Krá, Krá, pang! Raak (geen prijs)

Er zouden 'leuke prijzen' zijn, maar na protest van de Partij voor de Dieren gingen de Kraaiendagen in Drenthe niet door. Op pad met een plezierjager/natuurbeheerder.

BORGER - 'Krá, Krá.' Het is zes uur 's ochtends in een Drents graanveld en Bjorn van der Veen doet een kraai na. 'Krá', schreeuwt hij in vreemd soort morsecode. 'Een keer lang betekent: pas op, er klopt iets niet. Met twee korte kra's zeg je: kom hier. Er is eten.' In zijn linkerhand draagt hij een grote, legerkleurige tas. Over zijn rechterschouder hangt een jachtgeweer.


Eigenlijk was het de bedoeling dat er eind vorige maand een Kraaiendag zou plaatsvinden in het Groningse Zijldijk. Een evenement waarbij jagers bij elkaar komen om gezamenlijk het overschot aan kraaien en kauwen te bestrijden. Maar de dag werd afgelast, net als de Kraaiendag een week eerder in Drachten. De reden: een onhandige flyer die via internet werd verspreid en uiteindelijk terechtkwam bij de Partij voor de Dieren (PvdD).


'Zaterdag staat de jaarlijkse Kraaiendag weer op het programma! Bij dezen nodig ik iedereen uit op deze dag zo veel mogelijk kraaien en kauwen te schieten. Er zijn leuke prijzen te verdienen voor wie de meeste zwartrokken schiet. Dit alles onder het genot van koffie, koek, en een lekker bord soep.'


'Dit soort dagen laten perfect zien waar het die jagers echt om te doen is', zegt Niko Koffeman, Eerste Kamerlid van de PvdD. 'Natuurbeheer interesseert ze geen pepernoot. Ze willen gewoon schieten.'


Er zijn in Nederland zes dieren officieel bejaagbaar: het konijn, de haas, de fazant, de duif, de patrijs en de eend. Op die zes mag tijdens de winterse plezierjacht worden geschoten (Van der Veen: 'Een plezierjacht ligt in de haven. Jagers spreken liever van Grote Jacht.'). Voor alle andere Nederlandse dieren geldt een jachtverbod. Tenzij de dieren schade aanrichten.


'En precies daar zit het probleem', zegt Koffeman. 'Die jagers hebben zo veel mazen in de wet gevonden dat ze van elk dier kunnen beweren dat het ergens schade aanricht. Voor een wild zwijn geldt bijvoorbeeld een jachtverbod, maar per jaar wordt 70 tot 80 procent van de populatie neergeschoten. Het heeft een andere naam, het wordt gecamoufleerd, maar het draait allemaal om plezier. Kom voor de lol kraaien schieten en win mooie prijzen. Als je dat zegt, heb je echt een ander oogmerk dan schadebestrijding.'


De PvdD stelde Kamervragen, regionale kranten ontvingen tientallen boze brieven, jagers werden bedreigd en de Kraaiendagen geannuleerd. 'Als je het mij eerlijk vraagt: die prijzen waren fout', zegt Van der Veen. 'Zeker omdat we onder een vergrootglas liggen als groep. Maar je moet het ook niet overdrijven. Je kon hoogstens een flesje drank winnen, of een droge worst. Zie het meer als een ongelukkige woordkeus. We organiseren zulke dagen om de schadebestrijding te stimuleren. Dat is alles.'


De Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging beweert dat het van groot belang is zo nu en dan kraaien te schieten. Zodra het er namelijk te veel zijn, verstoren de roofdieren de natuurlijke balans en vreten ze de gewassen van boeren aan. Uit gegevens van de vogelbescherming blijkt dat het aantal kraaien in Nederland de afgelopen dertig jaar is verdrievoudigd. Ze voeden zich voornamelijk met kadavers, zaden en restafval.


'Zelf zou ik nooit de laatste haas van Drenthe doden', zegt Van der Veen. 'Maar als ik een kraai schiet, voorkom ik misschien wel dat hij die laatste haas doodt.' Hij laat een stilte vallen en kijkt geconcentreerd naar boven. 'Kraaien, waar zijn jullie?' De dag moet nog komen, maar de dauw maakt zijn uitrusting nu al nat. 'Ja, daar! Krá, Krá', roept hij snel. De kraai hoort het, kijkt en antwoordt met een lange 'Krááá'. Te laat, want de hagel vliegt al door de lucht. Twee seconden later klinkt een doffe plof op het graan.


'Jagers zijn mensen met een passie, en daarom zijn ze niet te houden', zegt Koffeman van de PvdD. 'Het argument over schadebestrijding is onzin. De schade die coloradokevers aanrichten is veel groter. Maar hoeveel jagers ken jij die coloradokevers vangen? Precies. Dus op het moment dat je zegt dat je de landbouw en de natuur wilt ontzien, moet je ook alle oorzaken aanpakken. En dat doen ze niet. Ze willen alleen bijspringen zodra ze kunnen schieten.'


Van der Veen staat op en zoekt tussen de plastic lokkraaien naar de geschoten vogel. Het bloed dat op zijn handen komt, veegt hij af aan zijn jachtbroek. 'Ik weet dat de Partij voor de Dieren zegt dat de natuur zichzelf wel redt en dat wij niet nodig zijn. Maar dat is niet zo. De vos bijvoorbeeld heeft in Nederland geen natuurlijke vijanden. Als wij dus niets aan de vossenstand doen, zijn er volgend jaar nauwelijks weidevogels over. Is dat wat we willen?'


Om hem heen zijn steeds meer geluiden te horen. Reigers, aalscholvers, duiven. Zelfs het geruis van de eerste auto's kaatst over het graanveld. 'Kijk eens om je heen. De schemer, de mist, de spanning. Wij houden ook van de natuur. Net als de Partij voor de Dieren. Volgens mij begrijpen we elkaar gewoon niet goed.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.