Kritiek op KNMI na afgeven code Oranje voor klimaat

Het afgeven van code Oranje voor het klimaat in Nederland is het KNMI op kritiek komen te staan. Met de actie roept het meteorologische instituut op tot een wereldwijd akkoord te komen ter bestrijding van klimaatverandering op de klimaattop in Parijs volgende week. Critici verwijten het KNMI dat het niet haar taak is beleid te beïnvloeden.

In het dorpje Kekerdom in de Ooijpolder bij Nijmegen is in 2011 een begraafplaats gedeeltelijk ondergelopen. Beeld anp

'Je kunt zeggen dat wij de bewijzen van klimaatverandering voortdurend om ons heen zien', zei KNMI-directeur Gerard van der Steenhoven gisteren voor de camera van het NOS Journaal, terwijl hij met de verslaggever door de stromende regen loopt. 'Als je je realiseert hoe warm het in de eerste twee weken van november was, dan kunnen we die extreme warmte alleen maar begrijpen als je klimaatverandering aanneemt.' Omdat er volgens het KNMI nog maar 20 jaar is om het klimaattij te keren, is er volgens Van der Steenhoven, in de aanloop naar de klimaattop van Parijs, sprake van 'een soort code Oranje voor het klimaat'.

Klimaateconoom en hoogleraar Richard Tol zegt tegen de Telegraaf dat Van der Steenhoven met zijn uitspraken over de schreef gaat. 'De dames en heren van het KNMI weten het een en ander over klimaat en weer, maar ze hebben weinig kaas gegeten van klimaatbeleid of internationale onderhandelingen.'

VVD-Kamerlid Remco Dijkstra zet in het NOS Radio 1 Journaal vraagtekens bij de onderbouwing. 'Het KNMI zegt dat de tien warme novemberdagen wetenschappelijk bewijs zijn voor klimaatverandering.' Het afgeven van code Oranje voor het klimaat bevalt Dijkstra ook niet. 'Sinds wanneer hebben wij een klimaatalarm? Erg structureel is het niet.'

GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren zegt in het tweegesprek met Dijkstra niet te weten waar hij het over heeft. 'Het KNMI voert exact zijn opdracht uit: waarschuwen als dat nodig is', zegt Van Tongeren. 'Ze doen dat op goede wetenschappelijke gronden. We krijgen meer regen en Nederland moet zich daar op voorbereiden.'

Zandzakken bij het dijkje in Assumburg dat in 2014 overstroomde. Beeld anp

Het broeit wereldwijd. En in Nederland.

Meningen genoeg over de verandering van het klimaat, je zou er de feiten bijna door vergeten. Deze drie interactieve visualisaties laten harde data achter de wereldwijde opwarming zien: volkskrant.nl/klimaatkennis

Hoe het met de opwarming van Nederland zit, is te zien op volkskrant.nl/warmterecords

Kans op overstromingen neemt toe

Van Tongeren verwijst naar de herziene Klimaatscenario's voor Nederland (KNMI'14), waarop Van der Steenhoven zijn uitspraken baseert. Hierin zijn de weersvoorspellingen voor de komende decennia van het meteorologisch instituut uit 2006 herzien. De klimaatscenario's vertalen de onderzoeksresultaten voor het wereldwijde klimaat uit het IPCC rapport (2013) naar Nederland.

Volgens het KNMI moeten we rekening houden met hogere temperaturen, een sneller stijgende zeespiegel, nattere winters, heftigere buien en kans op drogere zomers. Door de stijgende temperaturen heeft Amsterdam in 2050 mogelijk winters zoals Bordeaux en Nantes die nu hebben.

Het KNMI somt een aantal gevolgen op van de veranderende weersomstandigheden. De klimaatrisico's zijn het grootst voor ecosystemen die afhankelijk zijn van neerslag zoals heidevelden, droge graslanden en hoogveen. Door ontwaterde polders omgeven moeraslanden, die afhankelijk zijn van de aanvoer van oppervlaktewater, zijn ook gevoelig. Verder neemt de kans op natuurbranden toe.

Mogelijke landbouwopbrengsten nemen toe door langere groeiseizoenen en hogere CO2-concentraties, maar veranderingen in neerslag en toename van extreem weer kunnen oogsten ook bedreigen. Met name droge jaren kunnen problemen geven. Door toename van de hoeveelheid neerslag in de winter stijgt de rivierafvoer juist en neemt de kans op overstromingen van de Rijn, de Maas en kleinere rivieren toe.

Fictief weerbericht 2065

Niet alleen het KNMI krijgt kritiek op zijn werkwijze. In het item met Van der Steenhoven in het NOS Journaal wordt een fictief nieuwsbericht getoond over de gevolgen door klimaatverandering in het jaar 2065. Te zien zijn overstroomde rivieren vanuit een helikopter. 'De NOS verving het zinnetje 'in 2065 is er mogelijk een toename van overstromingen als er niks verandert aan de huidige klimaatveranderingen' door een slecht gemonteerde sketch, puur en alleen om wat extra angst in onze hartjes te pompen', was de reactie van GeenStijl.nl.

Behalve het KNMI roepen 64 hoogleraren maandag in Trouw ook op tot actie om klimaatverandering tegen te gaan. Ze vragen het kabinet alle elf Nederlandse kolencentrales vóór 2020 te sluiten, ook de drie centrales die net zijn gebouwd. D In de aanloop naar de klimaattop in Parijs is 'het tijd dat Nederland een duidelijk duurzaam signaal geeft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.