Kraters in de basketbalvloer

Tien basketbalclubs, twee minder dan vorig jaar, hebben een eredivisie-licentie gekregen. Zeker de helft heeft de begroting slechts met moeite rondgekregen....

Door Tynke Landsmeer

TEMIDDEN van relikwieën die herinneren aan een ver maar roemrijk verleden wordt burgemeester Rombouts bejubeld. Het is aan de overredingskracht van de burgemeester van Den Bosch te danken dat dit seizoen in zijn gemeente op het hoogste niveau wordt gebasketbald. Bij de viering van het 50-jarige bestaan van de club wordt daar uitgebreid bij stil gestaan.

Vroegere coryfeeën als Kees Akerboom, Jan Dekker en Dan Cramer moeten op deze bijzondere dag het startsein geven voor een nieuwe, maar wankele toekomst. Hun beeltenis prijkt op metershoge foto's. In de nok van sporthal De Maaspoort hangen de vaandels van twaalf landstitels. Het aanwezige publiek, niet overdreven groot in getale, juicht de acties op het veld van de grijs geworden Allstars toe.

`Basketbal leeft in Den Bosch', zo pogen de organisatoren met de viering en de uitgave van een jubileumboek duidelijk te maken. Voorzitter Roy Karg heeft bovendien de eer om eindelijk zijn fiat te geven aan de definitieve doorstart van EBBC. Het benodigde budget, 276.000 euro, is nagenoeg binnen. Met dank aan de burgemeester.

`Eigenlijk had ik gezegd: we stoppen ermee. Want je kunt het niet maken tegenover je sponsors, je spelers en het publiek dat je gaat ballen zonder dat het geld er is. Hoe geweldig en imposant de geschiedenis van de club ook mag zijn', zegt Karg.

Met directeur Robert Nagtzaam (22) en Karg (51) slaagde de club er de afgelopen maanden niet in om het benodigde geld bijeen te krijgen. Burgemeester Rombouts, een erkend liefhebber van topsport in zijn gemeente, vroeg respijt om zelf zijn relaties in het bedrijfsleven aan te spreken. En met succes. Karg: `Als de burgemeester belt, durven de mensen minder makkelijk nee te zeggen.'

Het is niet voor het eerst dat de club daarmee, voorlopig althans, gered is. Er is de gemeente kennelijk veel aan gelegen om basketbal op het hoogste niveau te laten spelen in sporthal De Maaspoort. Twee jaar geleden redde de burgemeester de club ook al van een dreigende ondergang. EBBC werd weliswaar failliet verklaard, maar een nieuwe stichting wist een doorstart te bewerkstelligen.

Het zijn de afgelopen jaren veelgehoorde termen in de Nederlandse basketbalwereld. Clubs die failliet gaan weten in een nieuwe constructie of stichting weer voldoende geld bijeen te krijgen om op het hoogste niveau te blijven spelen. Karg: 'Het is inderdaad een beetje dubieus dat dit allemaal mag.

`Daarom heb ik mijn verantwoordelijkheid genomen. Als er niet voldoende geld is, ballen we niet. Ik ben geen opportunist. Ik wil van tevoren de garantie dat sponsors daadwerkelijk over de brug komen. Uit ervaring is gebleken dat mondelinge overeenkomsten weinig voorstellen.'

Het is een probleem waarmee niet alleen EBBC (Eerste Bossche Basketbal Club) kampt. De economische recessie noopt steeds meer geldschieters toegezegde sponsorbedragen te halveren of zich zelfs helemaal terug te trekken. Halverwege het seizoen failliet gegane bedrijven zijn soms niet eens in staat aan hun sponsorverplichtingen te voldoen.

Van de tien clubs beschikt alleen de topdrie (Ricoh Astronauts, Eiffel Towers en Omniworld) over voldoende middelen en kwaliteit om zich ook buiten de Nederlandse competitie te begeven. Voor de overige eredivisieclubs lijkt de door de Federatie van Eredivisie Basketbal (FEB) vastgestelde minimale begroting van 250.000 euro al een onoverkomelijk bedrag.

Vooral nu de FEB dit jaar voor het eerst een dekking eist van honderd procent. Als daaraan niet kan worden voldaan, wordt geen licentie verstrekt, zegt FEB-voorzitter Henk Reekers. Het gevolg was een hevige jacht op sponsors, hulpacties en noodmaatregelen die volgens Reekens een vertekend beeld geven van de situatie.

`De indruk wordt gewekt dat de basketwereld op zijn laatste benen loopt. Dat is niet het geval.'

Niettemin is ook Reekers geschrokken van de grote problemen waarmee de clubs zijn opgezadeld. De FEB-voorzitter overweegt daarom de minimaal geëiste begroting terug te schroeven naar 100.000 euro. Reekers: `Het vergunningensysteem had stimulerend moeten werken, om het niveau van de competitie elk jaar een beetje op te schroeven. Maar in plaats daarvan werkt het tegengesteld. Clubs gaan veel te ver in hun pogingen om het totale bedrag bijeen te krijgen.'

De FEB lijkt daarmee concessies te doen aan het niveau van de Nederlandse competitie. Een lagere begroting betekent immers minder hoge salarissen voor (eventuele buitenlandse) spelers en mindere faciliteiten. Het gevaar van devaluatie van de Nederlandse competitie ligt op de loer.

`Onzin', vindt Reekers. `Die internationale aansluiting is er toch niet. Europese topploegen draaien met een begroting van 10 tot 20 miljoen euro. Astronauts heeft met ongeveer één miljoen euro het hoogste budget in de eredivisie. Om een beetje mee te draaien heb je minimaal 5 miljoen nodig.

`Met 100.000 euro kan elke club in de Nederlandse competitie zich een ploeg veroorloven met een goede trainer, een zaal, twee Amerikanen en voldoende trainingsuren. Ik weet niet of het zo slecht is dat er dan minder Euro-spelers kunnen worden aangetrokken, want dat gaat altijd ten koste van de eigen opleiding en uiteindelijk ook ten koste van het Nederlands team. De clubs kunnen best met minder toe.'

Minder dan 270.000 euro is voor Den Bosch geen optie, vindt Karg, in het dagelijks leven plaatsvervangend korpschef van de politie Brabant-Noord. `Er is een ondergrens. Die zit tegen het hoogste amateurteam aan. Als je daar niet meer boven komt, moet je stoppen.

`Natuurlijk kun je de begroting nog verder terugschroeven. Je kunt verder gaan met alleen jeugdspelers, waardoor je geen Amerikanen hoeft aan te trekken, geen verblijfskosten hebt en geen geld voor de overtocht meer hoeft te betalen. Maar voor zo'n soort team hebben we al een fantastische amateurvereniging, die supergezond is en gewoon blijft bestaan. Juist met je profselectie moet je iets extra kunnen bieden. Als je geen onderscheid meer kunt maken tussen je eerste en tweede team dan heeft de profsectie geen bestaansrecht.'

De visie op het Bossche profbasketbal is, noodgedwongen, bijgesteld. EBBC, jarenlang play-off kandidaat en onder de naam Nashua vele malen Nederlands kampioen, gaat de komende jaren vooral met de Nederlandse jeugd aan de slag. Kees Akerboom junior, Jouke Pots, Bobby Frederiks en Marcel Aarts worden bijgestaan door de ervaren Marcel Huijbens en Daniel Jones. De selectie bestaat uit slechts zes man.

Want op de financiële problemen volgden personele strubbelingen. In de begroting was ruimte gemaakt voor de komst van drie Amerikanen. Twee van hen werden reeds aangesteld, waren precies op tijd voor de eerste training, maar keerden al na vier dagen terug naar huis.

Karg: `Dat is gewoon domme pech geweest. De guard brak zijn pols tijdens de training en wilde niet twee maanden in Nederland revalideren. Zijn neefje (een center) had al heimwee. Dus na een paar dagen vertrokken ze weer. Maar we hebben wel kosten gemaakt voor de overtocht, dus moet je in die toch al krappe begroting maar weer zien hoe je dat allemaal oplost. Grofweg is dat een tegenvaller van 6000 euro, die ben je kwijt.'

Vooral in tijden van betrekkelijke armoede zijn dat onwelkome tegenvallers. Verdere concessies denkt Karg nauwelijks te kunnen doen aan het krappe budget. Twee jaar in de onderste regionen van de competitie meespelen, om met de jeugd aan een nieuwe toekomst te kunnen bouwen, is ingecalculeerd. Een faillissement halverwege het seizoen wegens onverwachte tegenvallers is voor Karg echter uit den boze.

Met enige zorg wordt daarom naar andere clubs (Groningen, Breda) gekeken, die eveneens in financiële problemen verkeerden, maar nu weer een volwaardige ploeg op de been hebben gebracht. Karg: `In de korte tijd dat ik bezig ben, heb ik gemerkt dat er veel opportunisme in het basketbal zit. Maar ik kan me niet voorstellen dat die clubs een team bouwen met geld tot januari en dat ze daarna wel weer zien wat er gebeurt. Dat geloof ik niet.

`De belangstelling voor basketbal is toch al marginaal op dit moment. Het is juist belangrijk dat we het grote publiek weer interesseren voor het spelletje. Als je het alleen opzet uit opportunisme en het spat vervolgens volledig uit elkaar dan ben je die interesse helemaal kwijt.'

Volgens FEB-voorzitter Reekers is ook zijn organisatie er alles aan gelegen om te voorkomen dat clubs zich te rijk rekenen en halverwege de competitie moeten afhaken. De woede over de beslissing van Werkendam, de club die halverwege het afgelopen seizoen ineens stopte om alle schuldeisers te kunnen betalen, is nog lang niet bekoeld.

Reekers: `Het lijkt wel alsof alleen het geld nog bepaalt of een club in de eredivisie kan spelen, niet het beleid van een club of de spelers. Daar moeten we vanaf. Dat het fout gaat bij een club heeft niets meer met sportieve resultaten of een slechte coach te maken, maar met de bedrijfsvoering.

`Het basketbal wordt daarvan de dupe. Dat komt in een slecht daglicht te staan. In Werkendam was er halverwege de competitie ineens geen geld meer en toen zijn ze eruit gestapt zonder eerst met ons te overleggen. Daarmee hebben ze ook andere clubs gedupeerd. Die hebben wel degelijk schade opgelopen.

`Die clubs zeggen tegen ons: dat is lekker. Veel geld uitgeven, je failliet laten verklaren en vervolgens weer vrolijk doorgaan. Het wordt voorgesteld als een structuur die elk jaar wordt toegepast en waarmee je steeds te veel geld kunt uitgeven, zodat je competitievervalsing in de hand werkt. Maar zo zit het natuurlijk niet.

`Een bestuurder kan niet zo maar geld uitgeven dat hij niet heeft, daar is hij aansprakelijk voor. Zo makkelijk is het allemaal niet. In Werkendam zit nu een man die zijn huis, zijn baan en zijn gezin is kwijtgeraakt. Dat realiseren mensen zich niet. Het gebeurt veel eerder uit enthousiasme dan uit kwade wil.'

Ondanks het strakkere toezicht op naleving van de regels dit jaar heeft Reekers niet de verzekering dat de competitie, die vandaag met tien clubs officieel van start gaat, ook met tien clubs zal worden uitgespeeld. `Je hebt het nooit helemaal in de hand. We hebben binnen de FEB nu eenmaal niet de bevoegdheid om harde eisen te stellen. We zijn niet bestand tegen fraude of overschrijding van de budgetten. Dat kunnen we nooit uitsluiten', aldus Reekers.

Als het aan voorzitter Karg ligt, zal dat EBBC echter bespaard blijven. De vraag is alleen voor hoe lang. De toekomst is onzeker. Het onlangs aangestelde bestuur is nieuw, jong en enthousiast maar ook onervaren en onbekend in de basketbalwereld. Gedurende het komende seizoen zal worden gepoogd sponsors met langdurige contracten aan de club te binden.

De recessie heeft ook zijn voordelen, tracht de aankomend bedrijfseconoom Nagtzaam, ook directeur van EBBC, zichzelf moed in te praten. `Dit is juist het moment voor sponsors om erin te stappen. Want nu kun je voor een relatief lage prijs een grote opbrengst krijgen', aldus Nagtzaam.

Het gevaar dat over een jaar de burgemeester opnieuw in het zonnetje wordt gezet omdat hij zijn contacten heeft moeten aanboren om de laatste gaten in de begroting te dichten ligt niettemin ook dan weer op de loer.

Met medewerking van Nick van der Sluis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden