Analyse Renovatie Binnenhof

Kritiek op architect bij ontwerp ‘sobere verbouwing’ Binnenhof vanwege ‘grootheidswaanzin’

De twijfels over de huidige plannen voor de renovatie van het Binnenhof nemen toe. Nu ligt ook het ontwerp voor de Tweede Kamer onder vuur, nadat eerder de architect van de Eerste Kamer was opgestapt. De Kamer is vastbesloten de renovatie zo sober en goedkoop mogelijk te laten uitvoeren. Dat blijkt moeilijker dan gedacht. 

Het Binnenhof in zijn huidige staat. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De verbouwing van het parlement geldt voor de Tweede Kamer als prestigeproject, waarbij de Kamer wil laten zien dat ze in staat is een project uit te voeren zonder dat het budget (475 miljoen) wordt overschreden. Ook wil de Kamer per se dat de renovatie binnen de geplande tijd (5,5 jaar) klaar is.

Nu de ontwerpplannen langzaam vorm krijgen, zijn de Kamerleden erop gebrand het sobere karakter in stand te houden. Daardoor lijkt opnieuw een wisseling van de wacht aanstaande: architect Ellen van Loon, die het Tweede Kamergebouw voor haar rekening neemt, wordt naar de achtergrond gedreven ten faveure van een oude bekende: Pi de Bruijn. Volgens betrokken Kamerleden is De Bruijn – in tegenstelling tot Van Loon – wel in staat een sober ontwerp te realiseren.

De renovatie omvat vooral achterstallig onderhoud: de brandveiligheid, liften en bekabeling moeten beter. Een bezoekersentree voor de Tweede Kamer behoort tot de vernieuwingen. Tegelijkertijd moet het gebouw duurzamer worden. Daarom heeft Van Loon, werkzaam voor het befaamde bureau van Rem Koolhaas, een palmtuin in haar ontwerp opgenomen. ‘Planten bevochtigen op een natuurlijke manier de binnenlucht in gebouwen en zijn goed voor het welzijn van de gebruikers’, liet ze eerder weten aan de Volkskrant.

Meerjarenovereenkomst

Meerdere Kamerleden zitten niet te wachten op een tuin in het parlement, maar het is niet duidelijk hoe groot de tegenstand precies is. Enkele critici van de plannen klaagden vorige week in het AD over Van Loons ‘grootheidswaanzin’. Een ander voornemen van Van Loon om de vergaderzalen van de verdiepingen naar de begane grond te verplaatsen, is in de ogen van de Kamerleden een geldverslindende en onnodige operatie.

Haar vervangen door De Bruijn wordt gezien als de oplossing voor de ‘onwerkbare situatie’ die is ontstaan. De architect ontwierp in 1992 de nieuwbouw van de Tweede Kamer en verschillende parlementariërs vinden dat hij nu de verbouwing van volgend jaar zomer moet beramen.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken, verantwoordelijk voor de renovatie, en de woordvoerder van De Bruijn willen desgevraagd ‘bevestigen noch ontkennen’ dat zijn aanstelling aanstaande is. Makkelijk en goedkoop zal de architectentransfer niet zijn: in het contract van Van Loon staat dat zij zowel het concept als het definitieve ontwerp van de Tweede Kamer aanlevert. Mocht het ministerie de ontwerper willen lozen, dan wijst ze naar de meerjarenovereenkomst die ze heeft ondertekend.

Ondanks de kritiek weerspreekt Van Loon via een woordvoerder dat ze wordt teruggedrongen in haar rol. Van een situatie waarbij Van Loon op de achtergrond gaat werken en De Bruijn een leidende rol inneemt ‘is momenteel geen sprake’. Hoewel het ministerie bij zo’n constructie Van Loons contract niet hoeft af te kopen, worden haar plannen dan wel grondig herzien. Dat kost onvoorziene extra tijd en het is de vraag of twee gerenommeerde architecten wel naast elkaar kunnen werken.

Van Loon zou niet de eerste architect zijn die van het parlementaire toneel verdwijnt. De ambitieuze plannen van architect Liesbeth van der Pol om de Eerste Kamer grondig te renoveren, met onder meer een trappenhuis in de centrale hal, contrasteerden met de meer bescheiden ingrepen die de Kamervoorzitters Arib en Broekers-Knol wensten. De discussie leidde het vertrek van Van der Pol in. Van de breed gevoelde angst om boven de gereserveerde begroting te gaan, lijken inmiddels al twee architecten het slachtoffer te worden – ook dat zal niet kosteloos zijn. 

Tweede Kamer krijgt er een hoofdpijndossier bij: verbouwing van het eigen Binnenhof
‘Sober en doelmatig’ was het idee achter de renovatie van het Binnenhof. Maar nu merkt de Tweede Kamer zelf hoe lastig het is budget en planning onder controle te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden