Nieuws Aanslagen Christchurch

Kritiek nabestaanden Christchurch: de overheid beslist wie een echt slachtoffer is en wie niet

Slachtoffers van de aanslagen op twee moskeeën in Christchurch zijn teleurgesteld over de nazorg. Nabestaanden uit het buitenland komen moeilijk het land in en slachtoffers met psychische problemen voelen zich achtergesteld.

Een moslim bij de herdenkingsplek bij de Al Noor Moskee in Christchurch. Beeld EPA

In de eerste dagen na de aanslagen in maart kreeg de Nieuw-Zeelandse overheid nog veel lof voor de aangeboden hulp aan slachtoffers. Ook het snel uitgevaardigde verbod op (semi)automatische wapens om de kans op herhaling te minimaliseren kon op bijval rekenen. Inmiddels zijn niet alle getroffenen meer tevreden met de Nieuw-Zeelandse aanpak. 

De kritiek van de slachtoffers komt in een week waarin de Nieuw-Zeelandse overheid aankondigde dat ze de inmiddels verboden semiautomatische wapens gaan terugkopen van eigenaren. Ministers Grant Robertson (Financiën) en Stuart Nash (Politie) maakten woensdag bekend dat ze 208 miljoen Nieuw-Zeelandse dollar (120 miljoen euro) vrijmaken om de wapens terug te kopen. Eigenaren hebben tot 20 december om hun wapen in te leveren.

Verantwoordelijk

Drie dagen na de aanslagen van 15 maart zei de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern dat ze zich verantwoordelijk voelde om de slachtoffers te ondersteunen. Nabestaanden werden gecompenseerd voor de kosten van de begrafenis van hun geliefden en slachtoffers met fysieke problemen kregen 80 procent van hun oude loon uitbetaald. 

Toch is Abdul Aziz, de man die erin slaagde om schutter Brenton Tarrant uit de tweede moskee te verjagen, niet tevreden met de houding van de overheid ten aanzien van de slachtoffers. ‘Zij beslissen voor ons wie een echt slachtoffer is en wie niet,’ zegt hij tegen The New York Times.

Meer over de terroristische aanslag in Christchurch

De verdachte Brenton Tarrant van de aanslagen op moskeeën Christchurch ontkent schuld.

Bij een terroristische aanslag schoot de Australiër Brenton Tarrant vermoedelijk 50 mensen dood in twee moskeeën in Christchurch, Nieuw-Zeeland. Dit is een reconstructie van de aanslag van minuut tot minuut.

De denkbeelden van de man die vrijdag dood en verderf zaaide in moskeeën in Nieuw-Zeeland mogen bizar lijken, onder een groeiende groep westerlingen zijn ze gemeengoed onder de noemer alt-right.

De regering van Nieuw-Zeeland is het eens geworden over het aanscherpen van de wapenwet. Dat heeft premier Jacinda Ardern bekendgemaakt. ‘Deze maatregelen betekenen dat wij binnen tien dagen na de afschuwelijke terroristische aanslag een hervormde wapenwet kunnen aankondigen.

Slachtofferhulp

In de financiële compensatie die de Nieuw-Zeelandse slachtofferhulp uitkeert is onderscheid gemaakt tussen fysieke en emotionele slachtoffers. De onafhankelijke organisatie, Victim Support, haalde meer dan 10 miljoen Nieuw-Zeelandse dollar op (5,8 miljoen euro) aan donaties. De organisatie heeft tot nu toe 45 duizend dollar per overleden slachtoffer uitbetaald aan directe nabestaanden. Slachtoffers die fysieke schade opliepen kregen 25 duizend dollar en wie tijdens de aanslagen in de buurt was van de twee moskeeën kreeg 12 duizend dollar.

In de praktijk blijkt het niet eenvoudig voor psychisch getroffen slachtoffers om aanspraak te maken op financiële compensatie, terwijl veel van hen worstelen om weer aan het werk te gaan.

Een ander pijnpunt van het Nieuw-Zeelandse slachtofferbeleid is dat directe, buitenlandse familieleden van de slachtoffers moeilijk aan een inreisvisum kunnen komen, terwijl een versoepeling van de regels was beloofd. Veel slachtoffers van de aanslag hebben een migratieachtergrond. De nabijheid van familie kan is belangrijk voor hen, omdat die vaak emotionele en fysieke steun kunnen geven. Advocaten van de slachtoffers geven in The New York Times aan dat de voorwaarden nog altijd te streng zijn en het lang duurt voordat familieleden van de slachtoffers een visum krijgen.

Te weinig aandacht

Advocaat Andrew Oh, die een groep slachtoffers bijstaat, vergelijkt de nasleep van de aanslag in Christchurch met die op de marathon in Boston (2013) en de brand in de Londense Grenfell Tower (2017). ‘Bij beide gebeurtenissen hebben psychische slachtoffers te weinig aandacht gekregen. De focus lag op de getroffen families en de gewonden’, zegt Oh tegen televisieprogramma Newshub.

Ook Nieuw-Zeelandse studenten blijken traumatische herinneringen te hebben aan 15 maart 2019. In een rechten-tentamen op de Universiteit van Otago stond een vraag over de ethiek achter het vertegenwoordigen van een terrorist in de rechtszaal. Het geschetste scenario leek op de aanslag in Christchurch. Verschillende studenten barstten na het lezen van de vraag in huilen uit, schrijft de The New Zealand Herald. De universiteit, gelegen op hetzelfde Nieuw-Zeelandse eiland als Christchurch, heeft vrijdag haar excuses aangeboden aan de studenten.

Zit er een limiet aan het aantal mensen dat je kunt kennen? Wat bewijst de uitslag van een schriftelijke test eigenlijk? In onze Grote Vragen Podcast beantwoorden we ‘vragen waar je nooit over na hebt gedacht maar plotseling dolgraag een antwoord op wilt hebben’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden