Kroatië verzacht standpunt inzake vredeseenheden

Kroatië is bereid een internationale troepenmacht op haar grondgebied te handhaven. Maar de Kroaten eisen dat die troepen voortaan de internationale grenzen met Bosnië en Servië gaan bewaken....

Van onze correspondent

Bart Rijs

BELGRADO

Kroatië staat onder zware internationale druk om terug te komen op de beslissing de VN-vredesmacht op 31 maart weg te sturen. De internationale gemeenschap vreest dat de oorlog zal oplaaien zodra de VN-militairen zijn vertrokken. De 12 duizend blauwhelmen houden nu nog toezicht op het niemandsland tussen de legers van de Serviërs en de Kroaten.

De laatste dagen heeft Zagreb zijn standpunt enigszins verzacht. Volgens diplomaten zou een internationale troepenmacht met een andere naam en een aangepast mandaat acceptabel zijn voor de Kroaten. Alleen 'cosmetische veranderingen' zijn niet goed genoeg, waarschuwde Mario Nobilo, de Kroatische ambassadeur bij de VN. 'De huidige vredesoperatie is geschiedenis.'

De Kroaten zijn druk in onderhandeling met de VS en de andere landen van de Contactgroep - Duitsland, Engeland, Frankrijk en Rusland. Zagreb wil per se een nieuw soort vredesmacht; in de ogen van de de meeste Kroaten hebben de VN zich volkomen onmogelijk gemaakt. Kroatië heeft gevraagd om een klein aantal ongewapende waarnemers uit de Contactgroep-landen, eventueel aangevuld door andere neutrale staten. De nieuwe vredesmacht, schreef het Kroatische weekblad Globus, moet toezicht gaan houden op de internationale grenzen. In ruil daarvoor zouden de Kroaten bereid zijn om waarnemers te accepteren in de zone tussen hun eigen leger en dat van de Serviërs.

VN-functionarissen menen dat het te gevaarlijk is ongewapende waarnemers in te zetten in een gebied waar twee tot de tanden gewapende partijen tegenover elkaar staan. Bovendien hebben de VN nu al niet genoeg troepen om de meer dan zevenhonderd kilometer lange demarcatielijn te controleren.

De diplomatieke worsteling is dus nog niet voorbij, maar overeenstemming met de Kroaten lijkt mogelijk. De Kroatische media, die op een enkele uitzondering na onder staatscontrole staan, besteedden de afgelopen dagen veel aandacht aan gematigde verklaringen van Kroatische diplomaten, blijkbaar om het publiek voor te bereiden op een compromis.

De Serviërs in Kroatië, die hun eigen Krajina-republiek hebben opgericht, zijn tot nu toe buiten de onderhandelingen gebleven. Maar donderdag verklaarde Milan Babic, één van de belangrijkste Kroatisch-Servische leiders, dat wijziging van het VN-mandaat niet bespreekbaar is. Zonder Servische toestemming zijn effectieve grenscontroles onmogelijk.

De Krajina is volledig afhankelijk van Bosnische Serviërs en van Servië zelf voor de toevoer van wapens, munitie en brandstof. Grenscontroles zouden daar een einde aan maken en de positie van de 'Servische Republiek Krajina' ernstig verzwakken.

Hoewel de Kroaten laten doorschemeren dat de VN-troepen ook na 31 maart kunnen blijven totdat er overeenstemming is over een nieuwe vredesmissie, is haast geboden. Volgens VN-gezant Yasushi Akashi wordt het bestand in Kroatië 'in toenemende mate geschonden'. Hij beschuldigde beide partijen van militaire voorbereidingen die, hoewel op het eerste gezicht defensief, tot misverstanden en hervatting van de strijd kunnen leiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.