Nieuws

Koud voorjaar deed jonge koolmezen en pimpelmezen verhongeren

Het ‘late’ voorjaar lijkt dramatisch uit te pakken voor twee geliefde tuinvogels: de koolmees en de pimpelmees. De langdurige kou leidde ertoe dat bomen en struiken later uitliepen, waardoor ook rupsen, het voedsel van mezen, pas veel later beschikbaar waren. Te laat voor de mezen, die hun broedperiode niet voldoende wisten aan te passen.

De koolmees heeft het moeilijk met het late voorjaarsweer. Beeld Kina
De koolmees heeft het moeilijk met het late voorjaarsweer.Beeld Kina

Dat de koolmees, met witte wangen en een zwarte ‘stropdas’ op zijn gele borst, en de pimpelmees, met zijn blauwpaarse kop, het moeilijk hebben, werd afgelopen tijd al vaker gemeld op sociale media. Daar werden al veel mislukte broedpogingen gemeld.

De onderzoeksorganisatie Sovon bevestigt dat beeld nu. Uit het hele land krijgt de organisatie berichten dat mezen het broeden zoveel mogelijk lijken uit te stellen. Normaal slagen mezen erin zich zo aan te passen aan wisselende weersomstandigheden. Desondanks zijn dit seizoen veel kuikens uitgekomen vóór de voedselpiek.

Het gevolg is veel sterfte. Omdat hun ouders onvoldoende voedsel kunnen vinden, verhongeren hun jongen. ‘We horen berichten uit het veld van nestkastcontroleurs die nesten aantreffen waarin alle jongen zijn gestorven, groeiachterstand hebben of waarvan nog slechts één of twee jongen uitvliegen’, meldt Sovon. Later gestarte nesten doen het beter.

Overigens treft ook de boomklever hetzelfde lot. Die vogel begint vaak nog vroeger met broeden dan de mezen en is dus ook de dupe van dit afwijkende seizoen. Doordat afgelopen jaren het voorjaar steeds vroeger begon, ging het die soorten eerder juist voor de wind.

In andere landen bestaat hetzelfde beeld. Het BBC-programma Springwatch besteedde eerder deze week aandacht aan de opvallende hoeveelheid meldingen van mislukte broedpogingen van (vooral) pimpelmezen.

Profiteurs

Zoals vaak in de natuur zijn er ook soorten die juist profiteren van andermans ongeluk. In dit geval zijn de bonte vliegenvanger en de gekraagde roodstaart de winnaars. Tijdens ‘normale’ broedseizoenen hebben zij veel last van concurrentie om nestplaatsen met mezen. Nu het die laatste slecht gaat, vinden controleurs van nestkasten veel nesten van die twee vogelsoorten in nesten die eerder door mezen zijn verlaten.

De bonte vliegenvanger en de gekraagde roodstaart hebben minder last van een laat voorjaar: ze komen pas in april vanuit Afrika aan, hun broedseizoen valt dus ook later. ‘Het ziet ernaar uit dat het voor deze Afrika-trekkers juist een goed jaar wordt’, schrijft Sovon dan ook.

De stand van kool- en pimpelmees kan overigens wel een stootje hebben. Volgens de jongste gegevens zouden in Nederland de koolmees 625 duizend broedparen van de koolmees leven en 400 duizend van de pimpelmees. Beide soorten nemen licht in aantal toe, onder meer door het grote aantal nestkasten in tuinen en op balkons.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden