Kou

Schrijf de winter staat stil, lees een dag zonder dood spel de sneeuw als een kind, smelt de tijdals een klok die zich spiegelt in ijshet is koud vandaag....

En we vonden het ijskoud de afgelopen dagen, maar is het wel zo koud?

Kennelijk is onze mentaliteit wat betreft kou veranderd. Mijn hele jeugd heb ik in lange winters, met een gemiddelde temperatuur van min 20 graden, doorgebracht. In mijn omgeving had niemand centrale verwarming en niemand strooide zoals nu duizenden kubieke meters zout op de weg.

Ik herinner me dat als we met blote handen de deurklink pakten, onze handen er door de kou aan vastvroren. Gedurende de winter gingen we soms drie keer per dag en nog een keer laat in de nacht de daken op om de zware sneeuw te ruimen. Onze waterleidingen gingen kapot en de bevroren waterkranen barstten van de kou, maar het was niet koud, het was gewoon winter. Het moest nu eenmaal zo zijn.

Vroeger waren de huizen niet zo geïsoleerd als nu, men trok wollen sokken aan, tegenwoordig hebben we het constant koud en zodra we het een beetje koud hebben, zetten we de thermostaat hoger.

We zijn een verwende generatie geworden, we hebben een chic bestaan en eisen veel.

De helft van de winter is nog niet voorbij en we hebben al een record bereikt wat betreft ons energieverbruik.

Zoveel mooie woorden over vergaande CO2-reductie tijdens de internationale klimaattop in Kopenhagen, maar haast niemand is bereid om dit echt af te dwingen of om hier zelf aan bij te dragen.

In IJsland vroeg ik aan een collega-schrijver: ‘Hoe overleefden jullie vroeger de strenge winters op dit eiland?’

‘Accepteren, dulden en ’s morgens een beetje visolie met vers brood eten,’ zei hij.

‘Accepteren en visolie?’ zei ik verbaasd.

‘Probeer het eens. Wat deden jullie vroeger?’ vroeg hij.

Wij aten rozijntjes, dadels, walnoten en gedroogde vijgen en frambozen, aten twee keer per dag warme soep, dronken vele glazen hete thee en tijdens de lange nachten werden er verhalen verteld.

De Nederlanders maakten erwtensoep, aardappelen, spruitjes en varkenspoten en bleven zo de hele winter als een kachel branden.

Op deze manier gingen eerdere generaties met de winter om en de natuur deed zoals gewoonlijk haar werk.

Het is nu januari 2010 en het is koud, maar wij moeten het warm hebben en zien het als ons recht om de thermostaat op 21 graden of hoger te zetten.

Er is niets mis met het thuis soms een beetje koud hebben. We verbruiken en misbruiken zoveel energie en strooien overvloedig zout en nog is het een ongekende chaos op de snelwegen en op het spoor.

De autoriteiten van de geprivatiseerde Nederlandse Spoorwegen vergeten telkens dat Nederland vier seizoenen heeft en een van die seizoen winter heet.

Het is winter en mijn meester Gerrit Kouwenaar legt het beter uit:

En lees wat hier staat

de zon op de sneeuw, het kind in de slee

het dichtgewaaid spoor, de onleesbare dood.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden