Kritiek op wapendeal met Saoediërs

De Amerikaanse regering is van plan om Saoedi-Arabië en vijf andere golfstaten de komende jaren voor twintig miljard dollar aan wapens te verkopen....

Congresleden, mensenrechtengroepen en wapenexperts leverden meteen kritiek op de wapendeal, met name op de leveranties aan Saoedi-Arabië. Het gehele ‘pakket’ moet in het najaar worden goedgekeurd door het Congres.

De principeovereenkomst zal deze week formeel bekend worden gemaakt bij het begin van de reis naar het Midden-Oosten van de ministers Condoleezza Rice van Buitenlandse Zaken en Robert Gates van Defensie. Maar zaterdag zei de woordvoerder van Buitenlandse Zaken te beseffen dat de materie gevoelig ligt: ‘We zullen zeer nauw samenwerken met het Congres en met onze vrienden en partners in de regio.’ Met de militaire steun hoopt Washington de bondgenoten in het Midden-Oosten gerust te stellen en een tegenwicht te bieden aan Iran. Door de oorlog in Irak is de invloed van Iran in de instabiele regio toegenomen. Dit baart de golfstaten, Israël en de VS grote zorgen.

Het bezoek van Rice en Gates aan Riyad is van bijzonder belang, omdat bijna de helft van de buitenlandse strijders in Irak uit Saoedi-Arabië komt. Dat gebeurt met stilzwijgende instemming van de leiders in Riyad, beklemtoonden gisteren Democraten in het Congres. Zo wordt steun gegeven aan het soennitische verzet tegen de Iraakse, door de VS gesteunde regering.

Tom Lantos, de voorzitter van de Buitenlandcommissie in het Huis van Afgevaardigden, zei dat de Democratische meerderheid ernstige bezwaren heeft tegen de wapenverkoop.

‘Hoewel het zeer wenselijk is dat de Saoediërs en anderen inzien dat Iran een existentiële bedreiging vormt’, zei Lantos in The Washington Post, moeten ze ook ‘verantwoordelijkheidsgevoel’ tonen op andere terreinen in het Amerikaanse buitenlandbeleid: de mensenrechten en de situatie in Irak.

Het Congreslid Anthony Weiner stelde vast dat zijn collega’s ‘in toenemende mate sceptisch’ zijn over de intenties van Riyad. Hij zal met een resolutie komen om de wapendeal te blokkeren.

Het Congres moet tevens goedkeurig verlenen aan de steun aan Israël en Egypte. Deze landen zien de Amerikaanse hulp sterk toenemen met respectievelijk 30 miljard dollar en 13 miljard over het komende decennium.

‘Proberen om veiligheid aan te kopen ten koste van vrijheid’, oordeelde Tom Malinowski van de mensenrechtengroep Human Rights Watch over de plannen.

Het Congres en Bush werden het vrijdag wel eens over een nieuwe wet die strenge inspectie van goederentransport naar de VS voorschrijft. Over de maatregelen werd al sinds eind 2001 gesproken. ‘Met deze wet lossen we de belofte aan de 11/9-families in en eren we het werk van de 11/9-commissie’, zei de Democratische voorzitter van het Huis, Nancy Pelosi.

Maar over de grenzen van de bevoegdheden van de inlichtingendiensten blijven Bush en de Democraten van mening verschillen. Bush wil dat de diensten gemakkelijker mensen kunnen verhoren. Congresleden vrezen voor aantasting van de privacy. Bush zei zaterdag dat cruciale informatie in de strijd tegen terreur nu niet verkregen kan worden. ‘Het Congres moet deze wet aannemen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden