interview Mariëtte Keijser

Korting op forensische zorg? ‘Je kunt een behandeling van een verkrachter niet half doen’

De forensische zorg ligt onder een vergrootglas, maar het ministerie van Justitie kort op de tarieven voor de behandelingen. Onverantwoord, vindt een van de grote zorgaanbieders, en spant een rechtszaak aan. 

We staan met de rug tegen de muur. Er is al jaren lang bezuinigd, de grens is bereikt.’ Beeld De Forensische Zorgspecialisten

Drie grote aanbieders van forensische zorg, De Forensische Zorgspecialisten, Fivoor en Inforsa, slepen de Nederlandse staat voor de rechter. Zij vinden de tarieven die het ministerie van Justitie wil betalen voor behandelingen van onder anderen zedendelinquenten onverantwoord laag. ‘Je kunt zo’n behandeling niet half doen’, zegt bestuurder Mariëtte Keijser van de Forensische Zorgspecialisten, een van de grootste forensische zorgaanbieders, die bestaat uit de Waag (met elf vestigingen verspreid over het land) en de Utrechtse Van der Hoeven Kliniek. 14 januari dient de rechtszaak.

Wat is voor jullie het probleem?

‘Door kortingen op de tarieven door het ministerie van Justitie en Veiligheid en een CAO-loonstijging hebben we straks 10 procent minder budget (op ruim 8 miljoen euro) voor de poliklinische behandeling van jaarlijks ongeveer 2.200 delinquenten. Die worden door de rechter naar De Waag gestuurd om te voorkomen dat ze in de toekomst weer een gewelds- of zedenmisdrijf plegen.

‘Eenzelfde korting, op een budget van 3,3 miljoen euro, treft ook onze intensieve behandeling van twintig zware zedendelinquenten in de Van der Hoeven Kliniek, aan het eind van hun gevangenisstraf. Daarmee zijn we vorig jaar begonnen omdat we na de zaak van Michael P. een betere behandeling wilden organiseren voor dit type dader, dat is veroordeeld voor bijvoorbeeld verkrachting, kinderporno of incest. Door deze kortingen kosten de behandelingen straks meer dan wij er voor krijgen.’

Betalen andere afnemers wel de gevraagde prijs?

‘In totaal bieden we achtduizend poliklinische behandelingen, voor bijvoorbeeld agressieregulatie. Niet alleen het Rijk, maar ook de andere partijen die deze zorg bij ons inkopen, zoals gemeenten en zorgverzekeraars, morrelen voortdurend aan de tarieven. De gemeenten die de jeugdzorg betalen, proberen ook zo min mogelijk te betalen voor behandelingen die vaak door de rechter zijn opgelegd. En ze proberen zo min mogelijk jongeren door te verwijzen naar hoogspecialistische hulp. Daardoor komen minder jongeren bij ons, die gemiddeld zwaardere problemen hebben. Eerder dit jaar hebben we geprocedeerd tegen een aantal gemeenten over de tarieven en dat hebben we gewonnen. Ook de zorgverzekeraars knijpen de tarieven af. Zij betalen voor de cliënten die zich vrijwillig laten behandelen, na bijvoorbeeld een doorverwijzing van de huisarts na huiselijk geweld.’

Wat betekent dit voor de forensische zorg?

‘We staan met de rug tegen de muur. Er is al jaren lang bezuinigd, de grens is bereikt. De personen die wij behandelen, hebben een steeds zwaarder risicoprofiel. Als je minder behandeluren inzet, is het resultaat minder.

‘De overheid zegt: we moeten meer doen aan de voorkant om tbs te voorkomen. Vanwege de maatschappelijke schade door zware delicten, maar ook vanwege de prijs: Tbs kost per patiënt gemiddeld 1 miljoen euro voor het hele traject. De uiterste consequentie is dat we onze organisatie moeten afbouwen, maar dan zou expertise verloren gaan. Onze organisatie ontwikkelt bijna alle programma’s voor ambulante forensische zorg die landelijk worden gebruikt, we doen veel onderzoek. Die expertise zetten we in om met onze behandelingen zo veel mogelijk recidive te voorkomen.

Hoe verminderen jullie de kans dat iemand weer in de fout gaat?

‘Juist omdat dit de complexe gevallen zijn, is er niet een wasstraat waar je mensen doorheen stuurt. Bij de ene persoon is het behandelen van zijn trauma’s belangrijk, een ander moet leren zijn impulsen te beheersen en zijn agressie in toom te houden. Uit onderzoek blijkt dat eenderde van de jeugdigen die wij hebben behandeld minder in de fout gaat. Dat is een mooi resultaat en scheelt veel geld in de toekomst.’

Het ministerie van Justitie zegt in een reactie dat het de tarieven volgt die zijn vastgesteld door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA) in wat het ministerie een ‘zorgvuldige inkoopprocedure’ noemt. Hoe komen jullie dan als partners zo tegenover elkaar te staan?

‘Dat is dieptriest en voor ons ook onbegrijpelijk. Wij wilden deze strijd niet en hebben alles gedaan om met het ministerie hierover in gesprek te gaan maar dat is niet gelukt. De maatschappij wil minder recidive en justitie kort ons. Dat is stank voor dank. De NZA heeft duidelijk aangegeven dat er bij de inkoop ook sprake moet zijn van maatwerk dus dat die tarieven niet algemeen geldig zijn.

Het gaat er ons om dat we de middelen hebben om deze doelgroep zo goed mogelijk te behandelen. Dat is een keuze die de overheid moet maken. In het uiterste geval gaan delinquenten met minder behandeling weer de maatschappij in.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden