Kroonprins Saudi-Arabië brengt Bush slecht nieuws

Naast Egypte is Saudi-Arabië de belangrijkste bondgenoot van de VS in het Midden-Oosten. Maar onbewolkt is de verstandhouding niet, zo bleek tijdens het bezoek van de kroonprins Abdullah aan president Bush....

Van onze correspondent Bert Lanting

'De Verenigde Staten vinden dat de Palestijnse leider Yasser Arafat het probleem is, terwijl wij denken dat premier Sharon van Israël het probleem is.' Zo vatte de Saudische diplomaat Adel al-Jubeir gisteren het verschil van mening samen na het overleg tussen president Bush en de Saudische kroonprins Abdullah over het Midden-Oosten.

Bush, die de kroonprins had uitgenodigd op zijn ranch in Texas, gaf na afloop van het vijf uur durende gesprek een positievere draai aan het onderhoud. 'We hebben een sterke persoonlijke band gevormd', zei Bush.

Desondanks was het wel duidelijk dat de Saudische kroonprins een onplezierige boodschap voor Bush had. Hij waarschuwde de Amerikaanse president dat de belangen van de Verenigde Staten in de Arabische landen in gevaar zouden komen, als Washington niet meer druk zou uitoefenen om een einde te maken aan de Israëlische invallen in de Palestijnse gebieden.

'Als Sharon zijn eigen gang mag gaan, zal hij de hele regio mee in de afgrond trekken', waarschuwde Al-Jubeir.

Om de druk nog wat te verhogen, had een Saudische zegsman de New York Times toegefluisterd dat er binnen de koninklijke familie zelfs wordt gesproken over een mogelijke olieboycot en het sluiten van de Amerikaanse bases in Saudi-Arabië, als de Verenigde Staten hun pro-Israëlische koers niet zouden wijzigen.

Al-Jubeir, Abdullahs adviseur voor buitenlandse zaken, verzekerde daarentegen dat de Saudische leiders niet aan een olieboycot denken. 'Olie is geen wapen. Met olie kun je niet schieten', zei hij.

Waarnemers betwijfelen inderdaad of Saudi-Arabië, gezien de economische problemen waarmee het te kampen heeft, voor een olieboycot zou voelen. De verhulde dreigementen zijn volgens hen vooral bedoeld om de publieke opinie in Saudi-Arabië te beïnvloeden en te laten zien dat de koninklijke familie geen marionet van de Verenigde Staten is.

De relatie tussen de twee landen staat sinds de aanslagen op de Twin Towers en het Pentagon onder druk. Officieel zegt de regering-Bush dat zij niets te klagen heeft over de medewerking van Saudi-Arabië, naast Egypte de belangrijkste bondgenoot van de Verenigde Staten in het Midden-Oosten. Maar in het Congres en in de pers is de stemming minder vriendelijk.

Uiteraard wordt erop gewezen dat vrijwel alle kapers uit Saudi-Arabië kwamen. Bovendien heerst er irritatie over de financiële steun van de Saudische autoriteiten aan ultra-orthodoxe islamitische groeperingen in het buitenland. Conservatieve Congresleden klagen verder dat er in Saudi-Arabië ook geld wordt ingezameld voor de familie van Palestijnen die zelfmoordaanslagen plegen, maar de Saudische autoriteiten ontkennen dat dat gebeurt.

Opvallend was dat Bush nauwelijks iets zei over het vredesplan dat kroonprins Abdullah vorige maand op een bijeenkomst van de Arabische Liga presenteerde. De VS hebben zich positief uitgelaten over het plan. Maar de Amerikanen leggen de nadruk op de noodzaak dat de Arabische landen Israël erkennen, terwijl Saudi-Arabië erop hamert dat normalisering van de betrekkingen alleen mogelijk is als Israël zich terugtrekt achter de grenzen van vóór 1967.

Bush riep Israël na het gesprek met Abdullah nog eens op zijn troepen terug te trekken uit de Palestijnse gebieden, maar het is zeer de vraag of dat voor Saudi-Arabië genoeg zal zijn. Ondanks de oproep van Bush trokken Israëlische troepen gisteren nieuwe Palestijnse plaatsen binnen.

Daarbij komt dat de regering-Bush zelf verdeeld is over de vraag hoeveel druk de VS op Sharon moeten uitoefenen. Minister van Defensie Donald Rumsfeld is tegen extra pressie.

Ook vanuit het Congres staat Bush onder druk om Israël met rust te laten. De oerconservatieve Republikeinse 'majority whip' Tom DeLay wil het Huis van Afgevaardigden komende week een resolutie laten aannemen waarin solidariteit wordt uitgesproken met Israël en de 'voortdurende steun' van Arafat aan terroristen wordt bekritiseerd.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden