Krijgt familie kroongetuige Fred R. ook bescherming, en hoe werkt dat?

Hoeveel gevaar loopt de familie van kroongetuige Fred R.? Die vraag houdt justitie al bezig sinds R., alias 'de moordmakelaar', besloot te getuigen in het geruchtmakende liquidatieproces. Met behulp van de verklaringen van R. hoopt justitie de opdrachtgevers achter zeven liquidaties in de onderwereld eindelijk veroordeeld te krijgen.

Een speurhond zit voor de in restauratie zijnde hoofdingang van het Justitieel Complex Schiphol, waar het liquidatieproces Passage wordt voortgezet. Beeld anp
Een speurhond zit voor de in restauratie zijnde hoofdingang van het Justitieel Complex Schiphol, waar het liquidatieproces Passage wordt voortgezet.Beeld anp

Hoewel het in de onderwereld een erecode is vrouwen en kinderen met rust te laten, vreest justitie voor represailles van R.'s oude criminele contacten. Maandag meldde de Telegraaf dat R.'s moeder op een dodenlijst staat en ook andere familieleden gevaarlopen. Justitie zou inmiddels veiligheidsmaatregelen hebben genomen om de familie te beschermen. Het Openbaar Ministerie (OM) wil het niet bevestigen, maar ingewijden stellen tegenover de Volkskrant dat er inderdaad sprake is van een reële dreiging.

R. fungeerde naar eigen zeggen als moordmakelaar in de onderwereld en zou dus weten wie 'bestellingen' deden en wie de schoten losten. Onlangs sloot hij een omstreden deal met justitie en legde, in ruil voor strafvermindering, belastende verklaringen af over zijn voormalige 'zakenpartners'. Daardoor brengt hij onder meer Dino S., Ali A., en Willem Holleeder in de problemen.

Vermoedelijk zijn de bedreigingen aan het adres van R.'s familie een poging de kroongetuige van gedachte te doen veranderen. Mocht hij zijn belastende verklaringen intrekken, dan is dat een forse domper voor justitie. 'Een kroongetuige moet zijn verklaring ter zitting afleggen', zegt hoogleraar strafrecht Jan Crijns. 'Fred R. kan nog terug. Wat dat betreft ligt gevaar op de loer. Het bedreigen van naasten is een effectieve manier om iemand onder druk te zetten.'

Paniekknop in huis

Het ligt voor de hand dat familieleden van R. inmiddels zijn opgenomen in het getuigenbeschermingsprogramma, maar ook dat wil justitie niet bevestigen. 'Als het gaat om specifieke gevallen, is ons er alles aan gelegen zo weinig mogelijk informatie naar buiten te brengen', aldus een woordvoerder van het OM. 'Dat is van belang voor het slagen van de getuigenbescherming.' Ook de advocaten van R. willen om dezelfde reden niet inhoudelijk reageren.

Het zou niet voor het eerst zijn dat familieleden van een getuige worden opgenomen in het beschermingsprogramma van justitie. Sinds de oprichting van het Team Getuigenbescherming in 1995 werden zo'n 150 personen beschermd, onder wie ook familieleden van belangrijke getuigen. Ruim 80 procent van de beschermde getuigen heeft zelf criminele antecedenten. De bescherming kan variëren van een paniekknop in huis tot verhuizing naar het buitenland met een nieuwe identiteit.

Het Justitieel Complex Schiphol. Beeld anp
Het Justitieel Complex Schiphol.Beeld anp

Fred R. laten zwijgen

'Het komt niet vaak voor dat familieleden van getuigen worden bedreigd', zegt advocaat Sander Janssen, die promoveerde op het fenomeen kroongetuigen. Janssen staat in het liquidatieproces verdachte Jesse R. bij, die ook wordt benadeeld door de getuigenissen van Fred R. 'Maar ik durf er wel voor in te staan dat de bedreigingen niet bij mijn cliënt vandaan komen. Hij wordt niet in dezelfde mate benadeeld als anderen.'

Dat R. zelf gevaar loopt, werd vorige week bevestigd tijdens een zwaarbeveiligde zitting in de rechtbank op Schiphol. Volgens de officier van justitie heeft de politie concrete informatie 'dat er wordt gezocht naar manieren om Fred R. te laten zwijgen'. 'Personen met wie hij voorheen vriendschappelijk omging, zijn nu zijn vijanden', zei de officier veelbetekenend.

De rest van het liquidatieproces neemt R. daarom plaats in een afgeschermde getuigencabine. Daarnaast wordt hij geschminkt om herkenning in de toekomst te voorkomen. Om hem ook in de gevangenis te beschermen zit hij in een geïsoleerd gedeelte van de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden