Kort verkiezingsnieuws

RTL-journalist Frits Wester voelt wel wat voor een CDA-staatssecretariaat als Balkenende hem daarvoor uitnodigt bij de vorming van een eventueel nieuw kabinet. Hij zegt dat in Nieuwe Revu van deze week.

Frits Wester ‘in voor CDA-staatssecretariaat'

RTL-journalist Frits Wester voelt wel wat voor een CDA-staatssecretariaat als Balkenende hem daarvoor uitnodigt bij de vorming van een eventueel nieuw kabinet. Hij zegt dat in woorden van gelijke strekking in een interview met Frènk van der Linden en Pieter Webeling in de Nieuwe Revu van deze week.

Wester zegt in het dubbelinterview met parlementair verslaggever Ferry Mingelen dat hij nog steeds lid is van het CDA. Hij was ooit mediadviseur van Eelco Brinkman. Mingelen vind dat niet kunnen: ‘Jij kan als verslaggever geen lid van een partij zijn. Elke schijn van partijdigheid moet je vermijden.’

Wester gaat een stap verder en zegt zelfs niet uit te sluiten dat hij ingaat op een mogelijk verzoek van het CDA om toe te treden tot het kabinet. ‘Zo gauw ik daar serieus over zou gaan nadenken moet ik als parlementair journalist stoppen. Ik heb het bij RTL reuze naar mijn zin, maar natuurlijk spelen die dingen door mijn hoofd: Stel nou dat ik word gevraagd? Wat dan. Moet ik dan aan de zijlijn blijven staan?’ Mingelen: ‘Frits is duidelijk: ‘Vooralsnog’ niet.’

Wester ontkent ten stelligste dat hij in is voor een staatssecretariaat. Hij zou het zo niet bedoeld hebben. Het ging volgens hem louter hypothetisch over de vraag of je bij een dergelijk beroep als burger aan de kant kunt blijven staan. Van der Linden zegt in een reactie dat Wester en Mingelen het interview van a tot z hebben geautoriseerd.

Allochtonen stemmen vooral links

Allochtone Nederlanders stemmen woensdag overwegend op de linkse partijen. Zwevende allochtone kiezers kiezen meestal voor de SP, zo blijkt uit de Stemindex Allochtonen door onderzoeksbureau Foquz.

Rond 12.00 uur had bijna 40 procent van alle allochtonen zijn of haar stem uitgebracht. Foquz denkt dat als deze opkomst zich de rest van de dag voortzet, bijna 70 tot 80 procent van alle alloctonen gestemd heeft. De stemmen van allochtonen zouden goed zijn voor twaalf Tweede Kamerzetels.

Foquz peilt de hele dag de keuze van allochtonen in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Den Bosch, Zaandam, Almere en Enschede. Onderzoekers houden de kiezers op straat staande en vragen naar hun stemgedrag. Foquz verwacht van negenhonderd allochtonen de stemkeuze te achterhalen.

Rotterdammers blij met mobiele stembureaus

De mogelijkheid in Rotterdam om te stemmen in drie zogenoemde stemcaravans op verschillende locaties is aangeslagen. ‘We hebben alleen maar positieve reacties gekregen. De stemgerechtigden waren allemaal enthousiast’, zei een woordvoerster van de gemeente woensdag.

Problemen in de Rotterdamse stemlokalen hebben zich niet voorgedaan, op een stroomuitval in de stemcaravan op het Binnenwegplein na. De gemeente verwacht ongeveer dezelfde opkomst te halen als bij de vorige parlementsverkiezingen, in januari 2003. Toen kwam bijna 70 procent van de stemgerechtigden zijn stem uitbrengen. Om 18.00 uur had 55,33 procent van de Rotterdammers gestemd.

Rustige verkiezingen in het Gooi

Op een protest van Zwarte Pieten op pony's voor het Hilversumse raadhuis na, zijn de verkiezingen in het Gooi rustig verlopen. Dat blijkt uit een rondgang langs de verschillende gemeenten.

De Pieten protesteerden voor het gemeentehuis van de mediastad om aandacht te vragen voor het verdwijnen van de private en jarenlang gedoogde kinderboerderij Het Landje. De gemeente wil op die locatie kantoren gaan bouwen. De gemeente Hilversum zoekt nog naar een alternatieve plek. Een gesprek met de betrokken wethouder maakte een einde aan het protest.

Eerste stembureaus in Amsterdam sluiten

Drie ‘mobiele’ stembureaus in Amsterdam hebben om 18.00 uur de deuren gesloten. De stemlokalen in warenhuis Vroom & Dreesmann in Amsterdam-Noord, Tuincentrum Osdorp en de gemeentelijke Dienst Wonen in de binnenstad gingen dicht omdat ook de winkels en het kantoor zelf op slot gingen. De andere 487 stembureaus in Amsterdam sluiten om 21.00 uur.

Medewerkers van de drie stembureaus mogen echter pas na 21.00 uur beginnen met het handmatig tellen van de stembiljetten. ‘Dat staat in de Kieswet’, aldus een woordvoerder van het Bureau Verkiezingen.

Amsterdam besloot dit jaar zes afwijkende stembureaus in te richten om kiezers meer mogelijkheden te geven hun stem uit te brengen. In Tuincentrum Osdorp kwamen 230 kiezers langs die na het kopen van een plantje een hokje rood kleurden. ‘Dat aantal valt mee’, aldus een medewerker van het stembureau.

Veel kiezers willen op laatste moment stemadvies

Veel kiezers raadplegen woensdag een website voor een laatste stemadvies. De stemwijzer van het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP) en de kieskompas van Trouw en de Vrije Universiteit Amsterdam draaien overuren.

De stemwijzer verstrekt woensdag ongeveer 30.000 stemadviezen per uur. IPP verwacht dat de kieswijzer woensdag in totaal 400.000 adviezen geeft. Volgens het IPP is de stemwijzer daarmee populairder dan ooit. Sinds de lancering van de website heeft de stemwijzer tot woensdagmiddag 4,6 miljoen adviezen verstrekt.

Ook de Kieskompas wordt massaal geraadpleegd. Per uur geeft de site 20.000 adviezen. Dinsdagavond beleefde de kieskompas, die voor het eerst in de lucht is, zijn hoogtepunt met 25.000 adviezen per uur. ‘Normaliter bekijken mensen tijdens kantooruren de website, maar de kieskompas wordt vooral in de avonduren bekeken’, aldus webredacteur Bas de Vries. Hij verwacht dan ook dat woensdagavond veel kiezers de site zullen raadplegen. De Kieskompas heeft al 1,6 miljoen kiezers van advies voorzien.

'Rutte niet de juiste man voor VVD'

Mark Rutte is niet de juiste partijleider voor de VVD. Dat is dinsdag de opvallendste uitkomst van een enqûete van EénVandaag, waarin 21.000 deelnemers zich konden uitspreken over de zes partijleiders. Slechts 27 procent van de ondervraagden vindt Rutte geschikt voor de VVD.

In de enqûete komt ook Alexander Pechtold er slecht van af. De D66-leider is volgens slechts een derde van de ondervraagden geschikt voor zijn rol. Over Jan Peter Balkenende (CDA) en Wouter Bos (PvdA) is bijna 60 procent tevreden.

Jan Marijnissen lijkt wel de juiste man op de juiste plek te zijn. Volgens 93 procent is Marijnissen een goede leider voor de SP. Femke Halsema (GroenLinks) zit volgens 67 procent op de juiste plek.

Rust heerst in kleinste stembureau van Nederland

De felle verkiezingsstrijd tussen politiek links en rechts lijkt aan het kleinste stembureau van Nederland voorbij te gaan. In de woonkamer van een boerderij aan de uiterwaarden van de IJssel wacht de spaarzame stemmer rust, een kop koffie, een koek en een goed gesprek.

In de boerderij in het plaatsje Marle (gemeente Olst-Wijhe) wordt al sinds 1948 gestemd. De oude Evert Marskamp was er al die keren bij. Omdat hij slecht ter been is, pakte hij woensdagmiddag de auto om een paar meter verderop bij de overburen te stemmen. ‘In al die jaren zijn alleen de personen hier achter de tafel veranderd. Ja, en het stempotlood is verdwenen.’

Weinig animo voor stembustaxi GroenLinks Alkmaar

Het initiatief van GroenLinks in Alkmaar om woensdag minder mobiele en visueel gehandicapte inwoners van hun stad naar het stembureau te brengen, lijkt ‘een snelle dood te sterven’. Dit zegt Feiko van der Veen, een van de initiatiefnemers.

GroenLinks heeft nog nauwelijks aanvragen voor de speciale stembustaxi gehad. De actie van de politieke partij is bedoeld om mensen die slecht ter been zijn toch zelf te laten stemmen. De gratis ‘taxi’ brengt de mensen van huis naar het stemlokaal en weer terug. GroenLinks huurde de auto van Greenwheels. De partij wil dit milieuvriendelijke initiatief promoten. De deeltijdauto's van Greenwheels staan op vaste plekken in het centrum van Alkmaar en 23 andere Nederlandse steden, zoals Amsterdam en Rotterdam.

Van der Veen wachtte een ochtend lang op aanvragen. Die kwamen niet. Volgens de politicus kan dat aan de pers liggen. ‘Mensen moeten wel weten dat wij ze naar het stembureau willen brengen. De lokale media vonden het niet interessant.’

Rode taxi geen doorslaand succes

In Amsterdam hadden tot in de middag slechts vijf mensen gebruik gemaakt van de gratis ‘rode taxi’ van de PvdA. De partij had alleen via internet en e-mail reclame gemaakt voor de dienst voor mensen die slecht ter been zijn. ‘Dat zijn toch vooral ouderen. Die maken minder gebruik van internet’, verklaarde een zegsman de matige belangstelling. Ook zijn de stembureaus veelal om de hoek.

Ook was er weinig interesse in het ‘stemtoerisme', het stokpaardje van de Haagse fractie van GroenLinks. Mensen met weinig vertrouwen in stemmachines konden zich inschrijven om in Zoeterwoude met potlood gaan stemmen. In totaal tekenden ongeveer twintig mensen voor het uitstapje.

Toch is de partij niet ontevreden. ‘Twintig man is wel aardig. Het ging tenslotte om een symbolische actie’, aldus penningmeester Koen Martens van GroenLinks Den Haag.

Smolders: ‘Campagne EénNL bedroevend slecht’

‘De campagne van EénNL is bedroevend slecht. Dat had veel beter gekund’, is het oordeel van Hans Smolders die zelf op een vrijwel onverkiesbare 19e plek staat op de lijst van Marco Pastors. De Tilburger, ex-chauffeur van Pim Fortuyn, voert zijn eigen campagne om Kamerlid te worden.

‘Ik ben al weken bezig met mijn eigen campagne. Bij EénNL zijn ze anderhalve week geleden pas echt begonnen.’ Te laat vindt het Tilburgse raadslid en gewezen ondernemer die vrijwilligers zijn poster op tal van verkiezingsborden door het hele land heeft laten plakken.

‘Je moet zorgen dat je je campagne op orde hebt. Komt EénNL laatst vragen of die vrijwilligers ook hun posters wilden plakken. Daar heb ik nee tegen gezegd.’

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen wist hij eigenhandig ruim 9300 stemmen binnen te halen met zijn Lijst Smolders Tilburg (LST). ‘Landelijk wil ik hetzelfde doen. En net als in Tilburg als een soort Pieter Storms de politiek achtervolgen. Zaken naar buiten brengen’, aldus Smolders die door tegenstanders als een politieke cowboy wordt gezien.

Links college Groningen hoopt trendsettend te zijn

De uitslag van de verkiezingen worden in Groningen met extra veel aandacht gevolgd door de linkse wethouders die sinds dit voorjaar samen een meerderheidscollege vormen in Groningen. Dat college bestaat uit wethouders van PvdA, GroenLinks en SP. Groningen is daarmee een van de weinige grote steden waar de SP twee wethouders levert.

Toen het nieuwe linkse college aantrad bestond er vooral in ondernemerskring vrees voor een herhaling van de situatie in de jaren zeventig. Destijds was er een links meerderheidscollege onder leiding van Max van den Berg, dat een radicaal nieuw verkeersbeleid invoerde.

Nu het linkse college een half jaar aan de macht is, lijkt er in Groningen nauwelijks iets veranderd. Volgens CDA-fractievoorzitter Jan Seton is er amper verschil met het beleid van het vorige regenboogcollege van B en W, met CDA, GroenLinks, PvdA en VVD.

In Groningen hebben de twee SP-wethouders zich zeer terughoudend opgesteld. Volgens CDA'er Seton was dat omdat de SP er kennelijk belang bij had om salonfähig te worden. De vraag is nu of dat is gelukt en of deze bestu urlijke koers van de SP door de kiezers wordt beloond, en zo niet, of men dan dezelfde koers blijft varen als voor de verkiezingen.

Storing stemmachine Bussum snel opgelost

Door een defecte machine in een stemlokaal in Bussum konden kiezers anderhalf uur lang geen stem uitbrengen. Volgens een woordvoerder van de gemeente gingen er door de storing geen stemmen verloren.

Vlak voor de opening van het stemlokaal in Huize Godelinde in Bussum werd geconstateerd dat de machine een foutmelding gaf. Het hoofd van de afdeling Burgerzaken plaatste vergeefs een nieuw geheugen in de machine.

Kort na negen uur bracht de leverancier een nieuwe stemmachine naar Huize Godelinde, waarna er in het lokaal gestemd kon worden. Tijdens de storing konden mensen die wilden stemmen in een nabijgelegen stemlokaal terecht.

Delft ook voor referendum naar de stembus

Inwoners van Delft maken woensdag de gang naar de stembus niet alleen om hun politieke voorkeur uit te spreken. De gemeente houdt tegelijk een referendum over de uitbreiding van een camping in het recreatiegebied Delftse Hout.

Om de uitbreiding te realiseren moeten meer dan honderd bomen worden gekapt. Een woordvoerster van de gemeente zei dat Delft voor elke gekapte boom in het recreatiegebied een nieuwe wil planten. De gemeente kreeg echter ruim 4500 handtekeningen van verontruste bewoners die tegen de kap zijn. Voor het referendum waren 4000 krabbels nodig.

De kosten van het referendum liggen tussen de 150.000 en 220.000 euro. Volgens de gemeente is de stemming officieel niet-bindend. Maar een meerderheid van de gemeenteraadsleden liet al weten zich er toch door te laten leiden.

FNV geeft 9 tot 12 stemadviezen per minuut

De FNV Kieswijzer verstrekt woensdagmiddag negen tot twaalf stemadviezen per minuut. Rond half vier woensdag hebben ongeveer 54.000 mensen de kieswijzer van Nederlands grootste vakcentrale ingevuld. De kieswijzer geeft op sociaal-economische onderwerpen aan wat de politieke partijen de komende jaren van plan zijn.

Ook veel mensen die geen vakbondslid zijn, vullen de kieswijzer in. De SP blijkt veruit favoriet. Circa 35 procent van de invullers heeft een voorkeur voor de partij van Jan Marijnissen. Opvallend is dat de PvdA de tweede plaats moet delen met de ChristenUnie. Een op de vijf stemt waarschijnlijk op een van deze twee partijen.

Verder noemt de vakcentrale het saillant dat in de eigen kieswijzer GroenLinks samen met de VVD op de derde plaats eindigt. Zowel GroenLinks als de VVD is het stemadvies van de kieswijzer voor 10 procent van de invullers.

Het CDA scoort het laagste van de grote partijen. Een kleine 5 procent ziet wat in het verkiezingsprogramma van de christendemocraten.

Eerder deze week bleek al dat twee derde van de FNV-leden een links kabinet wil van PvdA, SP en GroenLinks. Daarvan moet dan wel PvdA-leider Wouter Bos premier worden en niet Jan Marijnissen.

\N
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden