Kraakactie ‘was op rand van terreur’

Oud-agent Dick Grijpink schrijft in zijn binnenkort verschijnende autobiografie over gewelddadigheden bij de krakersactie in de Vondelstraat in 1980...

AMSTERDAM Het was februari 1980 toen politieman Dick Grijpink voor het eerst kennismaakte met activist Wijnand Duyvendak. De krakersactie in de Amsterdamse Vondelstraat was, zo schrijft Grijpink, ‘op de rand van terreur’.

In De Afrekening , zijn bijna voltooide autobiografie, staat Grijpink uitgebreid stil bij het in Nederland toen nog ongekende geweld van krakers en sympathisanten. Volgens Grijpink stonden op het dak ‘koelkasten en wasmachines klaar om op de Mobiele Eenheid te gooien’.

Duyvendak was bij de krakers een van de leiders. Volgens Duyvendak was hij het die met een megafoon vanaf het balkon van het kraakpand de muitende omstanders tot kalmte probeerde te manen. Grijpink meent dat Duyvendak – ‘een gluiperd’, ‘de intellectuele dader’ – het geweld juist leidde. ‘Hij gaf de aanwijzing of zo’n ijskast naar beneden kon.’

Grijpink maakte deel uit van een speciale eenheid, het zogenoemde Bratra-team, hetgeen staat voor ‘brand en traangas’, getraind om als eerste te worden ingezet bij de verovering van kraakpanden en gemachtigd traangas te gebruiken.

Uit De Afrekening : ‘Het pand was heroverd door de krakers en vervolgens weer ontruimd door de ME. Ik moest met mijn groep de binnenzijde van het pand bewaken. Op een bepaald moment hoorde ik heel veel geschreeuw en vlogen aan alle kanten de ramen eruit. Wij renden naar buiten en werden daar geconfronteerd met een paar honderd woedende krakers.

‘De ME had zich teruggetrokken en was ons vergeten te waarschuwen. De krakers waren net zo verbouwereerd als wij en dat was ons geluk. Wij zijn op ons gemak weggewandeld en een paar straten verder opgepikt door collega’s.

‘De avond erna is het helemaal misgegaan. (...) Onze Bratra-eenheid stond op de Vondelbrug in busjes volgeladen met karabijnen en traangasgranaten. Vanaf de Vondelbrug kon ik de linies zien die de ME had opgesteld bij de Overtoom en de Constantijn Huygensstraat. De straatstenen gingen eruit en de ME werd op grote schaal met klinkers bekogeld.

‘Ik zag de ene na de andere collega vallen door de stenenregen. Bratra mocht echter in opdracht van de burgemeester, het was Wim Polak, niet worden ingezet. Om escalatie te voorkomen! Ik realiseerde mij toen voor het eerst dat je met een slappe lul weliswaar geen geslachtsgemeenschap kan hebben, maar dat je er wel degelijk door genaaid kan worden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden