Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Kumbaya in de Kamer – maar niet ieder zingt mee

Jesse Klaver (Groenlinks) en Lodewijk Asscher (PVDA) tijdens de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Beeld ANP - Bart Maat

Goedemiddag,

Na Prinsjesdag en de boeiende Algemene Politieke Beschouwingen is de vraag hoe de stijlverschillen vallen in het land. 

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
Winnen en verliezen

Toen Jesse Klaver zich voornam om het deze week bij de Algemene Politieke Beschouwingen over een andere boeg te gooien, kon hij nog niet weten dat zich vlak voor aanvang  in Amsterdam een tragedie zou voltrekken die het land én de Kamer de adem benam. Die samenloop van omstandigheden droeg wel bij aan de ontvankelijkheid van de Kamer voor Klavers boodschap dat hij het voortaan wat rustiger aan gaat doen: geen ‘scorebordpolitiek’ meer (vrij naar Co Adriaanse),  niet steeds kijken wie ergens het eerste mee komt, wie er wint of verliest, niet steeds elkaar vliegen afvangen, niet voortdurend die strijd om de macht en de bijbehorende dreigementen om ergens voor of tegen te stemmen:  ‘Want als je gaat dreigen, dan wordt het een strijd tussen oppositie en coalitie. Dan gaat er iemand winnen en iemand verliezen, en krijg je een zero-sum game. Dat wil ik doorbreken.’

Het klonk als een echo van eerdere voornemens, van onder anderen Klaas Dijkhoff en Diederik Samsom, om de schoonheid van het compromis  hoger te waarderen. Klaver oogstte veel bijval en hij zette de toon.  De Kamer was lief voor zichzelf deze week. Donderdagavond besloot de ene na de andere fractieleider het debat met de vaststelling dat het twee fijne dagen waren geweest. Daarvoor al regende het onderlinge complimentjes over elkaars bijdragen.  Premier Rutte -  al negen jaar de spin in het web bij elk Haags compromis - keek tevreden om zich heen. ‘Het is de nieuwe braafheid van een van zichzelf al op consensus gericht parlement', schrijft Ariejan Korteweg in zijn verslag van de dag

Juist daarom moet wel worden opgemerkt dat drie fractieleiders zich uiteindelijk nadrukkelijk aan de Kumbaya-sfeer (dixit Mark Rutte) onttrokken: Geert Wilders en Marianne Thieme, die zichzelf sowieso liefst buiten de Haagse orde plaatsen, maar ook PvdA-voorman Asscher. ‘Ik wil wel degelijk winnen', hield hij Klaver voor.  ‘Laten we alsjeblieft vaststellen dat we hier praten over wat de regering van plan is. Als ik dat zie en dat afzet tegen wat er nu nodig is voor die eeuw van de brugpieper, als ik zie hoe ze omgaat met de rijkdom die er nu is, dan begrijp ik die tevredenheid niet. Dan zie ik geen verbinding tussen rechts en links. Dan zie ik dat er hele redelijke vragen worden gesteld, maar dat die worden weggewuifd.’ Prompt dreigde hij tegen de Onderwijsbegroting te stemmen als daarin niet alsnog meer geld wordt gereserveerd voor de strijd tegen het lerarentekort. 

Zouden het de woorden zijn van partijgenoot Diederik Samsom die nagalmden in Asschers hoofd? Toen Samsom in 2016 afscheid nam van de Kamer stelde hij vast dat hij steeds op zoek was geweest naar de schoonheid van het compromis. Hij geloofde er nog steeds in, hij had er tastbare resultaten mee geboekt. Maar hij stelde ook vast dat zijn partij afstevende op een historische verkiezingsnederlaag die de eigen idealen voorlopig een stuk verder uit zicht zou gaan brengen. ‘Politiek is meer dan resultaten boeken', stelde hij vast. ‘ Politiek gaat ook om vervoering, om inspiratie, om angst en om hoop. En daarin zijn we tekort geschoten.’

Het effect van het stijlverschil tussen Asscher en Klaver was donderdagavond moeilijk te meten. Beiden kregen bij vrijwel al hun wensen nul op het rekest van de premier die doorgaans pas levert als hij het mes op de keel heeft. En daarvan was nog geen sprake. 

Wie buiten de zaal profiteert, is nog even afwachten. Ook Klaver zal met meer dan gemiddelde belangstelling de opiniepeilingen van de komende dagen in de gaten houden. Iets met winnen en verliezen. 

ALGEMENE BESCHOUWINGEN
De oogst

Lilian Marijnissen (SP), Jesse Klaver (Groenlinks), Klaas Dijkhoff (VVD) en Lodewijk Asscher (PVDA) tijdens de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Beeld ANP - Bart Maat

Al die berichten over gebrek aan strijd betekenen nou ook weer niet dat er helemaal niets te beleven viel deze week in de nationale vergaderzaal. Voor de fijnproevers is er genoeg om terug te kijken.

Zo viel ons op hoezeer de tijd van zuinigheid voorlopig voorbij lijkt, aangezien vooralsnog alleen de SGP grote bedenkingen heeft  bij de kabinetsplannen met een investeringsfonds ten koste van de staatsschuld...

...lieten Jesse Klaver en Thierry Baudet zien waarom zij het niet snel eens zullen worden over ontwikkelingssamenwerking...

...vond ook Asscher in Baudet een tegenstander die zich er uitstekend voor leende om de onderlinge verschillen in het denken over het immigratiebeleid neer te zetten...

...En bleven 50Plus-leider Henk Krol en premier Rutte hartstochtelijk van mening verschillen over de werkelijke toestand van de pensioenfondsen:

U kunt deze en meer fragmenten nog eens rustig nalezen én zien in onze uitgebreide liveblogs van dag één en dag twee

EN DAN DIT NOG
Sorry voor het voetbal

Premier Mark Rutte met het voltallige kabinet in Vak K, tijdens de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Beeld ANP - Bart Maat

Voorzitter Arib had  alle aanwezigen woensdag bij aanvang nog zo gewaarschuwd: alles wat  tijdens de Algemene Beschouwingen in de zaal gebeurt, wordt geregistreerd. Niet  in de neus peuteren dus, of de schoenen uitschoppen. En niet steeds op die telefoontjes en die iPads!  De bewindslieden in Vak K hielden zich twee lange dagen goed, totdat de lokroep van het voetbal toch de ministers Grapperhaus en Van Nieuwenhuizen in de greep kreeg. Zij rekenden buiten de camera die vlak achter hen hing. Vandaag volgden de excuses. Maar die waren niet nodig, liet de premier zojuist weten op de persconferentie. ‘Hou op jongens, ik vind dit niet erg. Iedereen doet zoiets wel eens.’

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Vragen of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden