Kritiek Trump wegens Afghanistan op buurlanden Pakistan en China valt niet in goede aarde

De nieuwe Amerikaanse strategie voor Afghanistan is in de regio kritisch ontvangen. Buurland Pakistan en regionale grootmacht China zijn boos vanwege de kritiek van president Donald Trump op Pakistan, dat een veilige haven zou bieden aan 'agenten van chaos, geweld en terrorisme'.

Trump maakte de strategie in Afghanistan afgelopen maandag bekend. Beeld AFP

Pakistan ontkent dat het terroristen of militanten herbergt die de VS of de Afghaanse regering in Kabul bevechten. 'Onze inzet voor de oorlog tegen het terrorisme is zonder weerga en ongebroken', zei minister van Buitenlandse Zaken Khawaja Asif woensdag in een tv-interview. 'De VS moeten Pakistan niet tot zondebok maken van hun eigen mislukkingen in Afghanistan.'

Trump zei maandag dat de VS de al 16 jaar aanslepende oorlog in Afghanistan zullen voortzetten omdat opgeven een gevaarlijk vacuüm zou creëren waarin groepen als de Taliban, Al Qaida en IS kunnen springen. Ook riep hij Pakistan op een grotere bijdrage te leveren aan de strijd tegen het terrorisme.

We gaan onze steun aan en relatie met Pakistan afhankelijk maken van de resultaten die ze boeken', legde minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson later uit. Als Pakistan niet meewerkt gaan de VS hun ontwikkelingshulp afbouwen en zou kernmacht Pakistan de status van belangrijke niet- Navo-bondgenoot kunnen verliezen.

Pakistan doet al veel in Afghanistan en zal dat blijven doen, liet de Pakistaanse legerchef generaal Qamar Javed Bajwa gisteren afgemeten weten. 'Niet om iemand te gerieven maar in lijn met ons eigen nationale belang.'

Reacties van Pakistan en China

De VS erkennen dat Pakistan militaire steun heeft geleverd aan de strijd tegen Al Qaida en IS. Maar tegelijk steunen delen van het Pakistaanse leger en de geheime dienst ISI militante groepen, zoals de Taliban en het Haqqani-netwerk, om invloed uit te oefenen in Afghanistan, alsook moslimrebellen in Kashmir, om India dwars te zitten.

Pakistaanse geestelijken veroordeelden woensdag de VS. 'Amerika is de vijand van de islamitische ummah (gemeenschap)', stelde Sami-ul Haq, geestelijk leider van een islamitische school waar veel Afghaanse Taliban studeerden. 'De regering van Pakistan dient de alliantie voor de oorlog tegen het zogenaamde terrorisme te verlaten.'

Saillant was ook de Chinese reactie dinsdag. Een zegsman van het ministerie van Buitenlandse Zaken verdedigde Pakistan tegen Trumps verwijten. Volgens China vecht Pakistan in de voorste linies van de strijd tegen het terrorisme en had het 'belangrijke bijdragen' geleverd en 'grote offers' gebracht.

Autobom

Als om te onderstrepen dat de VS nog jarenlang de handen vol zullen hebben aan Afghanistan liet een zelfmoordterrorist van de Taliban woensdag een autobom ontploffen bij een politiebureau in Lashkar Gah, de hoofdstad van de zuidelijke provincie Helmand. Zeker zeven mensen kwamen om en 42 mensen raakten gewond. De meeste slachtoffers waren agenten die wachtten op hun soldij.

De Pakistaanse en Chinese reacties lijken mede ingegeven door Trumps lovende woorden over beider grote rivaal India. Trump noemde India de grootste democratie ter wereld en een cruciale economische en veiligheidspartner van de VS. Hij riep ook India op een grotere bijdrage te leveren aan de strijd in Afghanistan, een oproep die in India met instemming werd begroet.

India is Pakistans aartsvijand (en de regionale tegenpool van China). De grootste angst van Pakistan is altijd geweest dat India en Afghanistan samenspannen en Pakistan militair in de tang nemen. Dit is volgens analisten ook de reden dat Pakistan de Afghaanse Taliban jarenlang hebben gesteund.

De harde Amerikaanse aanpak van Pakistan lijkt volgens veel waarnemers tot mislukken gedoemd. De VS hebben het land nodig om de strijd in Afghanistan te kunnen voeren, want voor de aanvoer van militairen en materiaal zijn de wegen en het luchtruim van Pakistan onmisbaar. Ook is Pakistan nodig om druk te zetten op de Taliban.

Beeld de Volkskrant

Isolatie

Trumps pogingen om via toenadering tot India Pakistan te isoleren zullen volgens de Pakistaanse analist Zahid Hussain averechts uitpakken. Mogelijk wordt Pakistan in de armen van China, Rusland of Iran gedreven. Het kan ook tot spanningen leiden met China, dat Pakistan als cruciale bondgenoot ziet en 60 miljard dollar in Pakistaanse infrastructuur voor haar 'Nieuwe Zijderoute' heeft gestoken.

De Amerikaanse regering is intussen bezig de schade te beperken. David Hale, de Amerikaanse ambassadeur in Pakistan, sprak woensdag met legerchef Bajwa om de nieuwe strategie toe te lichten. Minister Tillerson, die vooraf aan Trumps rede al premier Shadid Khaqan Abbasi telefonisch had ingeseind, reist binnenkort naar Pakistan om ambtsgenoot Asif te ontmoeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden