Kritiek maakt Syrië vijandiger

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, heeft gisteren gezegd dat Washington bedenkingen heeft ten aanzien van Syrië, maar dat er geen militaire plannen bestaan voor een aanval op dat land of andere Arabische landen....

Een golf van beschuldigingen is door de VS geuit tegen Syrië, zoals het verbergen van gevluchte Iraakse leiders, het beschikken over massavernietigingswapens en het steunen van terroristische groeperingen.

De VS en Syrië zijn nooit goede vrienden geweest, maar hun relatie verkeert momenteel op een dieptepunt. De luide toon waarop de Amerikanen hun kritiek uiten, lijkt Syrië slechts vijandiger te maken. Afgelopen weekeinde zei de Syrische minister van Buitenlandse Zaken, Farouk al Sharaa, dat de VS na hun 'mislukking in Irak' de aandacht naar een 'derde land' proberen te verleggen.

Groot-Brittannië heeft enkele malen getracht Syrië gerust te stellen, met de mededeling dat oorlog geen optie is. Tegelijkertijd spraken de Britten wel hun zorg uit over de politieke keuzes die Syrië maakt.

Afgezien van een oorlog zijn er vele andere methoden om Damascus onder druk te zetten. Syrië zegt bezorgd te zijn over Amerikaanse plannen de regio opnieuw in te delen ten gunste van Israël. Minister Al Sharaa waarschuwde afgelopen weekeinde dat Israël de prijs zal moeten betalen als Syrië geweld wordt aangedaan.

Er zijn speculaties dat Amerikaanse druk op Syrië uitgelegd kan worden als een groen licht voor Israël om Syrische troepen in Libanon aan te vallen en tegelijkertijd de guerrillabeweging Hezbollah te vernietigen. Hezbollah is door de VS op de lijst met terroristische groepen geplaatst. Syrië heeft, met instemming van de VS, al meer dan tien jaar troepen gelegerd in Libanon.

De stilzwijgende goedkeuring van de Amerikanen dankt Syrië aan de steun die het land gaf aan de geallieerden tijdens de oorlog van 1991 tegen Irak. Ter illustratie van de inmiddels gewijzigde politieke verhoudingen bestempelde de Amerikaanse minister Powell de Syrische aanwezigheid in Libanon recent als een bezetting.

Opties om druk uit te oefenen op Syrië staan vermeld in het document 'Syrische Aansprakelijkheid en het herstel van de Libanese Soevereine Staat in 2003', dat eerder deze maand werd opgesteld door de democratische afgevaardigde Eliot Engel en de republikeinse afgevaardigde Ileana Ros-Lehtinen.

Engel en Ros-Lehtinen stelden onder andere voor de Amerikaanse export naar Syrië stop te zetten, Syrische diplomaten restricties op te leggen en Syrische tegoeden te bevriezen. Het wetsvoorstel haalde geen meerderheid in de Senaat, deels omdat de regering-Bush vreesde dat het voorstel de plannen voor een aanval op Irak zou doorkruisen. 'Nu Saddams regime verslagen is, is het voor de VS tijd Syrië aan te pakken', zei Engel.

Syrië staat op de Amerikaanse lijst van landen die het terrorisme steunen en is het enige land op de lijst waarmee de VS diplomatieke banden onderhouden. Minister Powell zei maandag dat de VS economische en diplomatieke maatregelen tegen Damascus overweegt. Syrië's kwakkelende economie zou sancties nauwelijks aankunnen.

De voorbije twee jaar heeft Irak illegaal 200 duizend vaten olie per dag aan Syrië geleverd. Die olie werd onder de marktprijs verkocht, terwijl Syrië zijn eigen olieproduktie tegen het gangbare tarief aan het buitenland verkocht. Het Syrische staatsoliebedrijf Sytrol maakte vorige week bekend dat de totale export over 2003 met 40 procent zal dalen. Experts beweren dat de semi-illegale handel tussen Syrië en Irak goed was voor 20 procent van het Syrische bnp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden