Krachtige, heldere improvisaties van Ab Baars Trio

Ab Baars belichaamt het beste van wat de specifiek Nederlandse geimproviseerde muziek te bieden heeft. De rietblazer, die zich tegenwoordig concentreert op klarinet en tenorsax, heeft uit de klankwereld van de Amerikaanse bop en free jazz, en uit die van twintigste-eeuwse componisten als Strawinsky en Messiaen, een muzikale taal gepeurd...

Ab Baars Trio

BIM-Huis Amsterdam, 23 maart

De eigenheid en het hoge niveau van zijn werk werd opnieuw duidelijk bij de presentatie van zijn nieuwe CD, met de typisch weerbarstige titel Sprok.

Baars klinkt nooit alledaags, maar altijd vanzelfsprekend. Hoewel hij zelden gebruik maakt van herkenbare liedvormen en doorgaande swing, blijft de muziek toegankelijk, omdat het materiaal tot de essentie is gereduceerd en helder wordt gepresenteerd. De luisteraar wordt niet overrompeld met volume, acrobatiek of effecten, maar ook zeker niet buitengesloten.

De improvisaties gaan uit van simpele maar opvallende vondsten: een intrigerend motiefje, een ritmische verschuiving, een frappante samenklank. Die worden uitgewerkt zonder dat de basis uit het oog wordt verloren, met een ijzeren logica die toch vaak verrast; instant composing op zijn best.

Ook collectief musiceren op zijn best, trouwens: de bas- en slagwerkpartijen van Wilbert de Joode en Martin van Duijnhoven fungeren nooit als tapijt waar een solist zijn kunsten op vertoont, maar vormen onmisbare bouwstenen van de muzikale constructies, met klanken die steeds zijn toegesneden op de aard van de composities. Zo blijft Van Duijnhoven bijvoorbeeld een heel nummer lang met zijn brushes een zacht zoevende toon aanhouden, of buit hij de mogelijkheden uit van de doffe, kort galmende tikken op een gesloten hi-hat, vlak tegen de standaard aan, in patronen die ook met hun klankkleur het karakter van de muziek bepalen.

Het trio speelt al jaren samen, en dat hoor je: wanneer ze als één man ingehouden fluisteren, wat tot ademloze aandacht dwingt, om daarna een bevrijdende uitbarsting te weeg te brengen die in de hele zaal voelbaar is. De expressieve kracht van de groep is veel groter dan je zou vermoeden bij dit als abstract bekend staande genre: een stuk over de bokser Bep van Klaveren, The Dutch Windmill, is bijzonder beeldend en geestig in de weergave van dansend voetenwerk en genadeloze klappen.

Dat het nieuwe werk soms nog wat te hoorbaar van blad wordt gespeeld, is een miniem euvel dat met ieder concert minder zal worden. Daarom is het te hopen dat Baars de komende tijd vaak op de Nederlandse podia te zien zal zijn, want 'moeilijke' muziek klinkt zelden zo uitnodigend.

Frank van Herk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.