Kritiek in VS op geheime uitleveringen

De Amerikaanse mensenrechtengroepering Human Rights Watch heeft haar bezorgdheid uitgesproken over berichten dat de Verenigde Staten verantwoordelijk zijn voor het uitleveren van vermoedelijke terroristen aan landen waar wordt gemarteld....

Volgens de krant bewerkstelligde de inlichtingendienst CIA onder meer dat Indonesië een verdachte uitwees naar Egypte, zonder dat de normale uitleveringsprocedure eraan te pas kwam. De man, die als Koran-lezer voor een radiostation in Indonesië werkte, werd ervan verdacht dat hij banden had met Richard Reid. Die werd eind vorig jaar overmeesterd toen hij tijdens een vlucht naar Miami een schoenbom probeerde te laten ontploffen.

De verdachte, Mumammad Saad Iqbal Madni, werd aan boord van een Amerikaans zakenvliegtuigje overgevlogen vanaf een militaire basis in Indonesië naar Egypte.

Volgens de krant worden de verdachten speciaal overgebracht naar landen waar de inlichtingendiensten gebruikmaken van marteling. De krant citeert een Amerikaanse diplomaat die zegt dat de VS meer van dergelijke uitleveringen hebben gearrangeerd. 'Het geeft ons de mogelijkheid informatie van terroristen te krijgen op een manier waarop we het op Amerikaanse bodem niet kunnen doen', aldus de diplomaat.

Een woordvoerder van Human Rights Watch in New York, Jim Ross, zei dat zijn organisatie 'uiterst bezorgd' zou zijn, als de VS inderdaad betrokken blijken aan het uitleveren van verdachten aan landen waar wordt gemarteld.

Volgens Ross zou dat indruisen tegen de geest van de Conventie tegen martelen uit 1987, die ook door de VS is geratificeerd. Hij maakte zich ook zorgen over de bewering van de Washington Post dat de uitgeleverde verdachten niet de kans kregen hun uitwijzing aan te vechten. 'Wij staan op het standpunt dat ook bij de uitwijzing van verdachte terroristen de normale uitleveringsprocedures moeten worden gevolgd', aldus Ross.

Behalve Iqbal heeft de CIA volgens de krant nog tientallen andere verdachten in de handen van bevriende Arabische landen gespeeld. Vorig jaar oktober zorgden de VS ervoor dat een student uit Jemen door Pakistan buiten de normale procedures om aan Jordanië werd uitgeleverd. De student zou betrokken zijn geweest bij de aanslag op het Amerikaanse oorlogsschip USS Cole in Jemen.

Ook omstreden was de manier waarop de VS begin dit jaar vijf Algerijnen en een Jemeniet in Bosnië arresteerden en overbrachten naar de militaire basis Guantánamo Bay op Cuba. Volgens de VS zou het gaan om mensen die banden hebben met Al Qa'ida. Hun arrestatie lokte protesten uit in Bosnië, temeer daar zij juist op last van een Bosnische rechtbank waren vrijgelaten wegens gebrek aan bewijs.

Ook onder president Clinton maakten de VS al gebruik van dergelijke methoden om van vermoedelijke terroristen af te komen. In 1995 pakten Amerikaanse inlichtingenfunctionarissen een van de meest gezochte Egyptische militante islamisten op in Bosnië en brachten hem naar Egypte. De man, Talaat Fouad Qassem, was in 1982 veroordeeld wegens betrokkenheid bij de moordaanslag op de Egyptische president Anwar Sadat, maar ontsnapte later uit de gevangenis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden