Kuiper haalde bezem door corrupte Amsterdamse politie

Het bekendste politiebureau van Nederland heeft hij gezuiverd van corruptie. Bureau Warmoesstraat in de Rosse buurt van Amsterdam, waarvan agenten werden omgekocht door de Chinese maffia. Later werd Jelle Kuiper hoofdcommissaris van de Amsterdamse politie. Maandag overleed hij op 66-jarige leeftijd.


Verslaafden, prostituees, straatrovers, dealers, autokrakers, gokkers en heroïnehandelaren werden aan de lopende band binnengebracht in bureau Warmoesstraat. Het politiebureau in de 'vierkante kilometer ellende' tussen het Centraal Station en de Nieuwmarkt was in de jaren zeventig Hill Street Blues aan de Amstel. Net als in de veel bekeken politieserie werden er 24 uur per etmaal arrestanten ingesloten.


Jelle Kuiper kon er smakelijk over vertellen, bleek vorige maand in twee afleveringen van het programma Andere Tijden. 'Het was een chaos, een permanent geloop. Als je 's ochtend binnenkwam, sponsde je eerst het bloed en zweet van de balie, de vuiligheid van de nacht ervoor.'


Begin jaren zeventig verloor de 'gemoedelijke' Amsterdamse penoze in rap tempo terrein aan de internationale misdaad. Het illegale Chinese gokwezen floreerde, de Chinezen van de Binnen Bantammerstraat brachten de heroïne naar Amsterdam.


In de illegale speelholen gingen vuilniszakken met bankbiljetten van hand tot hand. De pot werd niet geteld, maar gewogen. Een gram was een meier (honderd gulden), tien gram een rug (duizend gulden).


De jonge hoofdinspecteur Kuiper, die in 1975 was aangetreden als chef van de uniformdienst, zag met lede ogen aan dat de heroïne de binnenstad verwoestte. 'De Zeedijk zag er niet uit met al die ingestorte panden. Surinamers kwamen in 1975 naar Nederland. Het zag er zwart van de mensen. Iedere blanke werd gewoon beroofd.'


In luttele jaren explodeerde het aantal misdrijven van 6.000 tot 60.000 per jaar. In die jungle kon de politie zich niet staande houden, vooral ook omdat ze zich niet gesteund voelde door de politiek. 'Het was een chaos, niet te beschrijven. Wij moesten de rotzooi opknappen.'


Agenten toonden zich ontvankelijk voor gunsten van dealers, pooiers, handelaren, hoeren en gokbazen. Dalven werd het omkopen van dienders genoemd. Samen met Joop van Riessen, chef van de recherche, maakte Kuiper schoon schip.


In 1997 schoof korpschef Eric Nordholt hem naar voren als zijn opvolger en op 1 september van dat jaar werd Kuiper hoofdcommissaris. In samenwerking met Van Riessen heeft hij tot zijn pensionering in november 2004 het korps geleid. Zij lieten er een nieuwe geest waaien. Opener en alert op integriteit.


Ook op het hoofdbureau sloegen zij zich er met hun gevoel voor humor doorheen. Humor hadden ze genoeg, bleek tijdens hun bezoek aan de Volkskrant, een jaar of zeven geleden. Met spitse opmerkingen en anekdotes maakten ze een gezellige bijeenkomst van de vergadering waarop de redactie besprak wat er de volgende dag op de voorpagina moest staan.


Jaap Stam


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden