) (VLNR) tijdens de eerste dag van de inhoudelijke behandeling van de Amsterdamse zedenzaak bij de rechtbank in Amsterdam. Beeld null
Mr. E. van Kregten (adv Richard van O.), Mr. M.J. Diemer, Richard van O., voorzitter mr. F.G. Bauduin, Robert M., Mr. G. M. Boekhoudt, Mr. W. Anker, Mr. T. van der Goot (advocaten Robert M.) (VLNR) tijdens de eerste dag van de inhoudelijke behandeling van de Amsterdamse zedenzaak bij de rechtbank in Amsterdam.

De rechtszaak tegen Robert M. is gisteren begonnen en ook alweer geschorst. M.'s advocaten beschuldigden de rechtbank van vooringenomenheid, omdat de rechters de ouders van misbruikte kinderen spreekrecht gunnen.

Vandaag beslist de wrakingskamer over hun verzoek. Als de rechters moeten worden vervangen, dienen hun opvolgers eerst het dossier door te nemen: 188 ordners; 141 blauwe, 43 witte en 4 rode. Dus dan zijn we alweer een hele tijd verder en kunnen de oudste misbruikte kleuters misschien al een eigen woordje zeggen.

Maandagochtend werd ik gebeld door een Vlaams radioprogramma. Waarom de zaak Robert M. in de aanloop naar het proces in Nederland zo weinig publiciteit had gekregen, luidde de vraag. Ik antwoordde dat de kwestie onmiddellijk na M.'s arrestatie in december 2010 uitputtend was behandeld in kranten en op radio en tv, dat het proces ongetwijfeld veel aandacht zou krijgen en dat de media wellicht daarom hadden besloten niet ook nog eens wekenlang uitgebreide voorbeschouwingen te publiceren - zoals volgens mijn gesprekspartner in België ongetwijfeld het geval zou zijn geweest.

Maar eigenlijk wist ik het antwoord niet.

Misschien, bedacht ik pas veel later, vinden we de zaak zo onverdraaglijk dat we er niet onophoudelijk mee geconfronteerd wíllen worden en voelen de media dat goed aan - de media is ook maar een mens.

Kinderparadijsjes
Wellicht 'de grootste zedenzaak ter wereld', schreef Jaap Stam zaterdag in de Volkskrant in het interview met M.'s advocaat Tjalling van der Goot. De hel van de kinderporno midden in onze kinderparadijsjes. We weten wel dat de wereld immens slecht is, maar we hebben het er moeilijk mee als blijkt dat die wereld één straat verderop begint; we wanen ons nog altijd graag in een oase van het goede.

De onschuld van onze Hofnarretjes, Nijntjes en Berend Botjes, vermoord in 8 terabyte, 46.803 foto's en 3.672 films.

Op weinig plekken stuit de emotie zo hard op de rationele geest als in zedenzaken waarbij kleine kinderen zijn betrokken. Je zag het zaterdag mooi in het gesprek met Van der Goot, waarin voortdurend de onuitgesproken vraag weerklonk: 'Hoe kunt u zo'n slecht mens in godsnaam verdedigen?'

Ik bewonder advocaten die dat kunnen, ons rechtssysteem heeft ze nodig, maar ik heb de volgende uitspraak van Van der Goot ook een keer of vijf overgelezen: 'Ik bezoek Robert M., met wie ik een normaal gesprek kan hebben, soms heel plezierige gesprekken.' Ze botsen met je overzichtelijke beeld van het kwaad, zulke zinnen. Je denkt: dat hoort niet.

Robert M. vroeg gisteren gelegenheid een 'genuanceerd beeld van zichzelf' te schetsen. Hij had in de media namelijk nogal wat over zich heen gestort gekregen, tot en met de kwalificatie 'monster' toe.

Wat verwacht zo'n jongen? Begrip?

De rechter vond het niet nodig: M. krijgt het laatste woord als de gifbeker tot op de bodem is leeggedronken en alle slechtheid is langsgekomen.

Ik ben benieuwd hoe zijn advocaten gaan aantonen dat iemand die zeker 87 peuters heeft misbruikt niet geestelijk gestoord is en dus geen tbs verdient - desnoods levenslang.

We hebben de rechtspraak in het leven geroepen om de samenleving te verlossen van het recht in eigen hand. Dat is vooruitgang. Maar soms kolken er uit je reptielenbrein heel andere en een stuk minder elegante oplossingen omhoog.

Kun je, als rechter in de zaak tegen Robert M., eigenlijk níet vooringenomen zijn?

Bert Wagendorp is columnist van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden