ANALYSEregionale verschillen impact corona

Krimp treft vooral Schiphol en ‘preteconomie’. Zeven regionale verschillen verklaard

De Nederlandse economie is historisch gekrompen door de coronacrisis, maar terwijl de ene regio een enorme dreun krijgt, blijft het elders bij een dipje. Wat verklaart die grote verschillen? 

De economie rondom nieuwbouwstad Almere is net als de regio-Delfzijl het minst gekrompen: minder dan 6 procent. dit komt mogelijk door de zwakke vertegenwoordiging van de ‘preteconomie’ – horeca en cultuur.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

1. De regio Haarlemmermeer groeide vorig jaar nog het hardst en is nu het zwaarst getroffen met een krimp van ruim een kwart (tussen de 27 en 29 procent). Oorzaak is de afhankelijkheid van de nationale luchthaven Schiphol die in deze regio ligt. In vakantiemaand juli ontving Schiphol 80 procent minder reizigers dan in juli 2019. In april en mei waren er zelfs dik 95 procent minder reizigers dan in 2019.

2.Mede vanwege de crisis in de horeca en de cultuursector is de Amsterdamse economie tussen de 12 en 14 procent gekrompen. In april en mei was bijvoorbeeld de helft van de Amsterdamse hotels dicht of had geen gasten. Ook nam het aantal mensen in de populaire Kalverstraat drastisch af. In april was het bezoekersaantal in de winkelstraat ruim 90 procent lager dan in dezelfde periode vorig jaar. 

3.In de Noord-Hollandse kustregio IJmond is de economische schade tussen de 12 en 14 procent. In deze regio is staalfabriek Tata Steel het grootste bedrijf. Volgens het CBS is de industrie ‘conjunctuurgevoelig’: het reageert sterk op veranderingen in de economie. Ook daalde in de haven van IJmuiden de overslag. En in Beverwijk ging publiekstrekker de Bazaar – een grote overdekte markt – op slot.

4.In de regio Midden-Noord-Brabant is er een krimp van tussen de 10 en 12 procent. Door de kwetsbaarheid van flexibele arbeid in crisistijd, is volgens het CBS de uitzendbranche een van de zwaarst getroffen sectoren. Uitgerekend in deze regio is de  uitzendbranche relatief groot, wat de regionale krimp deels verklaart. Uitzendkrachten zijn ‘de eerste die eruit vliegen’, zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.

5. De economie in Twente is tussen de 8 en 10 procent gekrompen. Volgens het CBS hangt dit samen met het grotere aandeel van de industrie in deze regio. De provincie Overijssel noemt de cijfers ‘zorgelijk’ maar ze komen ‘niet onverwacht’. De aangekondigde ontslaggolven bij industriebedrijven Apollo-Vredestein in Enschede en Eaton in Hengelo staan volgens de provincie los van de coronacrisis. Maar de ontslagen bij FC Twente niet. 

In vakantiemaand juli ontving Schiphol 80 procent minder reizigers dan in juli 2019, wat genoemd wordt als een van de belangrijkste redenen van de economische krimp van de regio Haarlemmermeer.Beeld Sabine Joosten / ANP

6.In het noordoosten van Nederland springt de regio Delfzijl eruit met een krimp van minder dan 6 procent. Bedrijfstakken als de reisbranche en de horeca, beide zwaar getroffen door corona, zijn in deze regio nauwelijks aanwezig. Een ‘coronawinnaar’ zoals Google zit wel in deze regio met een groot datacenter. En op het Chemie Park bij Delfzijl komt een nieuwe ‘groene’ chemiefabriek, goed voor 60 banen.

7. De economie rondom nieuwbouwstad Almere is net als de regio-Delfzijl het minst gekrompen: minder dan 6 procent. Reden: de zwakke vertegenwoordiging van de ‘preteconomie’ – horeca en cultuur. Ook presteerden de ruim aanwezige leasebedrijven goed, al is dat ‘een toevalstreffer’, meldt het CBS. In 2019 sprong de economie van Almere er uit met de hoogste groei: 4 procent. Net als Haarlemmermeer.

Voor alle krimpcijfers geldt: tweede kwartaal 2020 ten opzichte van tweede kwartaal 2019 – de hele Nederlandse economie kromp 9,3 procent in het tweede kwartaal 2020 ten opzichte van tweede kwartaal van 2019.

Meer over de economische gevolgen van de coronacrisis:
De Nederlandse economie is in het tweede kwartaal, tijdens het hoogtepunt van de coronacrisis, met 8,5 procent gekrompen ten opzichte van een kwartaal eerder. Het is de sterkste afname ooit gemeten, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). 

Het Centraal Bureau voor de Statistiek meldde half augustus een recorddaling van het aantal banen en de aankondigingen van reorganisaties volgen elkaar in rap tempo op. Waar liggen nog wél kansen op de arbeidsmarkt?

De Rabobank zet zich schrap voor economische klappen in de nabije toekomst. De bank houdt nog eens een miljard euro extra achter de hand, vanwege verliezen op leningen die door de coronacrisis mogelijk nooit zullen worden terugbetaald.

De Britse economie is in het tweede kwartaal met 20,4 procent gekrompen, de sterkste terugval in de geschiedenis van het land. Nergens zijn de gevolgen van de coronacrisis en de Brexit zo zichtbaar als in The City, het Londense zakenhart.

Volkskrant-redacteur Remco Andersen reisde de afgelopen weken langs de A2, de economische slagader van Nederland, en zag hoe het land weer in beweging probeert te komen. De coronacrisis blijkt er verre van voorbij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden