Kritische Chinese advocate Wang Yu na jaar voorarrest onverwachts vrijgelaten

De Chinese advocate Wang Yu (44) is maandag na meer dan een jaar voorarrest onverwachts op borgtocht vrijgelaten. Het bedrag aan borg is onbekend, maar Wang betaalde een veel hogere prijs door publiekelijk afstand te nemen van al haar mensenrechtenwerk en kritiek op het Chinese rechtssysteem.

Wang Yu, advocate.Beeld afp

Advocate Wang nam het onder meer op voor vervolgde slachtoffers van de verboden meditatiebeweging Falun Gong, de Oeigoerse liberale denker Ilham Tohti en feministische activisten. Op de meeste Chinese televisiezenders was maandag haar als interview vermomde bekentenis te zien. Ze prees de overheid. 'Al mijn rechten worden vrij keurig beschermd. Ik heb een beschaafde juridische behandeling genoten', zei ze.

Wang Yu was vorig jaar juli gearresteerd tijdens een campagne tegen kritische advocaten. In negentien steden zijn toen ruim zevenhonderd mensenrechtenactivisten en raadslieden die cliënten met politiek gevoelige zaken hielpen, van hun bed gelicht. Sommigen zitten nog steeds vast. De staatsmedia hadden het vooral gemunt op Fengrui, Wangs firma. Die werd als 'criminele bende' door het slijk gehaald. De eerste processen tegen collega's van Wang en andere activisten zouden gisteren beginnen, maar daar is niets over bekend gemaakt.

Familie opgepakt

Het lot van Wangs gehele gezin is in handen van de Chinese staat, die harder dan ooit optreedt tegen critici. Tegelijkertijd met Wangs arrestatie werden haar man Bao Longjun, een mensenrechtenactivist, en hun tienerzoon Bao Zhuoxuan op het vliegveld aangehouden. Ze waren op weg naar Australië, waar Zhuoxuan naar school zou gaan.

Met zijn beide ouders achter de tralies probeerden dissidenten Zhuoxuan, wiens paspoort in beslag genomen was, later alsnog het land uit te smokkelen. Over de grens in een junglestadje in Myanmar haalde de lange arm van de Chinese staat Zhuoxuan in: een Chinees-Amerikaanse activist die de jongen via Thailand naar de VS zou brengen, zei dat hij meegenomen was door plaatselijke politie. Zhuoxuan werd vervolgens uitgeleverd en ondergebracht bij zijn doodsbange grootouders. Hij stond onder permanent politietoezicht, aldus verslaggevers die hem probeerden te bezoeken.

Mensenrechtenactivisten vermist na Chinese politie-actie

21 juli 2015: Na een grootschalige politie-actie tegen mensenrechtenactivisten en -advocaten in China zijn twintig van hen nog steeds niet vrijgelaten. Zes van hen zijn zelfs vermist, meldt de Chinese Organisatie voor Mensenrechtenadvocaten.

Supporters van de Falun Gong-beweging protesteren in 2005 in Düsseldorf tegen mensenrechtenschendingen, ten tijde van het bezoek van de toenmalige Chinese president Hu Jintao aan Duitsland.Beeld epa

Aangeklaagd wegens subversie

In januari werd Wang formeel aangeklaagd wegens subversie tegen de staat, een zwaar misdrijf dat met levenslang kan worden bestraft. Alleen al de voorbereidingen voor een proces kunnen jaren in beslag nemen. Haar man wordt van het iets lichtere vergrijp 'aanzetten tot subversie tegen de staat' beschuldigd. Terwijl het echtpaar in de cel wegkwijnde, kreeg Wang Yu belangrijke internationale onderscheidingen toegekend voor haar werk als mensenrechtenadvocaat, zoals de Ludovic Trarieux Mensenrechtenprijs - een prijs van advocaten voor advocaten.

Ze heeft niet gekozen voor de eer, en ook niet voor een ellendig leven in de gevangenis. Ze koos voor haar zoon. Over een paar dagen mag ze hem zien, zegt ze in het interview. 'Ik ben boos dat mensen mijn kind naar het buitenland hebben gestuurd. Dat is slechts gedaan om publiciteit te genereren om China zwart te maken. Ik wil dat hij in China blijft.' De prestigieuze mensenrechtenprijs laat ze voor wat die is. 'Ik erken de prijs niet, ik accepteer hem niet en ik zal ook niemand afvaardigen om hem in ontvangst te nemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden