Kritiek op Poetins ‘oneerlijke’ verkiezingen

Uitslag bevestigt volgens Poetin ‘politieke stabiliteit ’...

MOSKOU Westerse waarnemers hebben maandag de Russische Doemaverkiezingen als ‘oneerlijk’ afgewezen, maar president Poetin noemde de ‘onbetwistbare zege’ van zijn partij Verenigd Rusland een blijk van ‘vertrouwen’. Volgens Poetin bevestigt de uitslag ‘de interne politieke stabiliteit’ van Rusland.

Volgens de Europese Unie is de vrije meningsuiting geschonden in de aanloop naar de verkiezingen. De Verenigde Staten vroegen Rusland een onderzoek in te stellen naar de onrechtmatigheden die vooral door onafhankelijke Russische waarnemers gemeld zijn. De kritische reacties kunnen een nieuwe fase van spanningen inluiden tussen het Westen en Rusland.

Voor het Westen is de ruimte om Rusland nog een democratie te noemen – een status op grond waarvan het land bijvoorbeeld kan toetreden tot de G7 – kleiner geworden. Op zijn beurt beschuldigde Poetin westerse landen al voor de verkiezingen van pogingen om Rusland te destabiliseren en uit te zijn op herhaling van de ‘volksrevoluties’ van Oekraïne en Georgië.

Goran Lenmarker, het hoofd van de parlementaire waarnemersmissie van de OVSE, zei dat de verkiezingen niet voldeden ‘aan veel van de maatstaven die we hebben’. ‘De fusie tussen de staat en een politieke partij is een vorm van machtsmisbruik en een evidente schending van internationale normen.’

De waarnemers uitten kritiek op fundamentelere punten, zoals de ‘beperking van de politieke ruimte’, de begunstiging van Poetins partij in de massamedia, en misbruik van het machtige staatsapparaat. Kimmo Kiljunen, de vicevoorzitter van de parlementaire assemblee van de OVSE, sprak van ‘verkiezingen-op-zijn-Russisch’. ‘Er doet zich de vreemde situatie voor dat de uitvoerende macht bijna de wetgevende macht koos. Het is de bedoeling dat het andersom gebeurt.’

Een woordvoerder van de Duitse regering – Ruslands belangrijkste Europese partner – liet zich in harde bewoordingen uit. ‘Er kan geen twijfel over bestaan. Gemeten naar onze maten, waren het noch vrije, noch eerlijke, noch democratische verkiezingen.’

In Rusland vertaalden politici uit Poetins kamp de hoge opkomst en de overtuigende zege van Verenigd Rusland (van 64,1 procent) als vrijbrief om nu ook een nieuwe president te kiezen. Gouverneur Matvijenko van St. Petersburg kondigde aan dat Verenigd Rusland op 17 december een congres zal houden waarop de partij een presidentskandidaat zal voordragen. Verschillende oppositiepartijen, uiteenlopend van communisten tot liberalen, spraken van ‘de oneerlijkste verkiezingen die Rusland ooit heeft gekend’.

Met 315 van in totaal 450 zetels zal Verenigd Rusland de grondwet kunnen aanpassen. Of dat ook nodig zal zijn, moet de komende maand blijken. Er zouden grote meningsverschillen bestaan in de coterie rond Poetin. Deze rivaliserende kampen hebben elk veel te verliezen bij een machtswisseling die verkeerd uitpakt. Poetin heeft de knoop nog niet doorgehakt over de ‘nieuwe politieke ordening’ die volgend jaar moet ontstaan, maar wel aangegeven dat hij een belangrijke rol zal blijven spelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden