Kosmische schietpartij geeft geheimen prijs

Wie de werking van een kanon wil begrijpen, moet niet alleen de afgevuurde kogels bestuderen, maar ook de timing van knal en lichtflits. Bij een astronomisch kanon op 28.000 lichtjaar afstand van de aarde is dat nu gelukt.

GOVERT SCHILLING

AUSTIN, TEXAS - Een internationaal team van sterrenkundigen, onder wie astronomen van de Universiteit van Amsterdam, de Radboud Universiteit Nijmegen en de stichting ASTRON in Dwingeloo, presenteerde dinsdag op de 219de bijeenkomst van de American Astronomical Society nieuwe metingen aan het zwarte gat H1743-322. Het zwarte gat zuigt continu gas op van een begeleidende ster, maar soms worden daarbij hete 'kogels' met een kwart van de lichtsnelheid de ruimte ingeschoten, in twee tegenovergestelde richtingen.

Begin juni 2009 is zo'n kosmische schietpartij voor het eerst gedetailleerd waargenomen, met de röntgenkunstmaan RXTE en met de Amerikaanse VLBA-radiotelescoop. Uit de precisiemetingen volgt dat de gaskogels afgevuurd moeten zijn op 3 juni - twee dagen vóórdat het zwarte gat een krachtige opvlamming van radiostraling te zien gaf. Altijd werd aangenomen dat zulke radio-uitbarstingen het moment markeerden waarop de schoten werden gelost.

Soortgelijke waarnemingscampagnes moeten in de toekomst uitwijzen of het gevonden verband voor alle zwarte gaten geldt.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden