Kranten VS in actie tegen de doodstraf

Ook al is er binnen de Verenigde Staten kritiek op de doodstraf, de belangstelling voor de ultieme straf is gering....

Een aantal Amerikaanse kranten wil de discussie over de doodstraf in de VS een nieuwe wending geven door een DNA-test te laten doen om na te gaan of een gevangene die vier jaar geleden werd geëxecuteerd, werkelijk schuldig was. De kranten kregen daarvoor deze week toestemming van een rechter in Georgia.

Het gaat om de zaak van Ellis Felker, die in 1996 in Georgia ter dood werd gebracht wegens het verkrachten en vermoorden van een meisje. Felker heeft altijd volgehouden dat hij onschuldig was.

Via een DNA-onderzoek van zijn haar en stukjes huid die onder de nagels van het meisje werden gevonden, hopen de kranten - waaronder The Boston Globe en The Atlanta Journal-Constitution - er achter te komen of Felker gelijk had.

De afgelopen jaren zijn al tientallen gevangenen vrijgekomen, nadat uit DNA-onderzoek was gebleken dat zij onschuldig waren. Bij terdoodveroordeelden gebeurde dat zelfs op het moment dat zij op hun executie zaten te wachten.

'Als ooit kan worden aangetoond dat iemand ten onrechte is geëxecuteerd, krijgt het debat over de doodstraf een heel andere wending', voorspelt Ben Bradlee jr. van de Boston Globe.

Dat zou vooral pijnlijk zijn voor de gouverneur van Texas, George Bush, die er steeds op hamert dat onder zijn bewind nooit een onschuldige is geëxecuteerd.

Een paar jaar geleden probeerde de rooms-katholieke kerk in Virginia een DNA-test te laten doen om zekerheid te krijgen over de schuld of onschuld van een andere gevangene die wegens moord en verkrachting ter dood was gebracht. Maar een rechtbank weigerde dat omdat het bewijsmateriaal 'besmet' was.

Volgens openbaar aanklager Kelly Burke uit het district waar het vonnis tegen Felker werd voltrokken, zegt het DNA-onderzoek niets. Ook als de stukjes huid onder de nagels van het slachtoffer van iemand anders blijken, zijn er volgens hem voldoende andere bewijzen die aantonen dat Felker de dader was.

Gouverneur George Bush, de Republikeinse presidentskandidaat, is vanuit het buitenland onder vuur komen te liggen wegens de executie van een zwakzinnige gevangene. Mensenrechtenorganisaties en de EU hadden er tegen geprotesteerd, maar Bush legde de kritiek naast zich neer.

Texas executeerde gisteren twee gevangenen, maar de protesten richtten zich vooral tegen de executie van Oliver Cruz. De 33-jarige Cruz kreeg de doodstraf wegens het verkrachten en vermoorden van een vrouw die op een luchtmachtbasis in San Antonio werkte. Maar volgens zijn advocaat verdiende hij die straf niet, omdat hij zwakzinnig is.

Het besluit de executie door te laten gaan werd genomen door vice-gouverneur Rick Perry, maar gouverneur Bush, die op campagne is, liet weten dat hij het met diens besluit eens was.

'De jury heeft uitgebreid bewijsmateriaal gehoord over de geestelijke vermogens van Cruz, maar is tot de conclusie gekomen dat zijn gruwelijke en berekende misdaad een doodvonnis rechtvaardigde', zei Bush.

Een half uur voordat Cruz een dodelijk spuitje kreeg , was een andere gevangene in de executiekamer terechtgesteld. Hij was veroordeeld wegens de moord op een bejaard echtpaar. Met de voltrekking van de twee vonnissen kwam het aantal gevangenen dat onder gouverneur Bush ter dood is gebracht op 140, een record.

De executie van Cruz heeft in de Amerikaanse pers tot een discussie geleid over het executeren van misdadigers met uiterst beperkte geestelijke vermogens. Dertien van de 38 staten die de doodstraf kennen, hebben wetten die de executie van zwakzinnigen verbieden.

De meeste van die staten leggen de drempel bij een IQ van 65. Cruz kwam bij intelligentietests uit op een IQ van 63. De openbaar aanklager bestreed dat niet, maar betoogde dat het hem alleen maar gevaarlijker maakte.

Hoewel er vanuit het buitenland veel kritiek was op de executie van Cruz, trok zijn zaak in de Verenigde Staten echter veel minder aandacht dan de executie van Gary Graham, eerder deze zomer. De kritiek was dat Graham ter dood was veroordeeld op basis van de verklaring van slechts één ooggetuige. Graham zelf hield tot het eind vol dat hij de moord niet had gepleegd.

Ondanks alle kritiek liet George Bush de executie doorgaan. Sindsdien lijkt de belangstelling voor het onderwerp te zijn weggeëbd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden