Koud vogeltje zoekt sneller de tuin op

AMSTERDAM - Als de voortekenen niet bedriegen gaan er records sneuvelen tijdens de tiende Nationale Tuinvogeltelling dit weekend. Die voortekenen zijn: het blijft vriezen en de sneeuw blijft nog liggen. Dat betekent dat de vogels zich gaan laten zien, dat ze richting mensen trekken, naar de stad, naar het dorp, naar tuin en balkon, op naar pindalinten, vetbollen, voedselhuisjes.


Want in het bos en in het veld is het moeilijk voedsel vinden, vanwege de sneeuw. En vanwege de kou hebben vogels juist extra voedsel nodig. 'In een koude winternacht kan een vogel 10 procent van zijn lichaamsgewicht verliezen', verklaart Marieke Dijksman van Vogelbescherming Nederland. 'Dat moet hij er overdag allemaal weer bij eten. En ook 's avonds, voor hij gaat slapen, moet hij extra eten.'


Dus werpen vogels hun schroom van zich af. Ze gaan zich dit weekend nadrukkelijk melden in tuinen en op balkons, waar tienduizenden mensen, verscholen achter ramen, verrekijkers in de aanslag, de ontwikkelingen gadeslaan. Een vorm van citizen science, noemt Dijksman het, burgerwetenschap. De gegevens worden door Sovon Vogelonderzoek geanalyseerd. Een van de doelen is inzicht te krijgen in trends in de hoeveelheden tuinvogels. En in de mate waarin (stads)vogels afhankelijk zijn van tuinen. Bijkomende doelstelling: het aanwakkeren van interesse voor vogels bij het grote publiek.


Omdat het tellen pas tien jaar gebeurt, is het lastig om nu al langjarige trends aan te geven. Maar wat wel duidelijk is dat de jaarlijkse nummer 1 op de lijst, de huismus, nog altijd in aantal afneemt. En dat de halsbandparkiet, een exoot, in de grote steden de toptien is binnengedrongen. De merel is al jaren de breedst verspreide vogel, die komt in zowat iedere tuin voor.


Hoe betrouwbaar zijn de gegevens eigenlijk, als de tellingen door leken worden gedaan? Niet iedereen zal de huismus kunnen onderscheiden van de heggenmus. En wat tel je mee als je vanaf een balkon telt? Mag de vogel die vanuit een conifeer, op een meter afstand, uitkijkt op je balkon, ook worden meegeteld? Marieke Dijksman: 'Onwaarschijnlijke gegevens sorteren we wel uit, maar het gaat ons toch vooral om de grote lijnen. En vogels die op ooghoogte zitten, vlak bij het balkon, die mogen wel worden meegeteld. Vogels die alleen maar voorbij vliegen niet. En vogels in andere tuinen uiteraard ook niet.'


Op tuinvogeltelling.nl is een scorelijst uit te printen met plaatjes van de meest voorkomende vogels. Op die site kunnen ook de uitkomsten worden doorgegeven. Wie wil meedoen moet dit weekend een half uur de vogels tellen op zijn of haar balkon of tuin. Vogelbescherming Nederland raadt aan om 's morgens vroeg te tellen, dan zijn vogels hongerig en laten ze zich makkelijk zien.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden