Krachtpatsers nu eens kwetsbaar

PARIJS - Rafael Nadal huilde na zijn negende zege op Roland Garros, maar of het louter vreugdetranen waren? Hoewel hij zijn reputatie als onbetwiste gravelkoning verder had verstevigd door Novak Djokovic in vier sets te verslaan (3-6, 7-5, 6-2, 6-4), oogde hij kwetsbaar.


Misschien kwam het door het tegenvallende niveau van de finale, waarin Nadal en Djokovic zelden tegelijkertijd hun beste spel lieten zien. Het resultaat was een ongewoon matte vertoning van twee spelers die veel fouten maakten, alsof ze de inzet van het duel onverdraaglijk hoog vonden. Djokovic zou zijn eerste titel in Parijs pakken als hij de Spanjaard van de negende wist af te houden.


Het contrast tussen de koele, winderige omstandigheden gedurende de voorronden en de vochtige hitte (30 graden) tijdens de finale had mogelijk zijn weerslag op het niveau. Uit de kampen van beide spelers sijpelden na afloop berichten door over gezondheidsklachten. Nadal moest wegens kramp worden behandeld door een arts, Djokovic bleek al enkele dagen maagproblemen te hebben.


'Het is de finale waarin ik het meest heb geleden', bekende Nadal, nadat hij had laten doorschemeren dat de overwinning hem mogelijk zou zijn ontglipt als het tot een vijfde set was gekomen. 'Er waren momenten waarop ik me uitgeput voelde. Ik had echt fysieke pijn.' Zijn coach Toni Nadal erkende dat Rafa hem om een dokter had gevraagd tijdens de innige omhelzing op de tribunes, vlak na de zege. 'We hadden geluk dat het na vier sets voorbij was.'


Het fysieke ongemak speelde Nadal vaker parten tijdens het toernooi. Hij klaagt niet graag over pijn, uit principe en om tegenstanders niet op ideeën te brengen. Maar na zijn eerste partijen gaf hij toe dat hij soms last had van de rugklachten die opspeelden tijdens de finale van de Australian Open. Hij verloor die in januari onverwacht van Stanislas Wawrinka. Onder zijn T-shirt bleek hij blauw tape op zijn rugspieren te dragen.


Fysieke problemen achtervolgen Nadal al zijn hele loopbaan, maar na twaalf intensieve jaren lijkt zijn pas 28-jarige lichaam steeds meer slijtageverschijnselen te vertonen. Zijn slopende speelstijl en het slopende reizende tenniscircuit hebben sporen nagelaten die steeds moeilijker te verbloemen zijn, zeker tegen de doorgaans topfitte Djokovic.


Mogelijk bracht dat besef bij Nadal de ontroering teweeg tijdens de prijsuitreiking. Hij gedroeg zich alsof hij was ontsnapt. Waar hij zijn eerdere acht titels met overtuiging won van Federer (4x), Djokovic, Ferrer, Söderling en Puerta, leek hij zondag vooral te profiteren van de inzinkingen en het bij vlagen emotionele, soms roekeloze spel van zijn Servische opponent.


Die wisselvalligheid van de 26-jarige Djokovic, die na de halve finale al klaagde over gezondheidsproblemen, kwam als een verrassing na zijn sterke begin. Met zijn dubbelhandige backhand, zijn beste slag, wist hij de angel uit Nadals spel te halen. Hij neutraliseerde de verwoestende forehand meteen, waardoor de Spanjaard wist dat hij niet kon vertrouwen op zijn ingeslepen patronen. De zoektocht naar oplossingen maakte hem onzeker.

Gebaren van wanhoop

Aan het slot van de gelijkopgaande tweede set raakte Djokovic zijn superieure vorm kwijt. Hij moest zijn opslag inleveren na een slordige game met een dubbele fout, een afzwaaier met zijn forehand en een punt dat hij verloor nadat een bal via de netband Nadal voordelig in stelling had gebracht.


Hij verspeelde de tweede set, en ook meteen de derde, door vijf games op rij te verliezen. 'Zonder die tweede set weet ik niet of ik hier nu met de trofee had gestaan', erkende Nadal.


De ommekeer schonk Nadal zelfvertrouwen, al speelde hij nooit zo vlekkeloos als in de halve finale waarin hij Andy Murray slechts zes games toestond. Hij zag dat Djokovic met zichzelf worstelde. Diens ogen stonden hol, zijn gebaren werden wanhopiger en met zijn backhand kon hij net zo weinig uitrichten als deeltijdcoach Boris Becker in zijn hoogtijdagen.


In de vierde set blufte Djokovic zich na een achterstand nog terug door veel risico in zijn slagen te leggen. Door consequent minder fouten te maken kwam Nadal nooit in gevaar. 'Aan het eind van de tweede set en de hele derde set had ik het een beetje zwaar.', zei de Serviër. 'Pas in de vierde set voelde ik me beter, maar ik kon mijn beste spel niet laten zien toen ik het in de vierde set het hardst nodig had.'


Of Nadal een fitte Djokovic ook had verslagen, is voor de geschiedschrijving van Roland Garros een irrelevante vraag. Maar gezien de fysieke staat van de nummer 1 is een tiende titel geen uitgemaakte zaak. Zijn ontroering bij de prijsuitreiking kan ook daarop terug te voeren zijn. Wellicht voelt hij het einde van zijn tijdperk naderen.


Dat hij dat moment onvermijdelijk acht, liet hij al eerder blijken. Na de zege op het talent Dominic Thiem zei Nadal dat de tijd rijp is dat jonge spelers de macht grijpen. Eigenlijk hebben dezelfde topspelers al te lang de dienst uitgemaakt, luidde zijn oordeel.


Misschien komt het erop neer dat Nadal ze, ongevraagd en onbedoeld, een handje zal helpen. Een betere gravelspeler zal niet snel opstaan. Maar hoe lang kan hij de concurrentie weerstaan als zijn lichaam steeds vaker tegensputtert, of het zelfs laat afweten?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden