Kritiek VS negeert Nederlandse wet

Het verzoek van Amerika om drie Al Qa'ida-verdachten uit te leveren, is ook een signaal dat de VS vinden dat Nederland harder moet optreden tegen de xtc-handel....

Van onze verslaggever Jan Meeus

Boeven vang je met boeven: het is een wijsheid die in de Verenigde Staten tot beleid is verheven. Zo mogen Amerikaanse undercover-agenten burgers uitlokken tot het plegen van strafbare feiten.

Ook handig is de criminele burgerinfiltrant die zijn straf kan verminderen door andere criminelen aan te brengen. Daarnaast is er dan nog de kroongetuige die in ruil voor het verlinken van zijn criminele vrienden niet vervolgd wordt voor zijn eigen daden.

Het zijn middelen die ook Nederlandse rechercheurs en magistraten kunnen gebruiken in de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Alleen, het mag niet. Tot grote ergernis van de Amerikanen. De belangrijkste beleidsadviseur van president Bush in de war on drugs, John Walters, vindt het de hoogste tijd dat de Nederlandse politie meer armslag krijgt in de strijd tegen de xtc-mafia. Anders wordt de stroom pillen naar de Verenigde Staten nooit ingedamd.

De kritiek van de Amerikanen is niet nieuw, de Nederlandse gevoeligheid evenmin. Minister Donner van Justitie doet er alles aan om het imago van Nederland als drugsparadijs te doorbreken. In maart van dit jaar nog maakte hij nieuwe afspraken met de VS over de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde drugsmisdaad. Nederland werkt bovendien loyaal mee door onderdanen die van drugshandel worden verdacht uit te leveren aan de VS.

Hoewel het kabinetsbeleid in de ogen van velen slaafs en kritiekloos is, gaat het voor de Amerikanen nog niet ver genoeg. De samenwerking met de Nederlandse justitie is verbeterd, beaamde Walters afgelopen vrijdag. Maar in de strijd tegen de xtc-mafia 'heeft de Nederlandse regering eenvoudigweg geen adequate stappen gezet'.

Adequaat houdt in de ogen van Walters in: het gebruikmaken van criminele burgerinfiltranten. Blijkbaar is Walters niet op de hoogte van de Nederlandse gevoeligheden rond dit onderwerp sinds de parlementaire enquête naar de IRT-affaire.

Door de uitspraken van Walters wordt duidelijk hoe fundamenteel de meningsverschillen zijn over de opsporing van criminelen. Met zijn suggestie voedt Walters de scepsis over het Amerikaanse politie-optreden. Die is ontstaan door het groeiende aantal uitleveringszaken van vermeende xtc-smokkelaars naar Amerika.

In deze dossiers zitten volgens veel advocaten aanwijzingen dat ook in Nederland actieve Amerikaanse opsporingsagenten gebruikmaken van criminele infiltranten. Het probleem is echter dat deze beschuldigingen zelden worden onderzocht, omdat de rechter uitleveringszaken marginaal toetst. Daardoor is de kans heel klein dat het vermeende gebruik van verboden opsporingsactiviteiten aan het licht komt.

Met zijn kritiek zou Walters heel wel het tegendeel kunnen bereiken van wat hij beoogde. Zijn woorden geven advocaten extra munitie om rechters aan te sporen tot nader onderzoek naar het gebruik van ongeoorloofde opsporingsactiviteiten. En dat leidt weer tot nieuwe irritatie bij de Amerikanen die iedere vraag om extra informatie beschouwen als een teken van wantrouwen. Dat gebeurde bijvoorbeeld in de zaak van de drie mensen om wiens uitlevering is gevraagd op verdenking van banden met Al Qa'ida.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden