Kruitvat Cambodja

ER IS in elk geval één man die reden heeft om in z'n vuistje te lachen over de crisis in Phnom Penh....

Voorlopig hoeft Pol Pot niet bang te zijn dat hij door zijn voormalige Rode Khmer-kompanen wordt uitgeleverd aan Cambodja's wettige regering om door een internationaal tribunaal te worden berecht voor zijn aandeel in de 'killing fields'. De reden hiervoor is simpel: Cambodja hééft sinds zondag geen wettige regering meer.

Met behulp van hem toegewijde militairen heeft 's lands tweede co-premier, de vanouds door Vietnam gesteunde Hun Sen, een eind gemaakt aan de fragiele coalitie die Cambodja sinds de verkiezingen van mei 1993 regeert. Hun Sen heeft de eerste co-premier, prins Norodom Ranariddh, zoon van de doodzieke, maar nog steeds populaire Norodom Sihanouk, afgezet en voor verrader uitgemaakt.

Met zijn coup de force heeft Hun Sen het delicate politieke evenwicht in Cambodja ernstig verstoord. Daardoor verkeert de uiterst prille democratie in groot gevaar, en kan zelfs een hervatting van de burgeroorlog die Cambodja twintig jaar heeft geteisterd - met het Rode Khmer-bewind als ongeëvenaard dieptepunt - niet worden uitgesloten.

Hun Sen heeft de lont in het kruitvat geworpen. Maar ook zijn rivaal, prins Ranariddh, speelde met vuur. Met het oog op de voor 1998 geplande verkiezingen zocht hij bondgenoten, om zijn positie tegenover Hun Sen en diens Volkspartij te versterken.

De Volkspartij werd bij de verkiezingen van 1993 (onder VN-auspiciën) tweede, maar heeft de krachtigste greep op bestuur, ambtenarenapparaat en leger. Ranariddh zocht bij wijze van tegenwicht en schijnbaar met succes toenadering tot een door de 'gematigde' Khieu Samphan geleide groep binnen de verdeeld geraakte en gemarginaliseerde Rode Khmers. Als Khieu beloofde de vrede te tekenen met de regering in Phnom Penh en Pol Pot (hét symbool van Cambodja's onmetelijke leed) uit te leveren, wilde Ranariddh zijn politieke steun in dank aanvaarden.

In principe is Cambodja's huidige crisis oplosbaar, mits aan twee eisen wordt voldaan. Hun Sen dient zijn machtsgreep ongedaan te maken en Ranariddh weer in de coalitie op te nemen. Beide partijen zouden tevens moeten overeenkomen dat zij niet meewerken aan een politieke comeback van de restanten van de Rode Khmer. Externe diplomatieke druk in deze richting is gewenst. De Asean, die deze maand over toelating van Cambodja beslist, heeft een gouden kans hierbij het voortouw te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden