Profiel

Kreukels bij mevrouw Integriteit

De Gelderse PVV-lijstrekker Marjolein Faber (54, getrouwd, twee zonen) eist van andere politici dat ze integer en onkreukbaar zijn. Alle bestuurders en ambtenaren die de afgelopen jaren een tientje te veel declareerden, moesten bij wijze van spreken direct opstappen

Beeld ANP / Martijn Beekman

De vrouw die zich als een terriër vastbeet in andermans integriteitskwesties, ligt nu zelf onder vuur. Omdat ze in strijd met de regels 8.445 euro provinciegeld heeft gebruikt om het bedrijf van haar zoon in te huren. Ze piekert er niet over om op te stappen. 'Ik heb niets gedaan dat ingaat tegen de integriteitsregels.'

De regels waarop ze zelf heeft gehamerd, zijn streng. Zo legde ze eind 2013 de hoogste ambtenaar van de provincie, Paul van Kalmthout, op de pijnbank. Hij had oneigenlijk gebruikgemaakt van de dienstauto en had 9.163 euro aan pensionkosten vergoed gekregen, waarop hij volgens onderzoek van de PVV geen recht had.

Regels

Hoewel het duidelijk is dat de integriteit van Faber ter discussie staat, is het niet helder of ze daadwerkelijk regels heeft overtreden. Lees hier of Faber echt fout zat.

Principes

'De wetten en regels moeten worden nageleefd', zei Faber op 14 december 2013 tegen de Volkskrant over Van Kalmthout. Op 23 januari 2014 kwam ze in een provinciale statenvergadering terug op de kwestie: 'In hoeverre is het Gelderse provinciebestuur nog geloofwaardig om samen met de hoogste ambtenaar deze organisatie integer te leiden in deze wereld vol verleidingen?' Volgens haar was hun beider positie 'onhoudbaar' geworden. Tegen NRC Handelsblad zei Faber vorige week dat het haar in deze zaak ging 'om het principe' en Van Kalmthouts 'voorbeeldfunctie'. 'Het maakt niet uit of het om een tientje, 9.000 euro of een ton gaat.'

Entree

Het duurde even voordat Faber haar politieke entree maakte. De geboren Amersfoortse schoolde zich na een carrière als radiodiagnostisch laborante om tot ict-specialist. Op 50-jarige leeftijd werd ze politiek actief, als lid van de Provinciale Staten Gelderland. In die hoedanigheid liet ze zich interviewen in het Kröller-Müller Museum vanwege haar liefde voor natuur en kunst. Sinds 2014 is ze fractievoorzitter voor de PVV in de Eerste Kamer en daarmee het gezicht van de PVV bij de komende provinciale statenverkiezingen.

Hameren op integriteit is het kernthema in Fabers politieke leven, zo valt de lezen op de website van de PVV-Gelderland: 'Toen de PVV-fractie in 2011 haar entree maakte in het huis der provincie, gaf ik al aan, namens de PVV-fractie, dat het hier muf is. Muf van de oude politieke kliek, die de mond vol heeft over transparantie en integriteit, maar als het erop aankomt, liever wegkijkt en niet acteert op basis van de feiten.'

Ze loste de PVV-verkiezingsbelofte in en was de drijvende kracht achter de val van PvdA-gedeputeerde en staatssecretaris Co Verdaas in december 2012. Hij moest opstappen nadat was gebleken dat hij als provinciebestuurder in Gelderland ritten declareerde die hij niet had gemaakt. De onterechte declaraties waren aan het licht gekomen door onderzoek van de Gelderse PVV-fractie. Faber deed zelfs aangifte.

PvdA'er Co Verdaas, die mede dankzij de doortastendheid van Faber af moest treden.Beeld ANP

Gesjoemel

Ze verwees in de zaak-Verdaas meermaals naar de 'gedragscode bestuurlijke integriteit'. In die code staan regels die de 'onafhankelijkheid' van lokale politici moet waarborgen: 'Het handelen van een bestuurder wordt gekenmerkt door onpartijdigheid, dat wil zeggen dat geen vermenging optreedt met oneigenlijke belangen en dat ook iedere schijn van een dergelijke vermenging wordt vermeden.' Volgens Faber is het inhuren van het bedrijf van haar zoon geen belangenverstrengeling.

Ook de rest van de Gelderse politiek kreeg ervan langs van Faber. 'Verdaas is weg, maar het gesjoemel is gebleven', oordeelde Faber eind 2013 over het bestuur van de provincie Gelderland. In het PVV-integriteitsrapport Uit de Bocht? van 4 december 2013 eist Faber een mentaliteitsverandering. 'Het is te simpel om alles maar af te doen als gezeur.' Ook de provinciegriffier en PvdA-gedeputeerde Jan Markink en CDA-gedeputeerde Jan Jacob van Dijk werden door haar onder de loep genomen.

Voorbeeldfunctie

De vrouw van de exacte wetenschappen wil dat de regels helder en streng zijn. In Trouw, op 19 december 2013, verwoordde ze het zo: 'Bestuurders en ambtenaren hebben een voorbeeldfunctie. Het gaat om het vertrouwen van burgers in de politiek. Ik wil duidelijke regels voor iedereen, dus geen willekeur'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden