Kou, angst en chaos: dit speelde zich af op de brandende veerboot

Nu de ramp met de brandende veerboot Norman Atlantic voorbij is, wordt aan de hand van ooggetuigenverslagen steeds duidelijker wat zich tijdens de beangstigende, 36 uur durende reddingsoperatie heeft afgespeeld. Een reconstructie.

Een vrouw wordt vanaf het dek van de Norman Atlantic in een helikopter getakeld. Beeld ap
Een vrouw wordt vanaf het dek van de Norman Atlantic in een helikopter getakeld.Beeld ap

Het is 4.30 uur in de ochtend (3.30 uur Nederlandse tijd) als er brand uitbreekt op het autodek van de Norman Atlantic. Het schip bevindt zich op dat moment tachtig kilometer van het Griekse eiland Corfu. Het is op weg naar de Italiaanse havenplaats Ancona. Aan boord bevinden zich 422 passagiers, onder wie vier Nederlanders, en 56 medewerkers.

De meeste passagiers liggen te slapen als de eerste vlammen aan boord ontstaan. Ze worden gewekt door 'de geur van brandend plastic', zegt de Griekse opvarende Giorgos Stiliaras zondagmiddag tegen het Griekse Skai TV. 'Het schip zit vol met rook en staat nog steeds in brand.'

Volgens Stiliaras klinkt er in de vroege morgen geen waarschuwing voor de brand. 'Waarschijnlijk om paniek te voorkomen.' Andere passagiers zeggen dat er pas een alarmbel klinkt als iedereen al buiten op het dek staat. Er is 'totale chaos', aldus Christos Perlis, een Griekse vrachtwagenchauffeur tegen persbureau AP. 'Onze voeten stonden in brand en we waren van onder tot boven helemaal doorweekt.'

Onderstaande beelden zijn gemaakt door de 43-jarige Egyptenaar Yousri Wadan, een van de opvarenden van de Norman Atlantic.

De brandende veerboot Norman Atlantic. Beeld epa
De brandende veerboot Norman Atlantic.Beeld epa

'Bijtende rook'

Buiten regent en hagelt het. Passagiers worden bovendien nat omdat reddingswerkers vanaf boten de brand proberen te blussen. De passagiers klampen zich aan elkaar vast, het is vreselijk koud.

De reddingsoperatie, die snel op gang komt, verloopt allesbehalve voorspoedig. Door het onstuimige weer kunnen de uitgerukte boten van de Griekse en Italiaanse kustwacht niet goed bij het schip komen. Ook de helikopters die worden ingezet, ondervinden problemen. 'Door de wind kwam er rook in mijn helikopter, bijtende rook', zegt piloot Antonio Laneve tegen de Italiaanse staatstelevisie. Sommige passagiers zijn bang om vanaf het dek omhooggetakeld te worden.

Passagiers melden later dat er veel te weinig reddingsboten (drie) zijn. Nooduitgangen en evacuatieborden ontbreken. De noodverlichting werkt niet goed.

'Er werd opgeroepen dat de vrouwen en kinderen als eerste van het schip gehaald moesten worden', zegt Vassiliki Tavrizelou tegen AP. Ze is samen met haar tweejarige dochter. 'We stonden minstens vier uur op het dek, in de kou en de regen.'

Eén passagier springt in paniek in het water, in de hoop op die manier een reddingsboot te bereiken. Hij overlijdt ter plekke. Zijn lichaam wordt samen met zijn gewonde vrouw per helikopter naar de zuidelijke Italiaanse stad Brindisi overgebracht. Negen andere opvarenden worden naar de Italiaanse stad Lecce gevlogen. De rest wordt ondergebracht op schepen in de buurt van het rampschip.

Ongeveer 11 uur nadat de brand uitbreekt, zijn nog maar 149 passagiers gered. Eén daarvan is de Nederlandse bouwmanager Frans Huntjens. De passagiers die achterblijven zijn onderkoeld en wanhopig. 'Ik dacht dat het einde nabij was', zegt de Griekse operazangeres Dimitra Theodossiou tegen de BBC. 'Mijn lichaam voelde als een ijsklont. Toen ik een man vroeg of ik mijn hoofd op zijn schoot mocht leggen omdat ik wilde slapen, sloeg hij mij. 'Blijf wakker', zei hij. 'Anders ga je dood'.'

Theodossiou wordt rond 22 uur 's avonds van de boot gered. 'We vochten met elkaar om een plek aan boord. Dat was voor mij het moeilijkste moment.'

Een helikopter probeert passagiers van de Norman Atlantic te redden. Beeld afp
Een helikopter probeert passagiers van de Norman Atlantic te redden.Beeld afp
Een overlever van de brandende ferry Norman Atlantic. Beeld afp
Een overlever van de brandende ferry Norman Atlantic.Beeld afp

Tien doden, tientallen vermisten

Nog altijd zijn er meer dan 200 passagiers aan boord. De Italiaanse minister van Defensie laat weten dat de reddingsoperatie de hele nacht doorgaat. Er worden kleine helikopters ingezet. Ook worden er pogingen gedaan om het schip weg te slepen, maar dit mislukt. De kabels breken. Twee Albanezen komen daarbij om het leven.

Als de dag aanbreekt, verloopt de operatie voorspoediger. Het weer is een stuk rustiger, dus er kunnen grotere helikopters worden ingezet. In de haven van Bari, in het zuidoosten van Italië, komt maandagochtend een schip met de eerste groep passagiers aan.

Ook de drie andere Nederlandse passagiers aan boord, het echtpaar Monika en Willem Boon en de vrachtwagenchauffeur Joran de Vre, worden gered. De Italiaanse kapitein Argilio Giacomazzi is de laatste die het schip verlaat. Het is dan 14.50 uur 's middags.

Niet alle passagiers overleven de ramp, blijkt in de loop van de dag. Er wordt melding gemaakt van vijf doden, later wordt dit bijgesteld naar tien. De vrees is dat er meer doden zijn nu zeker 38 passagiers worden vermist. Mogelijk stond niet iedereen op de passagierslijst en reisden er ook een aantal illegalen mee.

Het Openbaar Ministerie in Bari is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar de ramp. Gekeken wordt of de brand is aangestoken. Tot nu toe wordt er vanuit gegaan dat een vrachtwagen met olijfolie aan boord vlam heeft gevat.

Geredde passagiers van de Norman Atlantic. Beeld epa
Geredde passagiers van de Norman Atlantic.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden