NieuwsErfgoed

Krijgt New Kids-snackbar een tweede leven?

De Brabantse snackbar die nationale faam verwierf door de New Kids-films wordt met sloop bedreigd. Erfgoedvereniging Heemschut hoopt dat te voorkomen en strijdt voor een plekje in het Openluchtmuseum te Arnhem.

Cafetaria ’t Pleintje in Maaskantje verdient volgens Erfgoedvereniging Heemschut een plaats in het in het Openluchtmuseum in Arnhem.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Cafetaria ’t Pleintje in Maaskantje verdient volgens Erfgoedvereniging Heemschut een plaats in het in het Openluchtmuseum in Arnhem.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Snackbar ’t Pleintje speelde een glansrol in de New Kids-series en -films (2007-2011), over een groep jonge aso’s in het Brabantse dorp Maaskantje. Nog altijd komen fans naar de friettent in Den Dungen (het zusterdorp van Maaskantje), waar snacks als ‘knoeperts’ en ‘Jos Brinkies’ in de culthitserie over de toonbank gingen. Nu dreigt de deplorabele staat de cafetaria noodlottig te worden: de snackbar moet plaatsmaken voor een moderne variant.

Opvoeding

Doodzonde, vindt Erfgoedvereniging Heemschut in Amsterdam. Normaal zet de vereniging zich in voor het behoud van molens, kerken en kastelen. Toen tijdens de lunch de sloop van de snackbar ter sprake kwam, zegt beleidsmaker Christian Pfeiffer (31), constateerden de medewerkers: ook dit is erfgoed. ‘Het is hét decor van New Kids, dat hoort echt bij mijn opvoeding. Ik keek de films vanaf mijn 18de via obscure sites, later werden het bioscoophits. Het was een hype die een beetje onze generatie is ontgroeid, in de bioscoop zaten ook oudere mensen.’

Om de teloorgang van de snackbar te voorkomen, heeft de erfgoedvereniging een verzoek ingediend voor plaatsing in het Openluchtmuseum in Arnhem. Naast de betekenis voor New Kids-liefhebbers is het gebouw volgens Pfeiffer ook een uitstekend symbool voor de nationale snackcultuur. ‘Het Openluchtmuseum is een verzameling van gebouwen die iets te vertellen hebben, je loopt als het ware door de Nederlandse geschiedenis. Het is heel logisch om daarin een cafetaria op te nemen – friet en frikandellen eten, dat hoort zo bij Nederland. Er is nu ook al een Chinees restaurant in het museum.’

Snackcultuur

Het is niet de eerste keer dat het Openluchtmuseum een verzoek tot plaatsing van een snackbar ontvangt; dat gebeurde al een stuk of vijf keer. ‘Maar een verzoek dat zo is gebaseerd op de cultvorming rond een serie komt niet zo vaak voor’, licht persvoorlichter Maaike van Dam toe. Toch liet het museum woensdag weten geen interesse te hebben. ‘Maatschappelijk erfgoed moet representatief zijn voor de Nederlandse geschiedenis en daaraan een substantiële bijdrage hebben geleverd. Dat is hier niet het geval.’

Er komen wel elementen van eetculturen terug in het museum, die bijvoorbeeld te maken hebben met het moment dat knoflook of Chinees eten naar Nederland zijn gekomen. Maar de rol van de snackcultuur in de vaderlandse geschiedenis vindt het museum te gering. Van Dam: ‘Het feit dat er een Chinees restaurant in het museum is, maar bijvoorbeeld ook een Molukse barak en Indisch achtererf, heeft te maken met de grote groep migranten die vanuit die landen deze kant op is gekomen en breder van invloed is geweest op de Nederlandse geschiedenis.’

Toch rest een sprankje hoop voor eventuele bedevaartgangers naar ’t Pleintje. Erfgoedvereniging Heemschut laat het er nog niet bij zitten. Christian Pfeiffer: ‘We hebben de voorwaarden voor plaatsing in het museum opgevraagd, en gaan ons verzoek nu nader onderbouwen.’

Dit schreven we eerder over New Kids

De films van de Brabantse New Kids hebben een cultstatus in Slovenië. De ruige typetjes uit Maaskantje vinden weerklank in de arbeidersstad Maribor. Zozeer dat je in Slovenië, jaren na de hype, in een bierwinkel kunt stuiten op speciaalbier New Kids Citro. Hoe is dat zo gekomen?

‘Die tijd met New Kids was krankzinnig,’ vertelde Tim Haars, een van de hoofdrolspelers in de series en de films, tijdens een lift met schrijver Henk van Straten.

Leidt New Kids Turbo, de kaskrakerfilm over vijf asociale hangjongeren uit het inmiddels fameuze Brabantse dorp Maaskantje, tot meer agressie onder jongeren? De Eindhovense burgemeester Rob van Gijzel dacht dat er een verband is.

New Kids maken zachte g stoer, betoogt hoogleraar Jos Swanenberg. ‘De scheldwoorden in ‘New Kids Turbo’ zijn grotesk en kitsch. Als je ze nadoet, diskwalificeer je jezelf als wannabe-Brabander, en juist daarom is het zo leuk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden