Kraakwacht ROB APELL RESTAURATEUR (1946-2006)

Een van de monumentale gebouwen die hij meehielp te restaureren, was het Paleis op de Dam in Amsterdam...

DOOR PETER BRUSSE

Rob Apell, op 28 oktober op 60-jarige leeftijd onverwacht overleden, was een ikoon in de kleine wereld van Monumentenzorg. Hij was Adviseur van de Rijksbouwmeester en betrokken bij de restauratie van talrijke gebouwen als het Rijksmuseum, het Paleis op de Dam, het Fort Pampus, het Catshuis, het Muiderslot, Trompenburg, pakhuizen, woningen en factorijen op de Antillen en de penitentiaire instelling Veenhuizen, voor landlopers en dronkaards. Hij stemde in met de verkoop van het rijksmonument Het Spinhuis, de oude gevangenis in Zwolle, aan meesterkok Jonnie Boer die er een hotel-restaurant van maakt.

Hij was een aimabel man, serieus met droge humor, kalm en bescheiden, soms op het saaie af, maar tegelijkertijd een warm en gedreven verdediger van het cultureel erfgoed. Hij was een ambachtsman met een onwaarschijnlijke kennis van de geschiedenis van de bouwkunst, materialen, constructies en technieken. Zijn grote zorg was dat de restauratiearchitecten de aandacht voor het ouderwetse vakmanschap verwaarlozen. En zo veel rijkdom en kennis verloren zal gaan.

Hij werd geboren in Hilversum. Zijn vader was bontwerker. Rob was enig kind, braaf en oppassend. Tijdens een fietstochtje langs de Vecht raakte hij, als jongetje van 8, diep onder de indruk van de oude landhuizen en kasteeltjes. Hij maakte er tekeningen van. Een paar jaar later in Hoorn, de oude havenstad van de VOC, was hij helemaal verloren. Even aarzelde hij, toen hij als pianist speelde in de schoolband de Hell Cats. De band werd tweede in het tv-programma Talentenjacht, André van Duin de winnaar.

Na de hbs ging hij naar Delft. Samen met een groepje bouwkunde-studenten pleitte hij met succes voor de oprichting van de vakgroep restauratie.

Tijdens zijn militaire dienst, werkzaam als architect bij de Genie in Apeldoorn, ontmoette hij zijn vrouw Marjan. Tussen de middag zat zij vaak op een bankje van het Park Het Loo een krant te lezen, dan kwam hij naast haar zitten en vroeg om de pagina met de puzzels die hij zwijgend oploste.

Hij kreeg een baan bij de Rijksdienst voor de Monumentenzorg in Zeist, waar hij twintig jaar bleef en woonde als kraakwacht in een verwaarloosd monumentaal pand aan een Utrechtse gracht. Hij kon het samen met een bevriend echtpaar kopen en heeft het zelf volledig gerestaureerd. Hij kreeg een grote liefde voor ‘De West’ – zijn grootmoeder was Surinaamse – en legde de grondslag voor de monumentenzorg op de Antillen.

Van 1994 tot 1999 was hij hoofd van het Gemeentelijk Bureau Monumentenzorg Amsterdam, ‘een droom van een baan’, maar raakte verstrikt in intriges en politieke spelletjes. De afgelopen zeven jaar was hij adviseur bij het Atelier van de Rijksbouwmeester en kon hij zich weer volledig bezighouden met inhoud en kwaliteit.

Hij zat in talrijke adviescolleges en jury’s, maar probeerde ’s avonds thuis met het gezin te eten. Buitenlandse gasten nam hij mee in zijn motorbootje om vanaf het water het het Hollandse land te bewonderen. Sail zou hij nooit overslaan. Hij had een grote collectie Baedeker-reisgidsen van vóór de Eerste Wereldoorlog die hij op vakantie in Egypte, Italië of Frankrijk raadpleegde. Hij maakte veel aquarellen en sliep het liefst in hotels die een eeuw geleden werden aanbevolen. Hij verzamelde oude glazen, hield van sfeer en genoot intens toen hij in 18de-eeuwse kledij compleet met pruik naar een gekostumeerd bal ging op het gerestaureerde kasteel Amerongen. De dansen hadden hij en Marjan thuis ingestudeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden