Nieuws

Kort geding tegen Dienst Testen om ‘bevoordeling kleine laboratoria’ in aanbesteding

De strijd tussen de kleine en grote laboratoria om het binnenhalen van lucratieve opdrachten voor de analyse van PCR-coronatests laait weer op met de nieuwe aanbestedingsronde voor dit najaar. De definitieve gunning van de tests vanaf deze maand is uitgesteld nu een laboratorium met een kort geding de criteria aanvecht.

Het hoogvolumelaboratorium van Eurofins dat per dag tienduizend tests kan analyseren. Beeld ANP
Het hoogvolumelaboratorium van Eurofins dat per dag tienduizend tests kan analyseren.Beeld ANP

De aanbestedingsprocedure bevoordeelt de kleine laboratoria, zegt advocaat Alexander Klein Hofmeijer namens het laboratorium Novogenia. Alle laboratoria kunnen meedingen naar de contracten in maximaal twee GGD-regio’s en een landelijk contract met 92 duizend tests, waarvoor twee laboratoria worden gekozen. Daarmee kiest de Dienst Testen voor een verdeling van de tests over veel laboratoria en zijn de hoogvolumelaboratoria in het nadeel, vinden de grote laboratoria. Op 23 september dient hierover het kort geding van Novogenia tegen de Nederlandse staat en de GGD’s. Andere grote laboratoria hebben aangegeven de bezwaren te delen.

Volgens het Oostenrijkse Novogenia heeft de lobby van de kleine Nederlandse laboratoria een grote invloed gehad op de nieuwe procedure. Die houdt de ‘bestaande historische labstructuren’ in stand met de kleine ziekenhuislaboratoria in de hoofdrol. Met voorwaarden als de nadruk op communicatie in de Nederlandse taal worden bovendien partijen uit andere EU-landen in deze aanbesteding buitengesloten.

Novogenia is een van de zeven hoogvolumelaboratoria waarmee de Dienst Testen nog een garantiecontract heeft lopen: de overheid betaalt daarbij gegarandeerd voor een deel van de testcapaciteit, of de tests nu worden afgenomen of niet. Voor het inschakelen van die megalaboratoria koos de overheid precies een jaar geleden. Toen ontstond grote onrust omdat Nederlanders zich nauwelijks konden laten testen. De kleine (ziekenhuis)labs bleken over te weinig capaciteit te beschikken toen het aantal coronatests snel opliep.

Om de analysecapaciteit op te krikken openden eind vorig jaar de eerste twee Nederlandse megalaboratoria, van Eurofins en Unilabs. In een pandemie heb je grote laboratoria nodig, zei minister Hugo de Jonge toen.

Garantiecontracten vervallen

Maar achter de schermen ging de labstrijd door om de coronatests, waarmee veel geld is te verdienen; in de nieuwe aanbesteding is de vergoeding verlaagd tot maximaal 50 euro per PCR-test. Met de nieuwe gunning die uiterlijk tot het najaar volgend jaar loopt, gaat het om de verdeling van maximaal 2 miljard euro. Daarin vervallen de garantiecontracten met de hoogvolumelabs.

Volgens de Dienst Testen van het ministerie van Volksgezondheid zijn garantiecontracten niet meer nodig omdat testcapaciteit niet meer schaars is. Op 13 september maakt de dienst de voorlopige gunning bekend, in afwachting van de uitslag van het kort geding. Tot die definitieve gunning lopen de huidige contracten door.

Volgens laboratoriumorganisatie SAN probeert Novogenia met het kort geding de periode van het lucratieve garantiecontract zo lang mogelijk voort te laten duren. De relatief kleine Nederlandse laboratoria kunnen nu, in tegenstelling tot een jaar geleden, de verantwoordelijkheid van het massaal testen in een pandemie wél aan, beklemtoont de woordvoerder. ‘Wat ons betreft kan het nu zonder de megalabs.’

Maar volgens een woordvoerder van het hoogvolume-Hudsonlab van Unilabs in Utrecht neemt Nederland een risico om weer te kiezen voor versnippering in een regionale aanpak. ‘Dan zijn we dus weer terug bij af en is er geen les geleerd van deze pandemie. Zo kunnen we, bij een mogelijk volgende pandemie, weer tegen een tekort aan testcapaciteit aanlopen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden