Kritiek op corruptie raakt Indonesië

De Indonesische regering en de zakenwereld voelen zich steeds ongemakkelijker onder de aanzwellende internationale kritiek op de wijd verbreide corruptie....

Reuter

JAKARTA

Transparency beriep zich daarbij op een eigen onderzoek onder zakenlieden, die internationaal actief zijn. Volgens dat rapport rekent de internationale zakenwereld Indonesië tot de top-10 van de corruptste landen ter wereld. Ook het adviesbureau Political and Economic Risk Consultancy in Hongkong noemde eerder dit jaar Indonesië als een van de zes Aziatische landen waar corruptie een 'ernstig' probleem vormt.

Tot dusver reageerden Indonesische politici en zakenlieden steevast ijzig op de kritiek. Maar de gebruikelijke verklaring dat corruptie in Indonesië niet voorkomt, staat op gespannen voet met de oprichting van het nieuwe Instituut voor de Studie en Bevordering van Ethiek in het Bedrijfsleven. Met de lancering van deze instelling geeft de Indonesische regering impliciet toe dat het ondernemersklimaat zo ongezond is, dat er iets moet gebeuren om te verhinderen dat de economische groei in gevaar komt.

'Deelname aan de wereldeconomie vereist doorzichtigheid en daarvoor is het weer noodzakelijk dat de praktijk van het zakendoen ethisch verantwoord is', zei minister van Planning Ginanjar Kartasasmita, een van de oprichters van het instituut. 'We kunnen alleen maar overleven op de wereldmarkt als we kunnen concurreren. En onethische praktijken kunnen leiden tot een economie van parasieten met een lage productiviteit en efficiency.'

Maar vooralsnog is parasitair gedrag nog aan de orde van de dag in Indonesië. Altijd geweest ook, beweert de Amerikaanse wetenschapper Jeffery Winters. Volgens Winters is het economische wonder dat zich in de afgelopen dertig jaar heeft voorgedaan, al die tijd gepaard gegaan met corruptie. Winters verklaarde op een persconferentie in Jakarta dat rond 30 procent van de 24,7 miljard dollar aan kredieten die de Wereldbank Indonesië sinds 1967 heeft verstrekt, is verspild of op een andere manier verloren is gegaan. De conclusie van Winters is verontwaardigd van de hand gewezen door de Wereldbank. De bank beschouwt Indonesië nog steeds als een paradepaardje.

Maar dat neemt niet weg dat corruptie in de Derde Wereld tijdens de recente jaarvergadering van IMF en Wereldbank in Hongkong hoog op de agenda stond. De Wereldbank heeft zelf ook maatregelen genomen. Volgens de nieuwe richtlijnen moeten bedrijven die dingen naar door de Wereldbank gefinancierde opdrachten, een anti-corruptieverklaring ondertekenen. De bank zal ook onderzoek ter plekke doen als vermoed wordt dat geld uit ontwikkelingskredieten in de verkeerde zakken terecht komt.

Het nieuwe Indonesische instituut had niet op een beter tijdstip kunnen komen. Aburizal Bakrie, voorzitter van de Indonesische kamer van koophandel en ook een van de oprichters van het instituut, zei bij de openingsceremonie dat er een andere wind waait in de internationale economie. Hij wees erop dat er binnen de OESO gesproken wordt over een conventie die het betalen van smeergeld verbiedt. Tegelijkertijd zal het Internationale Monetaire Fonds bij het verlenen van kredieten de mate van corruptie zwaar laten wegen.

'Indonesië kan zich aan deze ontwikkeling niet onttrekken', zei Bakrie. 'Daar moeten we blij om zijn. Het zal ons dwingen tot een schoonmaak van ons eigen huis, onze professionele doelmatigheid verhogen en ons concurrentievermogen versterken.'

Minister Ginanjar deed een beroep op de zakenwereld meer zelfbeheersing te tonen. 'Zakendoen op een ethische wijze gaat ten koste van de winst, maar de gemeenschap verliest er niets bij.' Daarnaast zijn volgens de minister patriottisme, gemeenschapszin en een gezonde concurrentie kernelementen van een gezonde zakenethiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden