Kredietcrisis vraagt om behoedzaam beleid

Negen maanden nadat in de Verenigde Staten de kredietcrisis uitbrak, heeft het Centraal Plan Bureau (CPB) vastgesteld dat ook Nederland last gaat krijgen van de Amerikaanse neergang....

Met de mededeling van het CPB in het achterhoofd kan het kabinet zich niet meer verschuilen achter dit optimisme, maar dient zich voor te bereiden op de te verwachten tegenvallers. Het is immers aan te nemen dat de combinatie van lagere economische groei, magere koopkracht en hogere werkloosheid, tot tegenvallers voor de schatkist zal leiden.

Het kabinet zal de gevolgen van de kredietcrisis evenwel met gepaste voorzichtigheid tegemoet moeten treden. Ervaringen in het verleden hebben geleerd dat het voor een overheid onverstandig is onbesuisd te reageren op economische schokken. Bezuinigen in tijden van neergang verdiept in de regel de crisis, terwijl maatregelen om de economie met extra uitgaven te stimuleren, vaak averechts uitpakken.

Het is dan ook onverstandig dat het kabinet van CDA, PvdA en ChristenUnie afscheid heeft genomen van het behoedzame begrotingsbeleid van de vorige kabinetten. Het gevaar dreigt dat straks moet worden bezuinigd omdat er bij de opstelling van de begroting geen rekening is gehouden met een tegenvallende economische groei.

Voor veel burgers zal de kredietcrisis overigens niet direct tot problemen leiden. Hoewel de economie dreigt te verzwakken, blijft de werkloosheid in Nederland verhoudingsgewijs laag. Ook de huizenmarkt is in Nederland nagenoeg immuun voor de problemen in de Verenigde Staten. De hypotheekrente lijkt zelfs iets te dalen, terwijl het tekort aan woningen nog altijd aanzienlijk is. Voor de consument dreigt slechts een licht verlies aan koopkracht.

Net als ten tijde van de economische crisis in 2002 en 2003 is het grootste gevaar geconcentreerd rond de pensioenfondsen. Aangezien de fondsen het geld voor de pensioenen in aandelen, obligaties en vastgoed in de hele wereld hebben geïnvesteerd, zijn hier direct de gevolgen zichtbaar van de kredietcrisis. Pensioenfondsen worden op twee manieren geraakt, via de waardedaling van hun beleggingen en via de dalende rente.

De eerste signalen dat pensioenfondsen in de problemen komen, dienen zich al aan. Een op de drie fondsen zou in de gevarenzone verkeren. Ook bij de pensioenfondsen dient echter gepaste voorzichtigheid het recept te zijn. Na de crisis van 2002 werden de fondsen gedwongen snel herstelmaatregelen te nemen, die de neergang van de Nederlandse economie alleen maar versterkten. Zo’n scenario dreigt opnieuw als de fondsen te snel tot verhoging van pensioenpremies zouden besluiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden