Kuddegedrag op pedalen

Ze nemen rotondes in tegengestelde richting en rode stoplichten worden massaal genegeerd.

Mensen nemen graag elkaars kenmerken, gedragingen en acties over, liefst zonder de eigen identiteit te verliezen. Op deze manier durven we bij bepaalde groepen te horen en samen een uniformheid uit te stralen. Dit geeft ons een machtig en veilig gevoel. Een gevoel van verbondenheid, waarin heersende groepscodes, bepaalde waarden en normen en ongeschreven regels en wetten feilloos worden overgenomen en uitgevoerd. Tot zover niets aan de hand.


Maar jaarlijks komt dit socialisatieproces van één specifiek te benoemen groep mensen tot een hoogtepunt. Met een significante piek in het voorjaar en de zomer. Overal in het land heerst er dan onrust. Zowel in de desbetreffende lijven als op de wegen in ons Nederlandse landschap. En dan is het oppassen geblazen! Uit alle hoeken, gaten, wegen, lanen en (fiets)paden verschijnen ze ten tonele. Met gevaar voor eigen, maar vooral andermans leven.


U herkent ze waarschijnlijk meteen. Het zijn de koningen, nee, keizers van de weg! De helden van het asfalt! De lefgozers van onze samenleving! Maar voornamelijk overgesocialiseerde kuddedieren, in allemaal dezelfde té strakke truitjes en dito halflange broekjes, inclusief zeemlap in het kruis.


Het heeft iets dierlijks, zo'n kudde amateurwielrenners. Vanaf het moment dat de groep zich in beweging zet, zijn ze namelijk één. Ze zijn dan ogenblikkelijk overgeleverd aan de wetten van de psychologie, de wetten van de groep als eenheid. Wij tegen de rest. En dat houden ze ook gedurende de hele rit vol. Samen staan/zitten ze sterk en kunnen ze alles aan.


Vergelijk de wielrennersclub maar eens met een groep dieren, die ook gebruikmaken van de kudde waarin ze participeren om op die manier tegenstanders af te schrikken en te imponeren.


Kuddedieren zijn ook altijd allemaal van dezelfde soort (in dit geval de mens). Daarbij hebben ze allemaal dezelfde vacht (geschoren benen of huid (meestal het sadomasochistisch aandoend oude Rabobank-uniformpje) en ook dezelfde kleuren (oranje, blauw en wit).


Ook blijven ze, net als onze wielerhelden, erg dicht bij elkaar. Dit in verband met de wetten der natuurkunde, zoals de aerodynamica, het voordeel van de 'slipstream' en het versterken van het groepsproces in het algemeen. Dit maakt hen als individu groter, als geheel sterker en als opererende groep dominanter.


Daarbij staat er voor de voorbij razende kudde op wielen dan ook niets of niemand in de weg. Waar je zou verwachten dat ze over grote, lange wegen rijden, waar men zo weinig mogelijk obstakels tegenkomt, rijden ze het liefst door de stad, over fietspaden en zebrapaden, nemen ze rotondes bij voorkeur in tegengestelde richting en worden rode stoplichten massaal genegeerd. Met alle gevolgen van dien. Daarnaast gaan ze uit van het 'less is more'-principe: een fietsbel is schijnbaar overbodig, in dit geheel bezien.


Inmiddels heeft zich, zoals u wellicht merkt, bij mij ook een socialisatieproces aangediend. Waar de fietskoningen zich spiegelen aan elkaar en in een flits universaliteit en sportieve eenheidsworst uitstralen, spiegel ik mezelf steeds meer aan de rest van niet-fietsend Nederland (ook lekker veilig dus). En ik ben het geheel en al met hun groepscodes, ongeschreven regels en waarden en normen eens.


Ten eerste, beste amateur-Niki Terpstra's van deze wereld: veiligheid staat altijd voorop, voor élke verkeersdeelnemer!


En ten tweede: de Rabobank-outfits zijn echt té 2012...

Pascal Cuijpers

is docent beeldende vorming en columnist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden