Kritiek op snelle berechting festivalgangers met drugs: advocaat?

De Orde van Advocaten heeft kritiek op de 'strafrechtstraat' waarmee justitie deze maand op festival Lowlands bezoekers met drugs in bezit een strafblad bezorgde. Snel en efficiënt volgens justitie, maar er komt geen advocaat of rechter aan te pas.

Meezing- en dansspektakel Lowlands High Sea trekt over het terrein van Lowlands op de tweede dag van de 22e editie van het muziekfestival. Beeld ANP

Op Lowlands werden 119 zaken ter plekke op het festivalterrein afgehandeld. De acties maken deel uit van de zogenoemde zsm-aanpak van het Openbaar Ministerie, die bijvoorbeeld ook met de jaarwisseling veel wordt toegepast. Voor relatief eenvoudige delicten kan de officier van justitie zelf ter plekke een strafbeschikking uitvaardigen, die bestaat uit een geldboete of taakstraf. Op die manier zou de rechterlijke macht worden ontlast.

Strafrechtadvocaten Jurriaan de Vries en Christian Flokstra bekritiseerden de aanpak deze week in een opiniestuk en de Orde van Advocaten sluit zich daar nu bij aan. Volgens Bert Fibbe van de Orde leidt het systeem tot een 'onbehoorlijke rechtsgang', omdat de verdachten zonder overleg met een raadsman akkoord gaan met een financiële afdoening die leidt tot een strafblad. 'Daar kun je nog lang last van hebben.'

Verklaring omtrent gedrag
Met een strafblad is het veelal moeilijk een verklaring omtrent het gedrag te krijgen, die bij steeds meer beroepen en stages wordt geëist. In een verslag van justitie zelf over Lowlands, zegt een OM-medewerker dat er juist veel mensen worden gepakt die zich nooit eerder hebben misdragen. 'Studenten of mensen met een goede baan bijvoorbeeld die zeggen bijna nooit iets te gebruiken en alleen voor deze speciale gelegenheid iets bij zich hebben.'

XTC-pillen. Beeld anp

Volgens advocaat Fibbe is dan de vraag of de gevolgen opwegen tegen de ernst van de gepleegde feiten. 'Een raadsman kan daar op wijzen en een rechter houdt met dergelijke omstandigheden rekening. Maar in deze zaken zit de officier van justitie op de stoel van de rechter en is het dus nog gevaarlijker als er geen tegenwicht is van een advocaat.'

Ook in dit soort snelrechtprocedures moeten verdachten erop worden gewezen dat zij een advocaat mogen spreken voordat zij door de politie worden gehoord. Justitie zegt dat in de praktijk door agenten ook wordt gedaan. 'Maar de vraag is of festivalbezoekers ook goed wordt uitgelegd wat het belang is van rechtshulp', zegt Fibbe. 'Want die politieman heeft er belang bij dat het allemaal soepeltjes en snel wordt afgehandeld, die zit niet te wachten op kritieke punten die een advocaat inbrengt. Dan wordt er misschien gezegd: we kunnen de piketadvocaat bellen, maar dan zit je hier nog wel anderhalf uur te wachten. De gemiddelde partyganger zal geneigd zijn te denken: hoe kan ik zo snel mogelijk een eind maken aan deze toestand en terug naar het feest?'

Ter plekke afgerekend
De boete uit een strafbeschikking kan ter plekke worden afgerekend. Maar als je dat doet, is er geen mogelijkheid meer om later bezwaar te maken. Fibbe: 'Dan kan het op zo'n festival dus gebeuren dat iemand in benevelde toestand betaalt voor een afdoening waarvan hij de gevolgen totaal niet overziet.'

Het Openbaar Ministerie zei eerder dat zij bezitters van bijvoorbeeld xtc-pillen er niet expliciet op wijst dat het leidt tot een strafblad als zij akkoord gaan met een strafbeschikking. 'Dat is volgens de wet ook niet verplicht', zegt een woordvoerster. 'Dat is des te meer reden om iedere verdachte standaard eerst door een advocaat te laten uitleggen hoe het werkt', zegt Fibbe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden