Kritiese generatie

Als ik nu student was, zou ik flink pissig zijn. Op die veertigers en vijftigers die alle leuke banen bezet houden....

BRAM BUUNK

Nu hebben ouderen altijd gezeurd over het gebrek aan inzet, motivatie en niveau van de jeugd. Dat hoort erbij. Maar mensen van onze generatie zouden toch beter moeten weten. Alsof onze generatie zoveel diepgang had. Er werd in de jaren zestig zonder veel kennis van zaken geprotesteerd tegen van alles en nog wat op de universiteit. Bovendien: wat hadden we eigenlijk te klagen? De banen lagen voor het opscheppen.

Diepgaande interesse in politiek en cultuur? Kom nou toch. In de kroeg hangen, en in rokerige zaaltjes discussiëren over maatschappijverandering. Niks kritisch nadenken, maar Marcuse, Marx en studentenideologen napraten. Gebouwen bezetten om een marxist als docent aangesteld te krijgen. Acties voeren tegen docenten die ernst wilden maken met de wetenschappelijke opleiding. Bij voorbaat te hoop lopen tegen vakken die niet maatschappijkrities genoeg waren, zonder iets over de inhoud van het vak te weten.

In de jaren zeventig bereikte het ongemotiveerde, kritische studentendom zijn hoogtepunt. Studenten die tijdens college zaten te breien. Die hysterisch werden bij het vooruitzicht van een multiple choice-tentamen. Die als stage soosjale aksie wilden doen.

Kennelijk hebben veel mensen het nodig zich superieur te voelen aan jongere generaties. In de sociale psychologie is dit een bekend verschijnsel. We vergelijken ons met anderen om er zelf beter vanaf te komen. Niets menselijks is ons vreemd. Maar wanneer je je zelfbeeld omhoog moet houden door als intellectueel van middelbare leeftijd je superioriteit te benadrukken ten opzichte van de huidige studenten, dan ben je toch wel diep gezonken.

Het wemelt nu van de serieuze studenten die je met genoegen begeleidt. De huidige generatie heeft tenminste geen puberale autoriteitsconflicten zoals zovelen in de jaren zestig en zeventig. Veel studenten doen tegenwoordig juist hard hun best. Ze hebben er veel voor over om later een plaatsje te veroveren op de arbeidsmarkt.

Ze zijn, enkele uitzonderingen daargelaten, in ieder geval heel wat beter gewassen en verzorgd dan onze generatie studenten met vieze lange haren. Mede als gevolg van allerlei overheidsmaatregelen, kenmerken de huidige studenten zich door pragmatisme, zakelijkheid en doelgerichtheid. Ze nemen feedback van de docent serieus. Alleen al daarom had je het als docent niet beter kunnen treffen.

Maar, eerlijk is eerlijk: ook als student ben je nu niet zo slecht af. Soms verlang ik er zelfs stiekem naar dat ik in deze tijd had gestudeerd. Dan had ik tenminste echt iets geleerd, en niet mijn tijd verdaan met eindeloze discussies en zinloze democratiseringsacties.

Ik kan andere vakken niet beoordelen. Maar ik weet wel dat de psychologiestudie didactisch en inhoudelijk op een heel wat hoger plan staat dan in de jaren zestig en zeventig. Toen je er nog niet eens aan dacht dat je een docent wel eens zou kunnen of mogen evalueren. Toen je studiepunten kreeg, omdat je zei dat je Marx had gelezen. Of omdat je discussies had gevoerd over het Kommunisties Manifest op de soosjale akademie.

De klachten over de huidige studenten komen van dezelfde mensen die zich in de jaren zestig en zeventig druk maakten over de toegankelijkheid van de universiteit voor kinderen uit alle milieus. Nu dat eindelijk gerealiseerd is, moeten die kinderen horen dat ze nooit echte intellectuelen zullen worden.

Bovendien: stel dat het echt zo zou zijn dat er geen intellectuelen meer worden opgeleid aan onze universiteiten? Moeten we daar rouwig om zijn? Allerminst. De term 'intellectuelen' is eigenlijk bijzonder pretentieus, zelfingenomen en arrogant. De context waarin de term wordt gebruikt, suggereert dat het mensen betreft die de wijsheid in pacht hebben en die zich verheven voelen boven het gewone volk. Laten we juist blij zijn dat dat soort mensen verdwijnt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden