Analyse Rechtszaak over afscheidsmusical

Kritische ouders zijn van alle tijden, maar ze stappen wel steeds vaker naar de rechter

Ouders stappen steeds vaker naar de rechter om hun gelijk te halen in een conflict met de school, zoals deze week dreigde te gebeuren omdat een scholier niet mocht meedoen met de eindmusical. Worden ouders té mondig?

Kinderen tijdens de opname van een videoclip van de nieuwe schoolmusical. De kinderen op de foto hebben niets te maken met de problemen die in het artikel worden beschreven. Beeld ANP

Verdrietig en gekrenkt, zo voelden de ouders van de 12-jarige scholier zich toen ze hoorden dat hun zoon niet mocht meedoen aan de traditie­getrouwe afsluiter van de basisschool: de eindmusical. De jongen zou volgens de Haagse O.G. Heldringschool met zijn gedrag al meerdere jaren de sfeer in de klas hebben verziekt en moest hij bij wijze van straf een alternatief lesprogramma volgen. In de tussentijd oefenden zijn klasgenoten voor de musical.

De ouders, die stellen dat hun zoon hoogbegaafd is en daardoor veel vragen in de klas stelt, lieten het er niet bij zitten en stapten naar de rechter. Vrijdagochtend werd op de valreep duidelijk dat het kort geding was afgeblazen. De school en de ouders waren er na ‘intensief overleg’ uitgekomen: hun zoon kreeg alsnog een rolletje toebedeeld.

Klassenfoto 

De meeste conflicten in het onderwijs worden onderling opgelost. Toch zag verzekeraar Arag, die in veel onderwijszaken rechtsbijstand levert, vorig jaar een stijging van 33 procent in het aantal schoolgerelateerde rechtszaken ten opzichte van het jaar ervoor. ‘Wij zien dat ouders en leerlingen in toenemende mate kritisch zijn en situaties eerder als een conflict ervaren’, zegt een woordvoerder. ‘Ze beginnen ook eerder een zaak tegen de school.’ Om de toenemende vraag te kunnen bolwerken, is de sectie ‘Onderwijs’ bij de verzekeraar dit jaar met zes collega’s uitgebreid tot een 16-koppig team.

Vorig jaar al bleek uit een peiling van vakbond CNV onder 134 schoolleiders dat tweederde van hen weleens te maken heeft gehad met ouders die dreigden met juridische stappen. Vaak ging dit over het schooladvies of over een verwijzing naar het speciaal onderwijs. Aanleiding van de peiling was een rechtszaak die een islamitische moeder uit Den Haag had aangespannen omdat de school van haar kinderen een klassenfoto liet maken tijdens het Offerfeest. ‘Weet u hoe het voelt als je dochtertje van 5 elke dag bij binnenkomst in de klas naar de foto kijkt en vraagt: ‘Mama, waarom sta ik er niet op?’, motiveerde de moeder voor de rechtbank. Ze eiste een schadevergoeding van 10 duizend euro.

De rechter, die in onderwijszaken nooit inhoudelijk oordeelt, maar ­alleen kijkt naar de juistheid van de gevolgde procedure en of een schadevergoeding gepast is, bepaalde in hoger beroep dat er geen sprake was van discriminatie. De ouders moesten de proceskosten, die in de duizenden euro’s liepen, zelf betalen.

Opkomen voor belangen

Worden ouders steeds mondiger en komen ze beter op voor de ­belangen van hun kind? ‘Laten we vooropstellen dat het onderwijs is gebaat bij goede ouderbetrokkenheid’, zegt Liesbeth Verheggen, voorzitter van de Algemene Onderwijsbond (AOb). ‘Maar soms gaat het wel erg ver. Dan vinden ouders dat hun kind per se bij die of die meester of juf in de klas moet komen. Of ze zetten de schooldirecteur onder druk om een proefwerk tweetiende punt hoger te laten uitpakken.’

Ook CPS, een landelijk opererende onderwijsadviesorganisatie, ziet dat ouders vaker ‘een positie innemen richting de school’. Maar het moet wel in perspectief worden gezien, zegt ­Ingrid Dirksen, die scholen helpt bij het verbeteren van de relatie met ouders. ‘De intentie is om goed samen te werken.’

Het gaat volgens haar pas mis als er niet goed met elkaar wordt gecommuniceerd. Belangrijk daarbij is volgens Dirksen dat gesprekken tussen ouders en school op basis van gelijkwaardigheid worden gevoerd. ‘Ouders kunnen hun kennis over het kind inbrengen en de school die van hun ervaringen met het betreffende kind.’

Druk opgevoerd

Kritische ouders zijn van alle tijden, stelt Verheggen van de Algemene ­Onderwijsbond, maar de laatste jaren is het klimaat ‘harder en pregnanter’ geworden. Ouders gaan niet alleen met de school in gesprek over het gedrag van hun kind, maar hebben ook kritiek op hoe het onderwijs is ingericht. ‘Sinds begin jaren tachtig is er een cultuur ontstaan waarin je pas iets betekent als je minstens havo en daarna hbo hebt gedaan. Dan krijg je ouders die zich gaan bemoeien met het onderwijs en de druk op hun kind enorm opvoeren.’ 

De AOb vindt de toenemende juridisering ‘zorgelijk’. Verheggen maakte mee dat ouders van een kind met het syndroom van Down naar de rechter stapten om regulier onderwijs af te dwingen. ‘Dan denk ik: jongens, kom op. Niet iedere school kan deze ondersteuning te bieden. Je doet daar een kind echt geen plezier mee.’

De Haagse O.G. Heldringschool betreurt de publiciteit rond de ‘musicalkwestie’. En ook de ouders ‘erkennen dat er een beschadigende werking is uitgegaan van hun handelen richting de school en de leerkrachten’, staat in een verklaring die naar alle ouders van groep 8 is gestuurd. Het schoolbestuur erkent dat het te lang ‘onduidelijkheid heeft laten bestaan’ over een geschikte aanpak voor de leerling.

Beide partijen zijn ‘bijzonder verheugd’ dat de jongen alsnog meedoet aan de musical Gewoon Super. Het is niet bekend welke rol hij heeft gekregen. Wel is duidelijk dat er weinig tijd is om te oefenen: de musical is maandag al. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden